28 năm “kiếm tiền từ quyền lực”
Ngày 1/4/2026, Tòa án Nhân dân Trung cấp tại Nội Mông (TQ) tuyên án đối với Kou Wei - cựu Tổng giám đốc Tập đoàn China Datang, một trong những “ông lớn” ngành năng lượng nước này.
Bản án khiến nhiều người chú ý không chỉ vì cấp bậc của bị cáo, mà còn bởi mức độ nghiêm trọng với phán quyết tử hình, hoãn thi hành 2 năm, tước quyền chính trị suốt đời và tịch thu toàn bộ tài sản cá nhân.
Chú thích ảnh
Theo kết luận của tòa, trong suốt 28 năm, từ 1996 đến 2024, Kou Wei đã lợi dụng hàng loạt vị trí quan trọng trong hệ thống điện lực để trục lợi cho cá nhân và các “mối quan hệ”, nhận hối lộ với tổng số tiền hơn 154 triệu NDT (khoảng 589 tỷ đồng).
Các hành vi vi phạm trải rộng trên nhiều khâu then chốt từ ký kết dự án, điều hành doanh nghiệp, đến can thiệp công tác nhân sự. Nói cách khác, bất cứ nơi nào có quyền lực, ở đó đều trở thành “điểm thu tiền”.
Đáng chú ý, sai phạm không chỉ dừng ở nhận hối lộ. Trong giai đoạn 2001-2012, khi giữ vai trò lãnh đạo tại Công ty Phát triển Thủy điện sông Lancang (Vân Nam), Kou Wei đã cho phép doanh nghiệp nhà nước bảo lãnh các khoản vay lớn trái quy định.
Số tiền vay này không được sử dụng cho hoạt động sản xuất hay xây dựng dự án, mà bị đem đầu tư vào thị trường chứng khoán. Một quyết định mang tính “đánh cược” với tài sản nhà nước.
Khi thị trường đi xuống, khoản đầu tư thua lỗ nặng, tạo ra lỗ hổng tài chính lớn. Nhưng thay vì báo cáo, dừng lại để xử lý, Kou Wei tiếp tục đi xa hơn. Ông cùng các đồng phạm đã thổi phồng giao dịch để rút hơn 138 triệu NDT (hơn 528 tỷ đồng) từ quỹ xây dựng nhà máy điện, vốn dành cho các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia.
Trong số này, hơn 55 triệu NDT (hơn 210 tỷ) bị chiếm đoạt trực tiếp, phần còn lại được dùng để bù đắp các khoản lỗ trước đó trên thị trường chứng khoán.
Nghỉ hưu vẫn “kiếm tiền”, lỗ hổng giám sát và cái giá phải trả
Một trong những chi tiết gây chú ý nhất của vụ án là việc Kou Wei vẫn tiếp tục trục lợi sau khi nghỉ hưu. Tháng 5/2022, ông rời vị trí Tổng giám đốc China Datang để nghỉ hưu. Tuy nhiên, theo cơ quan chức năng, ông vẫn tiếp tục hành vi phạm tội.
Từ tháng 9/2023 đến tháng 11/2024, Kou Wei vẫn âm thầm sử dụng ảnh hưởng từ các chức vụ cũ để can thiệp vào các dự án, đặc biệt là trong hoạt động đấu thầu. Chỉ bằng một cuộc điện thoại trong bữa tiệc tối, ông đã nhận hơn 9 triệu NDT (hơn 34 tỷ đồng) tiền hối lộ. Một con số cho thấy “giá trị” của quyền lực không hề biến mất ngay cả khi đã rời ghế.
Không dừng lại ở các sai phạm kinh tế, Kou Wei còn bị xác định vi phạm hàng loạt quy định về kỷ luật, lối sống và đạo đức. Từ việc nhận quà, tham gia các bữa tiệc có thể ảnh hưởng đến công vụ, đến việc lui tới các câu lạc bộ không phù hợp.
Tuy nhiên, dù mức độ vi phạm đặc biệt nghiêm trọng, Kou Wei không bị xử tử ngay lập tức. Theo tòa án, bị cáo đã thành khẩn khai báo, chủ động cung cấp thêm thông tin về các hành vi mà cơ quan điều tra chưa phát hiện, đồng thời hoàn trả phần lớn tài sản bất hợp pháp.
Những yếu tố này được xem là tình tiết giảm nhẹ, dẫn đến bản án tử hình hoãn thi hành 2 năm thay vì tử hình ngay.
