Giữa không gian phủ kín camera và dây cáp, không khí làm việc tại studio diễn ra vô cùng căng thẳng và khẩn trương. Toàn ê-kíp phải phối hợp nhịp nhàng để thực hiện một pha nhào lộn phức tạp trên không và biến nó thành dữ liệu số. Đó là một ngày làm việc bình thường của ê-kíp Animost, những người làm nghề motion capture (mocap).
Một ngày làm việc tại Animost studio.
Motion capture (mocap) là công nghệ ghi lại chuyển động của vật thể hoặc cơ thể người, sau đó chuyển hóa thành dữ liệu số và đưa vào máy tính để xử lý. Dữ liệu này tiếp tục được gắn lên bộ khung xương của nhân vật 3D, tạo ra những chuyển động chân thực mà nếu làm thủ công bằng tay sẽ tốn gấp nhiều lần thời gian và chi phí.
Thông qua mocap, những chuyển động và biểu cảm chân thực của diễn viên đang trực tiếp “thổi hồn” vào nhân vật ảo.
Để có được sự trơn tru trên màn hình, khâu chuẩn bị trên thực tế vô cùng khắt khe. Trước mỗi buổi ghi hình, bộ suit mocap được mặc vào, và các điểm phản quang (marker) được gắn cẩn thận lên người diễn viên.
Anh Trịnh Hoà, nhân sự phụ trách kỹ thuật của ê-kíp, cho biết quá trình chuẩn bị trang phục này mất trung bình 15-30 phút: “Việc gắn marker không quá khó nhưng đòi hỏi sự cẩn trọng tuyệt đối. Marker phải được cố định cực kỳ chắc chắn để không bị rơi ra khi quay, giúp hệ thống camera bắt hình chuyển động chính xác”.
Chỉ khi toàn bộ hệ thống camera xung quanh studio xác nhận đủ tín hiệu từ các marker này, buổi ghi hình mới được phép bắt đầu.
Trước buổi ghi hình, anh Hoà đang gắn và kiểm tra từng điểm marker và đai bảo hộ trên người diễn viên.
Ngoài bộ suit mocap gắn hệ thống marker phản quang, một số dự án mocap sử dụng thêm helmet gắn camera để ghi lại biểu cảm khuôn mặt.
Điểm đặc thù của mocap so với diễn xuất thông thường là hệ thống chỉ ghi lại chuyển động và biểu cảm, không hề có bối cảnh hay phục trang. Vì vậy, mocap buộc người diễn phải kiểm soát gần như tuyệt đối cơ thể của mình và học cách tách biệt mỗi cử động nhỏ nhất.
Anh Hồng MA (diễn viên mocap) chia sẻ: “Cơ thể gần như trở thành công cụ biểu đạt lớn nhất của diễn viên mocap. Đặc biệt đối với game, mọi thứ thường phải được đẩy lên mạnh mẽ và dứt khoát hơn để tạo cảm giác hành động cho người chơi.”
Với mocap, ngay cả những chuyển động nhỏ như chống tay hay giữ thăng bằng cũng phải được kiểm soát chính xác.
Chưa dừng lại ở đó, khó khăn không chỉ nằm ở thể lực hay kỹ thuật chuyển động. Phần lớn thời gian, diễn viên phải diễn xuất trong khoảng không hoàn toàn trống rỗng.
Anh Hồng MA nói thêm: “Diễn viên mocap phải tự dựng lên toàn bộ môi trường xung quanh trong đầu trước khi thực hiện chuyển động. Uống nước thì phải tưởng tượng ra cái ly. Khi làm việc thì tưởng tượng ra cái bàn. Đánh nhau thì phải tưởng tượng ra võ đài…”
Không có đạo cụ hay bối cảnh hoàn chỉnh, diễn viên mocap buộc phải hình dung toàn bộ không gian trong đầu khi diễn xuất.
Thậm chí, một số dự án có độ khó cao, diễn viên mocap thậm chí còn phải thực hiện các phân cảnh treo dây vô cùng phức tạp. Để tái hiện chuyển động của nhân vật bay hay chiến đấu trên không, diễn viên phải thực sự được treo lên, xoay vòng trên không và vẫn phải kiểm soát nhịp cơ thể để hệ thống ghi lại đúng dữ liệu cần thiết. Đây là yêu cầu mà không phải ai cũng đáp ứng được.
Ê-kíp kỹ thuật phải thiết lập và kiểm tra kỹ lưỡng hệ thống ròng rọc, cáp treo trước các cảnh bay lượn.
Những phân cảnh hành động trên cần sự phối hợp của nhiều nhân sự để đảm bảo an toàn cho diễn viên.
Tiếng “cắt” trên hiện trường chưa phải là điểm kết thúc. Khi diễn viên rời studio, dữ liệu thô từ các marker cần được xử lý qua phần mềm chuyên dụng. Theo anh Thành Hoàng, phụ trách chỉ đạo cảnh quay mocap, ê-kíp hậu kỳ sẽ tiến hành từ việc sửa các lỗi kỹ thuật nhỏ nhất, loại bỏ nhiễu do marker bị che khuất, cho đến khi hoàn thiện chỉn chu chuỗi hoạt cảnh (animation).
Quá trình thầm lặng này quyết định phần lớn chất lượng sản phẩm và tiêu tốn nhiều thời gian tùy vào độ phức tạp của hành động.
Sau khi ghi hình, dữ liệu chuyển động tiếp tục được xử lý và tinh chỉnh trên phần mềm trước khi được sử dụng trên nhân vật 3D.
Dù mocap là xương sống của hầu hết các bom tấn điện ảnh và game thế giới, đây vẫn không phải là công nghệ dễ tiếp cận. Nhìn rộng ra bức tranh toàn cảnh tại Việt Nam, anh Đức Nguyễn (đại diện Animost) chia sẻ: “Trong mảng game, mocap đã xuất hiện ở nước ta từ khoảng 10-15 năm trước, khi các studio tự mày mò xây dựng hệ thống để phục vụ dự án nội bộ.
Tuy nhiên, để đạt tiêu chuẩn quốc tế, khó khăn lớn nhất vẫn là chi phí khổng lồ cho thiết bị, đội ngũ vận hành và cả những diễn viên chất lượng tốt”.
Dẫu vậy, trước đà vươn lên của nền công nghiệp game Việt Nam thời gian gần đây, anh cùng ê-kíp vẫn đặt kỳ vọng lớn vào bước phát triển bùng nổ của thị trường mocap trong 2-3 năm tới.
Một chuyển động mượt mà là kết quả của cả chuỗi làm việc dài từ diễn viên đến người tinh chỉnh khung hình. Dù không lộ mặt trước ống kính, những con người thầm lặng ấy vẫn đang hy vọng vào một tương lai xa hơn cho thị trường mocap Việt Nam, nơi họ tự hào vì đã góp phần thổi những chuyển động thật sống động vào thế giới ảo.
