Hãng thông tấn TASS đưa tin ngày 8/5, các nhà vật lý Việt Nam và Trung Quốc đã sẵn sàng tiến hành thí nghiệm khoa học vật liệu và nghiên cứu trong lĩnh vực phản ứng nhiệt hạch có kiểm soát tại siêu lò MBIR đang được xây dựng ở Nga (tại Viện Nghiên cứu Lò phản ứng hạt nhân Rosatom (NIIAR) ở Dimitrovgrad, vùng Ulyanovsk).
MBIR là lò phản ứng nghiên cứu neutron nhanh đa năng thế hệ thứ IV lớn nhất thế giới.
Lò phản ứng neutron nhanh cho phép triển khai công nghệ chu trình khép kín cho điện hạt nhân. Ảnh: Ferra
Tập đoàn Năng lượng Hạt nhân Nhà nước Nga Rosatom cho biết, khả năng kỹ thuật của lò phản ứng này cho phép đáp ứng nhu cầu của các nhà khoa học quốc tế.
Hãng RIA Novosti cho biết, MBIR là lò phản ứng nghiên cứu neutron nhanh đa năng làm mát bằng natri với công suất nhiệt 150 MW + công suất điện 60 MW - đây là kỷ lục đối với các lò phản ứng nghiên cứu neutron nhanh.
Cho đến nay, MBIR là lò phản ứng nghiên cứu hạt nhân đa năng nhanh mạnh nhất thế giới, đóng vai trò rất quan trọng cho sự phát triển năng lượng hạt nhân toàn cầu. Lò này dài 12 mét, đường kính 4 mét và nặng hơn 83 tấn.
Mô hình siêu lò phản ứng hạt nhân MBIR (phải) được trưng bày tại gian hàng của Rosatom. Nguồn: RIA Novosti/Vitaly Belousov/Ảnh tư liệu
Cụ thể, Việt Nam mong muốn làm gì?
Tập đoàn Rosatom cho biết, lò MBIR được thiết kế để: Thực hiện các thí nghiệm khoa học vật liệu tiên tiến; Sản xuất đồng vị phóng xạ phục vụ y tế và công nghiệp; Thử nghiệm các loại thiết bị và công nghệ hạt nhân thế hệ mới; Nghiên cứu nhiên liệu hạt nhân tương lai.
Xung quanh lò phản ứng này, Rosatom đã thành lập một Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế (IRC) — một liên minh khoa học quốc tế, mà Việt Nam và Trung Quốc đều đang tích cực tham gia.
Tại cuộc họp vừa diễn ra của Ủy ban Nghiên cứu Vật liệu và Nhiên liệu thuộc Hội đồng Tư vấn của Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế dựa trên Lò phản ứng MBIR (IRC MBIR), các nhà vật lý Việt Nam và Trung Quốc đã nêu ra những yêu cầu nghiên cứu cụ thể đối với lò phản ứng này.
Viện Năng lượng Nguyên tử Việt Nam (VINATOM) đã trình bày các công trình thực nghiệm trong lĩnh vực khoa học vật liệu và vật lý lò phản ứng. Đây là những lĩnh vực cực kỳ quan trọng để Việt Nam phát triển năng lực hạt nhân nội địa trong tương lai.
Lò MBIR dài 12 mét, đường kính 4 mét và nặng hơn 83 tấn.
Trong khi đó, Viện Vật lý Plasma thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc (ASIPP) trình bày chương trình nghiên cứu về phản ứng nhiệt hạch có kiểm soát, TASS thông tin.
Theo tuyên bố của Rosatom, năng lực kỹ thuật và mật độ thông lượng neutron của MBIR sẽ cho phép đáp ứng các yêu cầu này và tiến hành các thí nghiệm ở trình độ khoa học cao.
Lò MBIR có khả năng cung cấp cho ngành công nghiệp hạt nhân Nga một cơ sở hạ tầng nghiên cứu công nghệ tiên tiến trong nửa thế kỷ tới. Mục tiêu chính là phát triển công nghệ điện hạt nhân hai thành phần, giải quyết vấn đề khép kín chu trình nhiên liệu và tạo cơ sở cho việc phát triển các nhà máy điện hạt nhân thế hệ thứ tư.
Ý tưởng táo bạo: Kết hợp hai "siêu lò" với nhau
Điều thú vị hơn là tại cuộc họp IRC MBIR, các chuyên gia còn đề xuất kết hợp MBIR với một lò phản ứng khác của Nga, đó là Lò phản ứng nghiên cứu thông lượng cao PIK (đang được phát triển tại Gatchina gần St. Petersburg), do Viện Vật lý Hạt nhân B. P. Konstantinov Petersburg vận hành.
Lò PIK được thiết kế để nghiên cứu neutron và bức xạ neutron, khám phá các vật thể siêu nhỏ và thúc đẩy nhiều lĩnh vực khoa học cơ bản và ứng dụng khác.
Hai lò này (MBI và PIK) có phổ neutron và phương pháp thực nghiệm khác nhau hoàn toàn, nên nếu dùng kết hợp, chúng có thể bổ trợ cho nhau tạo ra hiệu ứng cộng hưởng khoa học — giải quyết được cả những bài toán ứng dụng lẫn nghiên cứu cơ bản mà một mình lò nào cũng không làm được.
Đáng chú ý, PIK còn là một trong 6 công trình khoa học cấp "Megascience" (Quy mô lớn) đẳng cấp thế giới được Chính phủ Nga lựa chọn xây dựng trên lãnh thổ nước này, nghĩa là chúng ngang tầm với những cơ sở nghiên cứu đỉnh cao nhất thế giới.
Nguồn: TASS, RIA Novosti
