Vào cuối thời nhà Thanh, cùng với sự du nhập của phương Tây, kỹ thuật nhiếp ảnh dần xuất hiện tại Trung Quốc và nhanh chóng thu hút sự quan tâm nồng nhiệt của một số quan lại quyền quý cũng như những người có tư tưởng cởi mở.
Ảnh hiếm thời cuối nhà Thanh gây ngỡ ngàng
Người phụ nữ trong trang phục cầu kỳ, được xem là hình ảnh tiêu biểu của tầng lớp khá giả cuối thời nhà Thanh. (Ảnh: Sohu)
Người phụ nữ trong ảnh mặc áo dài lộng lẫy, đội trang sức tinh xảo, trang điểm chỉn chu, dường như từng sợi tóc đều đang nói lên thân phận và gu thẩm mỹ của bà. Trong thời đại đó, bà chắc chắn được xem là một "cô gái thời thượng". Dù chất lượng ảnh không cao, cộng thêm việc ảnh đen trắng dễ che lấp hoặc làm sai lệch diện mạo thật, nhưng những đường nét thanh tú và khí chất đoan trang của bà vẫn hiện lên khá rõ. Điều này khiến người ta không khỏi tưởng tượng rằng bà từng sống trong một gia đình quyền thế cuối thời Thanh, có điều kiện sung túc và một cuộc sống được nhiều người chú ý.
Hai người đàn ông hút thuốc phiện, phản ánh góc tối xã hội Trung Quốc cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX. (Ảnh: Sohu)
Vào cuối triều Thanh, các cường quốc phương Tây đã dùng thuốc phiện như một "chìa khóa" để cưỡng ép mở cánh cửa Trung Quốc. Từ tầng lớp thống trị cho đến dân thường, xã hội khi ấy ít nhiều đều bị cuốn vào sự mê muội vì thuốc phiện, khiến cả thể xác lẫn tinh thần bị hủy hoại nghiêm trọng. Việc buôn bán thuốc phiện còn khiến bạc trắng chảy ra nước ngoài, làm các mâu thuẫn xã hội ngày càng gay gắt. Người đàn ông trong ảnh đang chìm trong làn khói mờ mịt, tay cầm dụng cụ hút thuốc, thần sắc mơ màng, như thể đang trốn khỏi hiện thực, ngày qua ngày sống trong cơn say mê vô định mà không còn biết thời gian trôi qua. Mãi đến sau khi vua Hàm Phong qua đời, Từ Hi Thái hậu mới bắt đầu từng bước ban lệnh cấm thuốc phiện. Tuy nhiên, thảm họa thuốc phiện từng quét qua cả đất nước đã để lại vết thương quá sâu trong lịch sử, khó có thể bù đắp.
Từ Hi Thái hậu cùng hoàng hậu, phi tần và các nữ quan trong một bức ảnh hiếm cuối thời nhà Thanh. (Ảnh: Sohu)
Từ Hi Thái hậu có niềm yêu thích đặc biệt với việc chụp ảnh, đôi khi còn triệu tập hoàng hậu và các phi tần trong hậu cung cùng xuất hiện trong khung hình. Trong ảnh, đứng trước Từ Hi là Long Dụ Hoàng hậu của vua Quang Tự và Cẩn phi. Dung mạo của hai người có phần bình thường, khác xa hình ảnh những mỹ nhân tuyệt sắc thường được đồn thổi trong hậu cung. Đứng ở hàng sau là hai nữ quan Dụ Dung Linh, Dụ Đức Linh cùng mẹ của họ. Do từng du học ở nước ngoài, hiểu biết rộng, lại trẻ trung xinh đẹp, họ rất được Từ Hi sủng ái. Từ đó có thể thấy, những bộ phim cung đấu nhà Thanh trên màn ảnh thực ra thường phóng đại rất nhiều so với lịch sử và sự xa hoa thật sự trong cung đình.
Ba phụ nữ trong ảnh cho thấy sự khác biệt rõ rệt về thân phận, từ dáng đứng đến đôi chân không bó của người hầu nghèo. (Ảnh: Sohu)
Dưới lễ giáo phong kiến nhà Thanh, cuộc sống của phụ nữ bị ràng buộc vô cùng nghiêm ngặt. Đối với phụ nữ Hán, nếu không bó chân từ nhỏ, họ có thể mất cơ hội gả vào những gia đình danh giá. Tuy nhiên, trong ba người phụ nữ trong ảnh, chỉ có người ngoài cùng bên phải là không bó chân. Bà thực ra là người hầu của hai người còn lại. Vì từ nhỏ gia cảnh nghèo khó, bà thậm chí không có tiền mua vải để bó chân. Khi trưởng thành, bà phải gánh vác những công việc nhà nặng nhọc, không thể sống an nhàn, tu dưỡng như phụ nữ quý tộc. Đôi chân để trần của bà phản chiếu sự chênh lệch giai tầng và bất công số phận trong xã hội cũ, khiến người xem không khỏi chạnh lòng cho vô số phụ nữ từng âm thầm chịu đựng khổ đau trong thời đại ấy.
Nhìn lại những bức ảnh hiếm ấy, người ta mới thấy lịch sử không chỉ có những lớp áo gấm hoa trong cung cấm, mà còn có cả những phận người nhỏ bé, lặng lẽ chịu đựng phía sau một triều đại đã lùi xa.
Theo Sohu, Sina, 163
