Vừa qua, trên một số phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội có đăng tải thông tin cán bộ, công chức, viên chức sẽ bị thu hồi tiền nghỉ hưu trước tuổi, nghỉ thôi việc nếu thực hiện tinh giản biên chế không đúng quy định.
Các thông tin được đăng tải, chia sẻ đã dẫn các quy định tại Nghị định số 154/2025/NĐ-CP ngày 15-6-2025 của Chính phủ quy định về tinh giản biên chế. Vậy thực hư thông tin này là như thế nào?
Các quy định về thu hồi tiền nghỉ hưu trước tuổi, nghỉ thôi việc của công chức, viên chức chi sai quy định đã được quy định từ nhiều năm trước (Ảnh minh hoạ)
Theo tìm hiểu của phóng viên, Nghị định 154 đã được ban hành từ tháng 6-2025, để thay thế Nghị định 29 năm 2023 của Chính phủ về tinh giản biên chế.
Đáng chú ý, các quy định về thu hồi tiền nghỉ hưu trước tuổi, nghỉ thôi việc của công chức, viên chức khi chi sai quy định đã có tại Nghị định 29 năm 2023, không phải quy định mới. Khi Nghị định 154 được ban hành để thay thế Nghị định 29, các nội dung này tiếp tục được quy định tại Nghị định 154.
Theo đó, Khoản 6 Điều 13 của Nghị định 154 quy định: Trường hợp thực hiện tinh giản biên chế không đúng quy định thì thực hiện việc thu hồi nộp ngân sách kinh phí thực hiện tinh giản biên chế, thu hồi các quyết định giải quyết tinh giản biên chế và bố trí cho những người không thuộc đối tượng tinh giản biên chế trở lại làm việc; đồng thời, xem xét xử lý trách nhiệm các cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có liên quan và chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật về việc thực hiện không đúng quy định về tinh giản biên chế.
Điều 14 cũng quy định về trách nhiệm của Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương. Theo đó, trường hợp thực hiện tinh giản biên chế không đúng quy định thì thực hiện việc thu hồi nộp ngân sách kinh phí thực hiện tinh giản biên chế, thu hồi các quyết định giải quyết tinh giản biên chế và bố trí cho những người không thuộc đối tượng tinh giản biên chế trở lại làm việc; đồng thời, xem xét xử lý trách nhiệm các cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có liên quan và chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật về việc thực hiện không đúng quy định về tinh giản biên chế.
Nghị định này cũng nêu rõ, khi giải quyết tinh giản biên chế không đúng quy định, người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị trực tiếp quản lý đối tượng tinh giản biên chế phải chịu trách nhiệm thông báo cho cơ quan bảo hiểm xã hội và các cơ quan có liên quan dừng thanh toán chế độ bảo hiểm xã hội và các chế độ khác cho đối tượng tinh giản biên chế không đúng quy định; chuyển cho cơ quan bảo hiểm xã hội số kinh phí đã chi trả cho người thực hiện tinh giản biên chế trong thời gian hưởng chế độ bảo hiểm xã hội (lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, kinh phí mua thẻ bảo hiểm y tế. Đồng thời, chịu trách nhiệm thu hồi tiền hưởng chính sách tinh giản biên chế đã cấp cho đối tượng đó.
Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, luật sư Hoàng Hà (Đoàn luật sư TPHCM) nhấn mạnh Nghị định 154 đã được ban hành từ ngày 15-6-2025 và có hiệu lực ngay sau đó 1 ngày, tức ngày 16-6-2025. Theo luật sư, đây không phải quy định mới ban hành, mà đã có hiệu lực thi hành từ năm 2025.
Theo vị luật sư, bản chất của quy định thu hồi tiền là là biện pháp để bảo vệ ngân sách Nhà nước. Nhà nước chi trả các khoản tiền trợ cấp nghỉ hưu trước tuổi, nghỉ thôi việc theo chính sách tinh giản biên chế nhằm hỗ trợ người lao động. Nếu khoản tiền này được chi ra không đúng quy định, cơ quan nhà nước bắt buộc phải thu hồi để nộp lại vào ngân sách.
Luật sư cũng cho biết, cán bộ, công chức, viên chức sẽ bị thu hồi lại số tiền đã nhận khi cơ quan thanh tra, kiểm tra hoặc cơ quan Bảo hiểm xã hội phát hiện việc giải quyết chế độ là sai quy định pháp luật.
Cụ thể thường rơi vào các trường hợp: Thứ nhất, chi sai đối tượng. Ví dụ cá nhân đó không thuộc diện được tinh giản biên chế nhưng cơ quan vẫn xét duyệt cho nghỉ hưu trước tuổi và nhận trợ cấp.
Thứ hai, chi sai điều kiện, tiêu chuẩn. Ví dụ tính sai tuổi đời, sai thời gian đóng bảo hiểm xã hội, hoặc sai mức lương cơ sở, dẫn đến việc cấp sai (hoặc cấp dư) số tiền trợ cấp so với quy định.
Về việc thu hồi thì căn cứ theo khoản 5 Điều 12 Nghị định 154, quy trình thu hồi diễn ra như sau: Đầu tiên là dừng chi trả ngay lập tức. Người đứng đầu cơ quan quản lý trực tiếp phải thông báo cho cơ quan bảo hiểm xã hội và các bên liên quan dừng thanh toán chế độ hưu trí lẫn các chế độ khác đối với người bị duyệt sai.
Sau đó là yêu cầu nộp lại tiền, cơ quan quản lý sẽ ra văn bản thông báo rõ lý do sai sót và yêu cầu cá nhân đó nộp lại toàn bộ số tiền trợ cấp đã nhận sai vào tài khoản Kho bạc Nhà nước theo thời hạn quy định.