Thị trường tài chính toàn cầu mới đây đã có những biến động trước thông tin ứng viên mới thay thế Chủ tịch Jerome Powell của Fed.
Cụ thể, trong thông báo chính thức trên Truth Social vào sáng thứ Sáu, Tổng thống Donald Trump không ngần ngại dùng những mỹ từ để mô tả lựa chọn của mình. Ông gọi Warsh là nhân vật bước ra từ "Central Casting" (thuật ngữ chỉ những người có ngoại hình và khí chất hoàn hảo cho một vai diễn cụ thể), đồng thời khẳng định cựu Thống đốc này "sẽ không bao giờ làm bạn thất vọng".
Kevin Warsh sở hữu một bản hồ sơ năng lực đầy ấn tượng: tốt nghiệp Đại học Stanford, nhận bằng luật từ Harvard và kết hôn với thành viên gia tộc mỹ phẩm Lauder danh giá.
Sự nghiệp của ông gắn liền với giai đoạn 2006-2011, thời điểm Fed phải gồng mình ổn định nền kinh tế Mỹ trước sự sụp đổ của thị trường tín dụng. Dưới sự bổ nhiệm của Tổng thống George W. Bush, Warsh từng là một trong những thành viên trẻ nhất lịch sử tham gia Hội đồng Thống đốc Fed.
Trong thời gian đó, Warsh đóng vai trò then chốt trong việc thiết kế và thực thi các chương trình cho vay khẩn cấp nhằm ổn định thị trường. Ông cũng góp phần xây dựng hàng loạt kế hoạch giải cứu kinh tế, trong đó có Chương trình Cứu trợ Tài sản xấu (TARP), một dự án được phát triển riêng biệt tại Bộ Tài chính bởi Neel Kashkari, người hiện là Chủ tịch Fed Minneapolis.
Quan điểm "diều hâu"
Trong quá khứ, ông Warsh nổi tiếng là một người có quan điểm "diều hâu" (hawkish), ưu tiên kiểm soát lạm phát và thắt chặt tiền tệ. Tuy nhiên, quan điểm gần đây của ông đã có sự dịch chuyển đáng kể khi ủng hộ hạ lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng, điều này giúp ông nhận được sự ủng hộ từ Tổng thống Trump.
Theo quan điểm mới của Warsh, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ tạo ra một chu kỳ tăng năng suất mới, cho phép nền kinh tế tăng trưởng mạnh mà không gây ra lạm phát cao, từ đó tạo dư địa để duy trì lãi suất ở mức thấp hơn.
Chính vì vậy ứng viên Warsh từng chỉ trích Fed dưới thời Jerome Powell là quá "nhìn về phía sau" (dựa vào dữ liệu quá khứ) thay vì dự báo và đón đầu các thay đổi của nền kinh tế.
Theo giới chuyên gia, ông Warsh được kỳ vọng sẽ mang đến một cuộc cải tổ lớn về cách vận hành của Fed như thu hẹp quy mô Bảng cân đối kế toán. Vị ứng viên này là người chỉ trích mạnh mẽ việc Fed nắm giữ quá nhiều trái phiếu Chính phủ Mỹ. Ông muốn thu hẹp bảng cân đối kế toán (bloated balance sheet) để giảm bớt sự can thiệp của ngân hàng trung ương vào thị trường tài chính.
Dù có công lớn trong giai đoạn khủng hoảng khi tham gia Hội đồng thống đốc, ông Warsh lại rời Fed với tư cách là một người chỉ trích gay gắt chính tổ chức này. Ông từng cảnh báo rằng việc mua tài sản quy mô lớn và duy trì lãi suất gần bằng 0 kéo dài sẽ làm biến dạng thị trường, đe dọa sự ổn định giá cả trong dài hạn.
Dù ủng hộ các nỗ lực ban đầu, Warsh đã bỏ phiếu chống lại đợt nới lỏng định lượng (QE) lần hai của Fed. Ứng viên mới của Chủ tịch Fed cho rằng các chính sách nới lỏng định lượng (QE) trước đây đã làm lợi cho Phố Wall (tài sản tăng giá) hơn là người dân bình thường (Main Street). Ông cũng tin rằng việc cắt giảm thuế và bãi bỏ quy định sẽ thúc đẩy đầu tư và năng suất, giúp nền kinh tế Mỹ trở thành "người chiến thắng" trong kỷ nguyên mới.
Ngoài ra, ứng viên Warsh cho rằng Fed đang bị "lệch mục tiêu" (mission creep) khi can thiệp vào các vấn đề như biến đổi khí hậu hay bình đẳng xã hội. Ông muốn Fed quay lại tập trung tối đa vào hai nhiệm vụ chính: ổn định giá cả và tối đa hóa việc làm.
