Leon Li từng giữ vị trí quan trọng tại một trong những hãng công nghệ lớn nhất Trung Quốc, có nhiệm vụ xếp lịch họp, chuẩn bị tài liệu và hỗ trợ lãnh đạo khi cần. Vai trò cao song tháng 2 năm nay, cô gái trẻ quyết định bỏ nghề và chuyển sang làm nhân viên dọn dẹp nhà cửa để giảm tải áp lực.
“Cứ mỗi sáng, nghe tiếng chuông báo thức, tất cả những gì tôi nghĩ đến là tương lai mệt mỏi”, cô nói trên CNN.
Li (27 tuổi), chỉ là một trong những lao động Trung Quốc chấp nhận từ bỏ công việc văn phòng để tìm kiếm việc tay chân. Xu hướng này đang ngày một lan rộng, trong bối cảnh giới trẻ tại quốc gia tỷ dân khủng hoảng việc làm.
“Tôi thích công việc dọn dẹp. Khi chuẩn mực cuộc sống được cải thiện, nhu cầu dọn dẹp cũng tăng vọt”, Li cho biết. Cô hiện sống tại Vũ Hán (Trung Quốc).
Quan trọng hơn cả, Li thấy hạnh phúc. Cô không còn cảm thấy áp lực khi thức dậy mỗi ngày.
“Tôi không còn thấy chóng mặt nữa. Áp lực tinh thần ít hơn. Cả ngày tôi đều tràn đầy năng lượng”, cô nói.
Li không phải người duy nhất cảm thấy tìm kiếm sự cân bằng cuộc sống - công việc. Alice Wang (30 tuổi), từng làm việc cho một nền tảng thương mại điện tử hàng đầu Trung Quốc với mức lương 700.000 nhân dân tệ/năm (khoảng 2,4 tỷ đồng), cũng vừa nghỉ làm, rời Hàng Châu và đến Thành Đô làm nghề chăm sóc thú cưng. Khi kinh tế trở nên bất ổn, nhiều người lao động cảm thấy không còn hứng thú với việc đi làm.
Quý II, kinh tế Trung Quốc chỉ tăng trưởng 4,7%, thấp hơn quý I và dự báo của giới phân tích. Đây cũng là mức tăng chậm nhất kể từ đầu năm ngoái.
Trung Quốc nổi tiếng với văn hóa làm việc 996 - làm từ 9h sáng đến 9h tối, 6 ngày một tuần. Việc này đặc biệt phổ biến tại các hãng công nghệ lớn, các startup và nhiều công ty tư nhân. Mệt mỏi với những ngày làm việc nhiều giờ, những người như Li và Wang bắt đầu suy nghĩ có nên đánh đổi thời gian và sức khỏe của mình.
Chia sẻ về công việc cũ, Wang cho biết cô từng cảm thấy toàn thân rã rời, thiếu sức sống khi gần như toàn bộ thời gian cá nhân đều dành cho công việc. Hiện tại, mọi thứ đã khác.
“Tôi muốn phát triển bản thân. Đó là kế hoạch dài hạn”, Wang nói. Hiện tại, cô học nghề chăm sóc thú cưng và mơ ước sau này mở được cửa hàng của riêng mình.
![30 tuổi bỏ việc văn phòng lương 2,4 tỷ đồng/năm đi làm lao động chân tay, đời tôi sang trang: Cả ngày tràn năng lượng, không còn thức dậy trong sợ hãi- Ảnh 1. 30 tuổi bỏ việc văn phòng lương 2,4 tỷ đồng/năm đi làm lao động chân tay, đời tôi sang trang: Cả ngày tràn năng lượng, không còn thức dậy trong sợ hãi- Ảnh 1.](https://sohanews.sohacdn.com/160588918557773824/2024/7/23/screenshot-2024-07-23-at-143158-172171993692698569628-1721721269046-17217212705441320842530.png)
Theo nền tảng tuyển dụng Zhaopin, Trung Quốc đang chứng kiến làn sóng chuyển từ nhân viên văn phòng sang lao động phổ thông. Nhu cầu với các vị trí như nhân viên giao đồ ăn, tài xế xe tải, bồi bàn và thợ máy đã tăng gần 4 lần trong quý I so với đầu năm 2019. Nhu cầu nhân viên giao hàng tăng nhanh nhất với 800% do 3 năm đại dịch tạo ra văn hóa giao đồ ăn.
