Trung Quốc hiện đang nắm giữ lực lượng xe tăng quy mô nhất hành tinh. Theo các số liệu ước tính, quốc gia này sở hữu khoảng 6.800 xe tăng chiến đấu chủ lực và con số này vẫn không ngừng tăng lên mỗi năm. Không chỉ dừng lại ở số lượng, Bắc Kinh còn ráo riết hiện đại hóa lực lượng lục quân bằng cách khai tử các dòng xe tăng từ thời Chiến tranh Lạnh, thay thế bằng những cỗ máy chiến tranh tối tân với hỏa lực và hệ thống phòng hộ vượt trội.
Lực lượng thiết giáp của Trung Quốc hiện nay tập trung vào ba dòng xe chủ lực:
"Bộ ba quyền lực" trên sa trường
Type 99 – "Quả đấm thép" thượng hạng: Đây là mẫu xe tăng chủ lực hiện đại nhất của Trung Quốc. Giới quan sát cho rằng có khoảng 1.300 chiếc Type 99 đã xuất xưởng, trong đó hơn 700 chiếc thuộc biến thể nâng cấp 99A.
Về sức mạnh, 99A được trang bị pháo nòng trơn 125mm cùng hệ thống nạp đạn tự động kiểu ổ xoay, có khả năng khai hỏa đa dạng từ đạn xuyên giáp dưới cỡ (APFSDS), đạn nổ mạnh chống tăng (HEAT) đến tên lửa dẫn đường. Xe tích hợp hệ thống quang học "săn-diệt", điều khiển hỏa lực kỹ thuật số và giáp mô-đun phản ứng nổ thế hệ mới. Với động cơ diesel 1.500 mã lực, 99A đạt tỷ lệ công suất trên trọng lượng hơn 27 mã lực/tấn, cho phép duy trì tốc độ hành quân ngang ngửa với các dòng xe tăng hàng đầu phương Tây.
Type 96 – Xương sống của lục quân: Nếu Type 99 là biểu tượng sức mạnh thì Type 96 lại là "ngựa thồ" chính của Lục quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLAGF). Với hơn 2.500 chiếc được sản xuất (trong đó riêng biến thể 96A chiếm hơn 1.000 chiếc), dòng xe này tạo nên mật độ thiết giáp dày đặc cho các lữ đoàn chính quy.
Biến thể 96A sở hữu giáp phản ứng nổ FY-4 và pháo 125mm nạp đạn tự động kiểu Liên Xô. Trong khi đó, mẫu 96B – thường xuyên góp mặt tại các giải đấu quân sự quốc tế – đã được cải thiện đáng kể về động cơ và tính cơ động. Dù không sở hữu mức độ số hóa cao như 99A, dòng Type 96 vẫn là nền tảng hiện đại, dễ bảo trì và có khả năng nâng cấp linh hoạt.
Type 15 – "Sát thủ" vùng cao: Đây là mẫu xe tăng hạng nhẹ chuyên dụng cho các địa hình hiểm trở mà xe tăng 50-60 tấn không thể tiếp cận. Với trọng lượng chỉ từ 33–36 tấn, sử dụng hệ thống treo thủy khí và pháo rãnh xoắn 105mm, Type 15 là lời giải của Trung Quốc cho bài toán hỏa lực tại các vùng núi cao.
Các báo cáo gần đây cho thấy PLA đã triển khai hàng loạt Type 15 trong các cuộc diễn tập ở độ cao kỷ lục từ 4.500 đến 5.000 mét. Đáng chú ý, trong các đợt tập trận năm 2024–2025, Type 15 đã xuất hiện với "lồng chống drone" tự chế – một minh chứng cho thấy Bắc Kinh đang theo sát thực tế chiến trường Ukraine để đối phó với các dòng UAV FPV và đạn tuần kích.
Năng lực sản xuất và những "điểm yếu cốt tử"
Sức mạnh thiết giáp của Trung Quốc dựa trên nền tảng công nghiệp quốc phòng khổng lồ của NORINCO, với trọng tâm là Nhà máy xe tăng Bao Đầu cùng hệ thống các viện nghiên cứu quang học và đạn dược phụ trợ.
Không chỉ phục vụ trong nước, Trung Quốc còn xuất khẩu rộng rãi các dòng như VT-4 hay xe tăng hạng nhẹ VT-5. Việc các nhà máy lớn nằm sâu trong nội địa giúp chúng được bảo vệ bởi mạng lưới phòng không dày đặc. Tuy nhiên, các chuyên gia độc lập cảnh báo rằng hệ thống sản xuất này vẫn tồn tại những "điểm nghẽn".
Đó là sự phụ thuộc vào các đầu mối giao thông tập trung, mạng lưới truyền thông kỹ thuật số và một số linh kiện ngoại nhập. Nếu xảy ra xung đột cường độ cao hoặc bị tấn công mạng, năng lực sản xuất đạn dược có thể bị tê liệt trong khoảng 60-90 ngày.
Bài học từ chiến trường Ukraine
Cuộc xung đột tại Ukraine đã mang lại cho PLA hai bài học xương máu:
Khả năng sống sót trước drone: Trong một chiến trường bão hòa cảm biến và thiết bị bay không người lái, xe tăng bắt buộc phải trang bị lồng bảo vệ và các hệ thống phòng thủ chủ động để đánh chặn tên lửa dẫn đường.
Cuộc chiến tiêu hao: Ukraine chứng minh rằng chiến tranh có thể kéo dài vô tận. Do đó, một nền tảng công nghiệp quốc phòng vững chắc và mạng lưới hậu cần bền bỉ là yếu tố then chốt. Trung Quốc đang tích cực củng cố hệ thống duy trì sức chiến đấu và tích hợp khí tài không người lái vào mọi cấp bậc đơn vị.
Với dàn xe tăng 99A tối tân và cơ cấu tổ chức lấy cấp lữ đoàn làm trung tâm, Trung Quốc rõ ràng đang sở hữu một trong những lực lượng thiết giáp đáng gờm nhất thế giới. Tuy nhiên, việc thiếu kinh nghiệm thực chiến quy mô lớn trong nhiều thập kỷ vẫn là một dấu hỏi lớn. Liệu những đội hình thép này sẽ thực sự áp đảo trên chiến trường hay chỉ "uy nghi trên mặt giấy"? Câu trả lời sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng của PLAGF trong một không gian chiến đấu hiện đại, nơi mọi sai lầm đều phải trả giá đắt.