HMS Duncan được điều tới Trung Đông
Ngày 3/3, Bộ Quốc phòng Anh được cho là đã quyết định điều tàu khu trục phòng không lớp Type 45 HMS Duncan tới Síp nhằm tăng cường bảo vệ các cơ sở quân sự của Anh trong khu vực. Quyết định này được đưa ra sau khi xuất hiện nhiều báo cáo cho thấy máy bay không người lái của Iran đã nhắm mục tiêu vào căn cứ không quân Akrotiri - cơ sở quân sự lớn nhất của Anh tại Đông Địa Trung Hải.
Động thái của London diễn ra trong bối cảnh căng thẳng quân sự tại Trung Đông leo thang mạnh sau khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào Iran từ ngày 28/2. Các đòn trả đũa của Tehran đã nhắm vào nhiều căn cứ quân sự của Mỹ và các đối tác phương Tây trong khu vực.
Cùng thời điểm, nhiều quốc gia NATO như Pháp, Đức và Hy Lạp cũng bắt đầu tăng cường lực lượng tới khu vực, khi các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV của Iran khiến năng lực phòng không của Mỹ, Israel và các đồng minh tại Vùng Vịnh phải chịu áp lực lớn.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran hiện được cho là sở hữu một trong những kho tên lửa đạn đạo và UAV tấn công cảm tử lớn nhất thế giới. Trong nhiều chiến dịch trước đây, Tehran từng phóng hàng trăm UAV và tên lửa trong một đợt tấn công nhằm gây quá tải cho hệ thống phòng không đối phương.
Hỏa lực hạn chế
Tàu khu trục lớp Type 45 của Hải quân Hoàng gia Anh được thiết kế chủ yếu cho nhiệm vụ phòng không, nhưng lại thiếu nhiều khả năng tấn công khác như tên lửa hành trình hoặc vũ khí chống hạm tầm xa.
Dù chuyên biệt cho phòng không, năng lực chiến đấu của lớp tàu này vẫn bị đánh giá là hạn chế, đặc biệt khi so sánh với các tàu khu trục lớp Arleigh Burke của Hải quân Mỹ - lực lượng đang hoạt động mạnh tại Trung Đông.
Một điểm yếu đáng chú ý là số lượng ống phóng thẳng đứng trên Type 45 khá nhỏ. Mỗi tàu chỉ mang theo 48 ống phóng tên lửa, trong khi tàu khu trục Arleigh Burke của Mỹ có tới 96 ống phóng, còn tàu khu trục Type 055 của Trung Quốc mang 112 ống.
Điều này khiến Type 45 dễ bị áp đảo trong các kịch bản tấn công bão hòa bằng UAV - chiến thuật mà Iran đã nhiều lần sử dụng trong các cuộc xung đột gần đây.
Nếu đối phương phóng hàng trăm UAV cùng lúc, kho tên lửa phòng không hạn chế của Type 45 có thể nhanh chóng cạn kiệt trước khi tiêu diệt hết các mục tiêu đang tiếp cận.
Không có khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo
Một hạn chế nghiêm trọng khác của tàu khu trục Type 45 là thiếu khả năng phòng thủ trước các tên lửa đạn đạo.
Không giống các tàu khu trục lớp Arleigh Burke của Mỹ - vốn được trang bị hệ thống phòng thủ tên lửa nhiều tầng với các tên lửa đánh chặn SM-2, SM-3 và SM-6 - lớp Type 45 chỉ được thiết kế để đối phó máy bay và tên lửa hành trình.
Trong một cuộc họp của Ủy ban Quốc phòng Anh năm 2021, nhiều chuyên gia quân sự đã cảnh báo rằng Hải quân Hoàng gia hiện không có năng lực phòng thủ tên lửa đạn đạo trên biển.
Tiến sĩ Sidharth Kaushal thuộc Viện Nghiên cứu Quân sự Hoàng gia Anh từng nhấn mạnh rằng tàu khu trục Type 45 thiếu khả năng chống lại các tên lửa đạn đạo chống hạm, loại vũ khí đang được nhiều quốc gia phát triển nhanh chóng.
Ông cho biết vấn đề này từng được thảo luận trong các đánh giá chiến lược quốc phòng trước đây của Anh, nhưng chưa được giải quyết một cách đầy đủ.
Chuẩn đô đốc Alex Burton cũng thừa nhận rằng lực lượng vũ trang Anh đang tồn tại một "khoảng trống lớn về năng lực phòng thủ tên lửa đạn đạo", cả trên biển lẫn trên đất liền. Điều này khiến các tàu chiến Anh phụ thuộc nhiều vào sự hỗ trợ của đồng minh khi đối mặt với các mối đe dọa tên lửa hiện đại.
Biểu tượng sức mạnh nhưng hiệu quả thực tế còn hạn chế
Hải quân Hoàng gia Anh đang triển khai chương trình nâng cấp Sea Viper nhằm cải thiện khả năng phòng thủ tên lửa của các tàu khu trục Type 45. Tuy nhiên, chương trình này dự kiến phải đến cuối thập niên 2030 hoặc đầu những năm 2040 mới đạt được đầy đủ năng lực chiến đấu.
Trong bối cảnh hiện tại, việc triển khai HMS Duncan chủ yếu mang ý nghĩa thể hiện sự hiện diện quân sự và răn đe hơn là tạo ra một lớp phòng thủ thực sự mạnh trước các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo.
Thậm chí, một số chuyên gia còn cảnh báo rằng nếu căng thẳng leo thang, các tàu khu trục Type 45 có thể trở thành mục tiêu giá trị cao đối với các tên lửa chống hạm hoặc tên lửa đạn đạo của Iran.
Điều này cho thấy rằng trong kỷ nguyên chiến tranh tên lửa và UAV hiện đại, ngay cả những chiến hạm phòng không tiên tiến cũng có thể gặp nhiều khó khăn khi đối mặt với các đòn tấn công quy mô lớn và phức tạp.