Đồng thời, ông cũng có xu hướng giảm bớt các "chỉ dẫn dự báo" (forward guidance) quá chi tiết để tránh gây nhiễu thị trường, hướng tới một phong cách điều hành ít minh bạch theo kiểu cũ nhưng linh hoạt hơn.
Quan điểm này khiến Warsh trở thành một lựa chọn thú vị. Trong một số khía cạnh, Tổng thống Trump đang bổ nhiệm một Chủ tịch Fed có thể còn ít có xu hướng nhượng bộ trước áp lực chính trị hơn cả Jerome Powell.
Trong bài phỏng vấn với CNBC vào tháng 7 năm ngoái, ông thẳng thắn tuyên bố ngân hàng trung ương này đang cần một "sự thay đổi chế độ". "Thâm hụt uy tín nằm ở chính những người đang đương nhiệm tại Fed," Warsh chia sẻ. Quan điểm này có thể đẩy ông vào vị thế đối lập tại một tổ chức vốn coi trọng việc xây dựng sự đồng thuận để thực thi chính sách.
Về các khía cạnh khác, ông Warsh được cho là có quan điểm đồng nhất với Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent. Sự kết hợp này có thể dẫn đến sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa chính sách tiền tệ (Fed) và chính sách tài khóa (Chính phủ).
Hiện ông Warsh đang là học giả thỉnh giảng tại Đại học Stanford.
Tiếng nói lạ
Sự bổ nhiệm của Warsh đánh dấu một bước chuyển triết lý mạnh mẽ từ cách tiếp cận thực dụng, dựa trên sự đồng thuận của Jerome Powell sang một định hướng thắt chặt hơn đối với lạm phát và quy mô bảng cân đối kế toán. Ông sẽ thay thế vị trí hiện tại của Stephen Miran, người có nhiệm kỳ kết thúc tới đây.
Tuy nhiên, nếu Trump kỳ vọng Warsh sẽ ngay lập tức đẩy mạnh các đợt cắt giảm lãi suất quyết liệt một cách dễ dàng, ông có thể sẽ phải đối mặt với một bất ngờ không mấy dễ chịu. Hiện tại, nhiều thành viên có quyền biểu quyết tại FOMC vẫn đang bảo vệ quan điểm thận trọng, chỉ sẵn sàng giảm lãi suất khi có bằng chứng rõ ràng về việc lạm phát về mức mục tiêu 2%.
Hơn nữa, dự báo từ các quan chức Fed vào tháng 12 chỉ thấy trước một đợt giảm lãi suất vào năm 2026 và một đợt nữa vào năm 2027. Con số này tương đương với kỳ vọng của thị trường, khi các nhà giao dịch tương lai đang định giá hai đợt giảm trong năm nay và không có đợt nào vào năm sau.
Bất chấp điều đó, giới phân tích vẫn đặt niềm tin vào khả năng "xoay chuyển" của Warsh. Krishna Guha, người đứng đầu bộ phận chiến lược ngân hàng trung ương tại Evercore ISI, nhận định Warsh là một người thực dụng hơn là một "diều hâu" tư tưởng. Nhờ danh tiếng độc lập, ông có vị thế tốt hơn để thuyết phục FOMC thực hiện ít nhất hai hoặc ba đợt cắt giảm lãi suất ngay trong năm nay.
Dù Warsh có thể là một đồng minh về mặt tư tưởng của chính quyền mới, nhưng việc chuyển hóa điều đó thành hành động vẫn là một câu hỏi lớn.
"Về mặt phân tích, chúng tôi mong đợi ông ấy sẽ ủng hộ lập luận rằng năng suất bùng nổ sẽ cho phép duy trì lãi suất trung lập ngay cả khi tăng trưởng mạnh mẽ," Tobin Marcus từ Wolfe Research viết. "Nhưng tất cả còn phụ thuộc vào dữ liệu thực tế."
Trước khi chính thức nhậm chức, Warsh sẽ phải đối mặt với một quy trình phê chuẩn tại Thượng viện đầy nhạy cảm. Bộ Tư pháp dưới thời Trump đang điều tra dự án cải tạo trụ sở Fed và đã gửi trát hầu tòa cho Jerome Powell. Thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis đã thề sẽ chặn mọi đề cử nhân sự của Fed cho đến khi tình hình này được giải quyết.
Tuy nhiên, với việc đảng Cộng hòa vẫn nắm quyền kiểm soát đa số, việc phê chuẩn Kevin Warsh được dự báo là sẽ tương đối thuận lợi. Giới tài chính đang nín thở chờ đợi xem liệu "gương mặt điện ảnh" này sẽ đóng vai trò gì: một người bảo vệ độc lập cho đồng USD hay một đồng minh chiến lược giúp hạ nhiệt khoản nợ 37.000 tỷ USD của nước Mỹ.
*Nguồn: CNBC