(Ảnh: Reuters)
'Cơn ác mộng' về hậu cần
Hãng tin Mỹ cho biết, một khi eo biển Hormuz thực sự mở cửa trở lại, "cơn ác mộng về hậu cần" sẽ ập đến.
Ở giai đoạn đầu tiên, cần ưu tiên giải tỏa tắc nghẽn eo biển. Việc này sẽ mất rất nhiều thời gian, vì tàu chở dầu di chuyển rất chậm.
Có tới 166 tàu chở dầu đang mắc kẹt ở Vịnh Ba Tư cần phải di chuyển, mang theo khoảng 170 triệu thùng dầu.
Việc khôi phục toàn bộ công suất vận chuyển dầu bằng tàu chở dầu có thể mất đến ba tháng, theo Victoria Grabenwöger, nhà phân tích dầu mỏ cấp cao tại Kpler.
Ở giai đoạn thứ hai, các nước vùng Vịnh cần đẩy nhanh việc giảm lượng dầu dự trữ. Các tàu rỗng sẽ lấy dầu từ các kho chứa đã được lấp đầy, vì các nhà sản xuất không còn nơi nào khác để chứa.
Trên thực tế, các nhà máy lọc dầu không bao giờ lấp đầy hoàn toàn kho dự trữ. Điều đó sẽ giảm bớt một phần thời gian cần thiết để khởi động lại các giếng dầu. Tuy nhiên, lượng dầu tồn kho cao hơn bình thường vẫn sẽ làm chậm quá trình đưa sản lượng dầu trở lại công suất tối đa.
Vì các giếng dầu trong khu vực có quy mô lớn và nằm gần nhau, nên việc khởi động lại sản xuất sẽ đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các công ty và quốc gia để đảm bảo áp suất nước và khí được bơm vào vẫn ổn định trên nhiều giếng.
Ở giai đoạn ba, các nước vùng Vịnh sẽ từng bước khởi động lại việc sản xuất. Các giếng dầu ở Trung Đông phần lớn đã bị đóng cửa trong suốt thời chiến. Việc khôi phục sản xuất không giống như bật tắt công tắc. Đó là một thách thức kỹ thuật phức tạp, có thể kéo dài đến vài tuần.
Việc sản xuất cần được khởi động lại một cách chậm rãi để đảm bảo các mỏ dầu thô không sụp đổ. Nước và khí bơm vào các giếng cần được cân bằng lại, đây là một công việc phức tạp.
Ở giai đoạn bốn, các nhà máy lọc dầu sẽ được sửa chữa. Một số nhà máy lọc dầu, nhà sản xuất khí đốt tự nhiên và một số nhà sản xuất dầu mỏ đã bị hư hại trong chiến tranh. Các công ty dầu mỏ cho biết, việc sửa chữa một số cơ sở hạ tầng quan trọng bị hư hại có thể mất nhiều năm.
Tình trạng này khiến thế giới mất khoảng 12 triệu thùng dầu thô mỗi ngày và 3 triệu thùng sản phẩm dầu mỏ tinh chế từ các nhà sản xuất trên khắp Trung Đông - chủ yếu ở Ả-rập Xê-út và Iraq, theo Kpler.
Những câu hỏi lớn
Tất cả những bước trên đều chỉ có thể được tiến hành khi chiến tranh đã kết thúc và không còn sự gián đoạn nào nữa ở eo biển. Nhưng đó chỉ là giả định.
Trong suốt vài tháng qua, đã có nhiều tín hiệu về việc Mỹ và Iran chấm dứt chiến tranh, nhưng tình hình trên thực tế vẫn chưa được cải thiện. Điều đó khiến các nhà giao dịch giữ giá dầu ở mức cao.
Ngày 18/4, Iran đồng ý mở lại eo biển, nhưng vài giờ sau, Tehran xác định rằng Mỹ và Israel đã vi phạm thỏa thuận.
Các nhà giao dịch dầu mỏ sẽ theo dõi sát sao diễn biến tình hình trong vài tuần và vài tháng tới, để xem liệu Iran có thực sự sẵn sàng từ bỏ eo biển hay không. Nếu có, liệu Iran có ngừng thu phí đối với các tàu thuyền đi qua? Liệu Mỹ có tiếp tục phong tỏa hàng hải Iran, hay sẽ nhượng bộ trước yêu cầu dỡ bỏ phong tỏa Iran như một bước chuẩn bị cho hòa bình?
Ngoài ra, các công ty vận tải biển cần cảm thấy an tâm khi cho tàu của mình đi qua eo biển. Lần trước khi eo biển được mở cửa trở lại (trong thời gian rất ngắn), các tàu đã tranh nhau ra ngoài, nhưng nhanh chóng quay trở lại khi nhận được tin rằng nơi này đã trở nên không an toàn.
Các công ty bảo hiểm đã đẩy giá bảo hiểm hàng hải tăng vọt hàng nghìn phần trăm, và họ có thể không sẵn lòng cung cấp bảo hiểm với giá cả phải chăng trong khi tình hình vẫn còn bấp bênh.
Iran đã đe dọa rải thủy lôi ở eo biển, và trước đó đã chỉ đạo các tàu thuyền đi qua một tuyến đường được chỉ định. Khi eo biển mở lại, thủy lôi có thể vẫn còn đó, và các tàu có thể không muốn chấp nhận rủi ro.
Điều gì sẽ xảy ra với giá dầu và khí đốt?
Kể từ giữa tháng 3 đến nay, giá dầu chưa từng giảm xuống dưới 94 USD/thùng.
Các nhà phân tích của JPMorgan, những người dự đoán eo biển sẽ mở cửa vào đầu tháng 6, dự đoán giá dầu trung bình sẽ ở mức 97 USD/thùng từ nay đến cuối năm.
Hòa bình càng kéo dài, thì giá dầu càng có thể giảm xuống. Nhưng đó là trường hợp giả định.
Iran đã bày tỏ nghi ngờ về tuyên bố của ông Trump rằng các tàu sẽ có thể tự do đi qua eo biển một lần nữa.
“Mặc dù Iran đã đồng ý cho phép số lượng tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz trở lại mức trước chiến tranh, nhưng điều này không có nghĩa là ‘tự do đi lại’ như trước chiến tranh”, hãng thông tấn nhà nước Iran Fars đưa tin.