Bên cạnh đó, thu nhập của nhóm này cũng ngày càng cải thiện. Sự bùng nổ của mua sắm trực tuyến giúp thu nhập trung bình tháng của nhân viên giao hàng tăng gấp rưỡi so với năm 2019, lên 8.100 nhân dân tệ (1.100 USD), theo khảo sát của Zhaopin.
Dù vậy, với một số cử nhân, việc chuyển sang công việc chân tay chỉ là bất đắc dĩ bởi không thể cạnh tranh trên thị trường. Khảo sát của Zhaopin cho thấy số người tuổi 25 trở xuống nộp đơn ứng tuyển việc làm phổ thông trong quý đầu năm tăng 2,5 lần so với cùng kỳ 2019.
Tỷ lệ thất nghiệp trong nhóm 16-24 tuổi tại Trung Quốc từng lên tới 21,3% trong tháng 6/2023. Vài tháng qua, Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc (NBS) cho biết con số này chỉ còn quanh 14%.
Các nhà kinh tế học tại Macquarie cho biết lĩnh vực dịch vụ, doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp vừa và nhỏ của Trung Quốc từng là nguồn việc làm dồi dào cho người trẻ. Tuy nhiên, nhu cầu đi xuống gần đây khiến họ chịu rất nhiều tác động.
Theo David Goodman - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Trung Quốc tại Đại học Sydney, đã có sự mất cân đối giữa các ngành đào tạo của trường đại học và nhu cầu thực sự của thị trường. Kinh tế Trung Quốc đang dịch chuyển theo hướng công nghệ cao, công nghệ xanh và dịch vụ. Trong khi đó, các trường vẫn tập trung vào những ngành sản xuất và dịch vụ công vốn đã bão hòa.
“Vấn đề là giáo dục bậc cao chưa thích nghi với sự thay đổi trong cấu trúc kinh tế”, ông giải thích.
Dù vậy, một số người cho rằng chuyển sang công việc chân tay chưa chắc đã không áp lực. Mạng xã hội Trung Quốc gần đây lan truyền một video về nhân viên pha chế nổi nóng với khách hàng khi người này đe dọa sẽ phàn nàn với chủ quán. Đỉnh điểm, anh chàng còn ném bột cà phê vào khách vì quá tức giận.
Việc bị nhận đánh giá thấp có thể là thảm họa với các nhà hàng, cửa hiệu tại Trung Quốc vì người mua thường đọc đánh giá hoặc gợi ý trên mạng xã hội trước khi quyết định lui tới. Việc này khiến các nhân viên chịu sức ép nếu ảnh hưởng tiêu cực tới cửa hàng.
Một số người dùng Internet chỉ trích cách hành xử của nhân viên pha chế. Nhưng số khách lại tỏ ra thông cảm. “Lương khởi điểm đã thấp rồi, còn bị khách phàn nàn nữa. Họ có thể nghỉ việc nếu áp lực”, một người nói.
Dẫu vậy, với Li, việc lau dọn chỉ 6 giờ mỗi ngày vẫn là trải nghiệm tích cực. Sau mỗi buổi lau dọn sạch sẽ, cô cảm thấy vô cùng thích thú.
“Khách hàng luôn cẩn thận rót nước mời chúng tôi. Nếu đến giờ ăn, họ còn đặt đồ cho chúng tôi nữa. Họ liên tục nhắc chúng tôi uống nước và nghỉ ngơi”, cô nói và cho biết mình không hối hận vì bỏ việc văn phòng.
“Sau một ngày mệt mỏi, tôi có thể về nhà, ăn và làm bất kỳ điều gì mình thích mà không phải chịu thêm áp lực tinh thần”, Li nói.