Hiện nay, thế giới đang chứng kiến cuộc đại chuyển giao tài sản trị giá hàng chục nghìn tỷ USD từ thế hệ ông bà, bố mẹ chuyển sang cho thế hệ trẻ con cháu. Tại Việt Nam, hiện tượng này cũng đang dần xuất hiện, khi thế hệ sau bắt đầu nhận kế thừa tiền bạc, tài sản, gia sản từ thế hệ trước.
Tuy nhiên, hiện nay đang có sự khác biệt về tư duy tích lũy, đầu tư cũng như quản lý tài sản, tài chính giữ bậc ông bà, cha mẹ và các con cháu. Vậy làm sao để con cháu không chỉ giữ được tiền mà còn giữ được gia sản, được thừa kế từ ông bà cha mẹ đã làm lụng tích lũy cả đời mới có được và cũng như làm thế nào để tiền sinh ra tiền, tài sản sinh ra tài sản?
Trao đổi trong chương trình Hộp Tài sản (The Wealth Box Talk) trên VTV8, dưới sự dẫn dắt của BTV Mùi Khánh Ly, ông Nguyễn Kỳ Minh – Kinh tế trưởng Công ty CP Chứng khoán Guotai Junan Việt Nam (IVS) – đã đưa ra nhiều góc nhìn đáng chú ý.
BTV Mùi Khánh Ly.
Ông Nguyễn Kỳ Minh.
“Thị trường tài chính thế giới đang bước vào kỷ nguyên được gọi là "The great wealth transfer" - cuộc đại chuyển giao tài sản". Đây là quá trình tài sản từ thế hệ "Baby Boomers" (sinh sau Thế chiến II) chuyển sang thế hệ Millennials và Gen Z. Theo ước tính của chúng tôi, có khoảng 31 nghìn tỷ USD tổng giá trị ước tính sẽ được chuyển giao trên toàn cầu trong vòng 10 năm tới (đến năm 2035) bởi những người có tài sản trên 5 triệu USD", ông Minh nói.
Không chỉ là chuyển giao giữa các thế hệ, xu hướng dịch chuyển tài sản xuyên biên giới cũng gia tăng mạnh. “Theo thống kê, năm 2025 cũng đã ghi nhận con số kỷ lục 142.000 triệu phú di cư xuyên biên giới và dự kiến đạt 165.000 người vào năm 2026”, ông Minh dẫn số liệu đồng thời cho rằng điều này kéo theo nhiều thách thức về pháp lý, thị trường và khác biệt khẩu vị đầu tư.
Tại Việt Nam, theo chuyên gia, quá trình chuyển giao tài sản đang bước vào giai đoạn “nóng”, đặc biệt trong các gia đình sở hữu doanh nghiệp. “Khác với phương Tây có bề dầy phát triển các thị trường và công cụ cho việc quản lý, nhiều gia đình giàu có tại Việt Nam tích lũy tài sản chủ yếu dưới dạng bất động sản, hoặc cổ phần doanh nghiệp tư nhân. Đây là những tài sản "khó chia", có hạn chế về mặt thanh khoản và dễ xảy ra tranh chấp”, ông Minh phân tích.
Ở góc nhìn người trong cuộc, bạn Hứa Thị Thanh – đại diện thế hệ nhận thừa kế – chia sẻ: “Đương nhiên là khi nhận được món quà là thành quả công sức ấy, em rất vui nhưng em cũng chưa thực sự có định hướng rõ ràng làm sao để giữ gìn tốt và tận dụng hiệu quả tài sản để tạo bước đệm cho tương lai của mình”.
Khách mời Gen Z - Hứa Thị Thanh.
Theo ông Minh, có ba thách thức lớn trong chuyển giao tài sản tại Việt Nam. “Thách thức đầu tiên là rủi ro vận hành, doanh nghiệp gia đình dễ gặp khó khi F2 không muốn kế nghiệp hoặc tranh chấp quyền lợi. Thách thức thứ hai là sự lệch pha tư duy, thế hệ F1 thích "đất và vàng", thế hệ F2 thích "công nghệ, các sản phảm đầu tư mới và đầu tư toàn cầu...Thách thức thứ ba là hành lang pháp lý, các công cụ như Quỹ tín thác (Trust) tại Việt Nam vẫn còn mới và chưa hoàn thiện so với quốc tế”.
Đáng chú ý, ông nhấn mạnh: “70% các vụ chuyển giao tài sản thất bại không phải do đầu tư thua lỗ, mà do đổ vỡ trong giao tiếp gia đình và người thừa kế không được chuẩn bị đủ kỹ năng”.
Từ góc độ giải pháp, chuyên gia cho rằng việc chuẩn bị sớm là yếu tố then chốt. “Theo tôi, cha mẹ nên có kế hoạch để con cái làm quen với vấn đề quản lý và đầu tư càng sớm càng tốt. Thay cho hiện tại các tài sản được chuyển giao một lần với khối lượng lớn tại một thời điểm tương đối muộn trong tương lai, ngay từ khi thành niên (18 tuổi) hoặc bắt đầu đặt chân vào cuộc sống (tốt nghiệp đại học, thường là 22 tuổi), các em nên được làm quen với việc nắm giữ một khoản tài chính nhất định để sử dụng cho các mục tiêu đầu tư, quản lý”.
Bên cạnh đó, các giải pháp quản lý tài sản chuyên nghiệp cũng ngày càng được quan tâm. "Đối với một số khách hàng cao cấp có khối tài sản lớn, không chỉ giúp họ lựa chọn các công cụ phổ thông có sẵn trên thị trường, chúng tôi với chuyên môn của mình có thể xây dựng các chiến lược đầu tư dựa trên các đánh giá định tính và định lượng với bộ dữ liệu lớn, tận dụng công cụ AI để “may đo” các giải pháp này phù hợp cao nhất với hoàn cảnh và các nhu cầu cá nhân nhất của khách hàng. Đồng thời chúng tôi có thể triển khai chiến lược trên một cách hoàn hảo nhất”, ông Minh cho biết đồng thời nhấn mạnh vai trò của các mô hình như Family Office trong việc bảo toàn và phát triển gia sản qua nhiều thế hệ.
