Tại Cuba, có một sản vật được ví như "vàng" không chỉ bởi giá trị kinh tế mà còn bởi công sức, sự kiên nhẫn và niềm tin mà người lao động gửi gắm vào thiên nhiên. Đó chính là Mật Ong.
Trong nhiều năm qua, ngành nuôi ong đã trở thành một trong những lĩnh vực nông nghiệp mang lại nguồn thu ngoại tệ đáng kể cho quốc gia vùng Caribe này, đồng thời phản ánh rõ nét những thách thức nội tại của nền kinh tế.
Theo ước tính, riêng trong năm 2024, Cuba thu về khoảng 45 triệu USD từ xuất khẩu hơn 8.000 tấn mật ong. Với mức giá trung bình khoảng 5.500 USD mỗi tấn, mật ong trở thành một trong những mặt hàng nông sản có giá trị cao, đặc biệt khi được thị trường châu Âu ưa chuộng.
Sản phẩm mật ong Cuba nổi bật nhờ được dán nhãn "hữu cơ", hàm lượng dư lượng thấp, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của Đức và nhiều quốc gia EU, nơi người tiêu dùng sẵn sàng trả giá cao hơn cho sản phẩm sạch.
Nuôi ong lấy mật tại Cuba.
Ngành nuôi ong Cuba cũng đang ghi nhận những tín hiệu phục hồi tích cực nhờ các chính sách điều chỉnh mới.
Ông Santiago Esteban Fundora Ibarra một người nuôi ong với hơn 26 năm kinh nghiệm cho biết nghề này luôn mang lại những cảm xúc đặc biệt. "Đàn ong phản hồi lại sự chăm sóc của con người. Khi khỏe mạnh, chúng cho năng suất cao, và niềm vui lớn nhất là khi mở tổ, thấy những cầu mật đầy ắp", ông chia sẻ. Tuy nhiên, ông cũng không quên nhắc lại những ký ức khó khăn, như cơn bão nhiệt đới Alberto năm 2018 từng đe dọa cuốn trôi hàng loạt tổ ong.
Nhờ nỗ lực bền bỉ, ông Santiago cùng gia đình từng đạt sản lượng kỷ lục 113 tấn mật – một thành quả mà ông gọi là "chiến thắng của người nuôi ong và của cả đất nước".
Hiện nay, với năng suất trung bình từ 25–30 kg mật mỗi tổ, ông cho rằng chìa khóa thành công nằm ở việc áp dụng đầy đủ các biện pháp kỹ thuật và có nguồn tài chính kịp thời.
Tuy vậy, không phải ai cũng dễ dàng duy trì sản xuất. Nhiều hộ nuôi ong vẫn phải đối mặt với chi phí đầu vào tăng cao, thiếu thốn vật tư như thùng ong, khung gỗ hay thiết bị chuyên dụng. Một số người cho biết các khoản thanh toán chậm từ những năm trước khiến họ gặp khó khăn trong việc tái đầu tư, dù nhu cầu thị trường vẫn rất lớn.
Trong bức tranh chung, tỉnh Matanzas được xem là điểm sáng khi hoàn thành chỉ tiêu sản xuất năm 2025 nhờ điều kiện thời tiết thuận lợi và sự hỗ trợ kịp thời về nhiên liệu, vật tư. Thành công này cho thấy khi các yếu tố đầu vào được đảm bảo, ngành nuôi ong hoàn toàn có thể phát huy tiềm năng.
Về dài hạn, Cuba đang hướng tới phát triển ngành nuôi ong theo hướng bền vững, không chỉ dừng lại ở sản xuất nguyên liệu mà còn nâng cao giá trị gia tăng. Các dự án năng lượng tái tạo, nhà máy chế biến và hợp tác nghiên cứu khoa học đang được triển khai nhằm tối ưu chuỗi giá trị.
Câu chuyện của ngành mật ong Cuba cho thấy một thực tế rõ ràng: phía sau mỗi giọt mật là cả một hành trình nhiều nỗ lực, nhưng cũng không ít thách thức.
Để "vàng ngọt" thực sự phát huy giá trị, việc cải thiện cơ chế tài chính, đảm bảo nguồn cung vật tư và xây dựng chuỗi sản xuất minh bạch, hiệu quả sẽ là yếu tố then chốt. Khi đó, mật ong không chỉ là sản phẩm nông nghiệp đơn thuần, mà còn có thể trở thành một trụ cột kinh tế bền vững của quốc gia.
Nguồn: Havanatimes, Minag
