"Dừng lại. Nguy hiểm đến tính mạng. Công việc đang tiến hành."
Tấm biển này được viết bằng tiếng Nga, vẫn còn treo bên trong một văn phòng tại trung tâm vũ trụ Kourou, Guiana thuộc Pháp - địa điểm mà Nga từng phóng tên lửa Soyuz.
Nga đã từ bỏ địa điểm phóng Kourou để đáp trả các lệnh trừng phạt của châu Âu liên quan đến chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine từ năm 2022 của Moscow. Ảnh: AFP
Tuy nhiên, rừng rậm đã dần dần tái chiếm khu vực nằm trên bờ biển phía đông bắc Nam Mỹ kể từ khi người Nga vội vã rời đi sau khi xung đột với Ukraine bùng nổ vào tháng 2/2022.
Dưới ánh nắng mặt trời nhiệt đới, thảm thực vật đang lấn chiếm những công trình bê tông và kim loại khổng lồ - nơi từng là nơi thoát khói tạo ra bởi những tên lửa khổng lồ được phóng vào không gian.
Nga từng phóng các tên lửa Soyuz từ Kourou trong khoảng thời gian 2011-2022. Vị trí gần xích đạo của địa điểm này phù hợp cho một số nhiệm vụ hơn so với sân bay vũ trụ Baikonur do Nga vận hành ở Kazakhstan.
Nhưng địa điểm phóng đã bị bỏ hoang chỉ sau một đêm do các lệnh trừng phạt của châu Âu nhắm vào Moscow liên quan đến cuộc chiến ở Ukraine.
Đội ngũ nhân sự Nga ngay lập tức rời đi, để lại hiện trường dường như bị đóng băng theo thời gian. AFP (Pháp) là hãng truyền thông đầu tiên đến thăm địa điểm này kể từ đó.
Rừng rậm đang lấn chiếm khu vực từng là địa điểm phóng tên lửa Soyuz của Nga. Ảnh: AFP
Hiện nay, đã có kế hoạch tái phát triển cơ sở này sau khi quyền sử dụng địa điểm phóng được trao cho công ty khởi nghiệp MaiaSpace của Pháp - một công ty con của tập đoàn hàng không vũ trụ ArianeGroup.
MaiaSpace đang phát triển tên lửa đẩy hạng nhẹ có thể tái sử dụng đầu tiên của châu Âu. Sau một thời gian trì hoãn, chuyến bay thử nghiệm đầu tiên của tên lửa này dự kiến sẽ diễn ra vào cuối năm nay.
'Không có lý do để giữ lại'
Tại một tòa nhà hành chính, các biểu tượng cũ của Nga đang dần được thay thế - tuy nhiên một số áp phích và hướng dẫn bằng tiếng Nga vẫn còn.
Các biển báo bằng cả tiếng Pháp và tiếng Nga tại địa điểm phóng tên lửa ở Kourou, Guiana thuộc Pháp. Ảnh: AFP
MaiaSpace vẫn in ấn trên loại giấy Snegurochka của Nga. Bao bì màu xanh nhạt của hãng có hình ảnh phong cảnh tuyết phủ, trông khá lạc lõng so với khu rừng bao quanh tòa nhà.
Nhìn từ bên ngoài, công trình đồ sộ này giờ đây là minh chứng cho một kỷ nguyên hợp tác vũ trụ đã qua từ lâu.
Những thanh kim loại từng được dùng để đỡ tên lửa trên bệ phóng vẫn còn đó. Trớ trêu thay, chúng được sơn màu xanh và vàng - màu quốc kỳ Ukraine. Nhưng chúng sẽ bị loại bỏ trong quá trình tái phát triển khu vực này.
Ngoài ra, còn có một mô hình tên lửa Soyuz kích thước thật đang được sử dụng để thử nghiệm các đường ray sẽ vận chuyển tên lửa của MaiaSpace đến bệ phóng trong tương lai. Nhưng khi các cuộc thử nghiệm này hoàn tất, nó cũng sẽ bị loại bỏ.
"Nó sẽ bị tháo dỡ - không có lý do gì để giữ nó lại cả", Denis Grauby - đại diện của MaiaSpace tại Kourou - nói với AFP.
Một bệ đỡ tên lửa Soyuz đang được sử dụng cho một vài cuộc thử nghiệm tại địa điểm phóng Kourou trước khi bị tháo dỡ. Ảnh: AFP
Philippe Lier - Giám đốc Trung tâm Vũ trụ Guiana - thừa nhận tất cả đều có vẻ "hơi kỳ lạ".
"Ở đây có rất nhiều người hoài cổ muốn giữ lại tất cả những thứ chúng tôi tháo dỡ, cất giữ ở đâu đó, biến chúng thành bảo tàng... Tôi không có suy nghĩ như vậy", ông nói với AFP.
'Chương mới'
Tuy nhiên, ông Lier thừa nhận địa điểm phóng Kourou có những khía cạnh "cổ điển" và "gợi cảm xúc" vì nó rất giống với Trung tâm Vũ trụ Baikonur - nơi phi hành gia Liên Xô Yuri Gagarin - người đầu tiên bay vào vũ trụ - được phóng lên vào năm 1961.
"Việc chúng ta đang cải tạo lại nó, chứ không để nó xuống cấp, là một câu chuyện tuyệt vời", Lier nói. "Đây sẽ là một chương mới trong lịch sử khám phá vũ trụ."
Cơ sở hạ tầng bên trong địa điểm phóng cũ sắp bị phá dỡ. Ảnh: AFP
Với khối lượng máy móc khổng lồ của Nga vẫn còn ở Kourou, có vẻ như công việc phía trước sẽ vô cùng lớn.
Trong số những vật phẩm sắp bị loại bỏ có cả giàn đỡ - thứ từng che chở các tên lửa Soyuz khỏi thời tiết nhiệt đới. Hệ thống phóng tên lửa Maia sẽ không cần đến nó. Tên lửa tái sử dụng này sẽ được lắp ráp theo chiều ngang và đưa lên bệ phóng vào phút cuối mà không cần cơ sở hạ tầng hỗ trợ.
Tòa nhà tích hợp tên lửa Maia, tại địa điểm phóng Soyuz cũ. Ảnh: AFP
Vậy liệu có thể cải tạo địa điểm này kịp thời cho lần phóng tên lửa đầu tiên trong năm nay hay không?
MaiaSpace cho biết họ đang nỗ lực hết sức để đạt được mục tiêu này, và việc lắp đặt thiết bị mới sẽ mất ít thời gian hơn so với việc tháo dỡ máy móc cũ. Một số hạng mục sẽ vẫn được giữ lại tại công trường, chẳng hạn như đường ray và bệ nâng trong tòa nhà tích hợp.
Maxime Tranier - điều phối viên kỹ thuật của MaiaSpace - cho biết khi nhóm của họ tiếp quản địa điểm này, mọi thứ vẫn giữ nguyên như lúc người Nga rời đi.
"Chúng tôi đã đổ đầy một vài thùng rác", Tranier nói.