Vũ khí chiến lược
Trong lễ biên chế, điều gây chú ý không chỉ là sự hiện diện của giới tướng lĩnh mà còn ở việc chính Vua Charles III trực tiếp đọc sắc lệnh - một hành động hiếm hoi, phản ánh sự gia tăng vai trò của quân đội trong đời sống chính trị Anh giữa lúc đất nước này can dự ngày càng sâu vào cuộc xung đột tại Ukraine.
Tư lệnh Hải quân, Thượng tướng Gwyn Jenkins, nhấn mạnh: "Việc đưa HMS Agamemnon vào biên chế cùng với sự kiện cắt thép khởi đóng tàu ngầm mang tên HMS King George VI thuộc lớp Dreadnought, là những cột mốc thể hiện cam kết lâu dài của chúng ta với an ninh quốc gia". Ông cũng khẳng định lực lượng tàu ngầm của Anh vẫn là niềm tự hào dân tộc, được đồng minh kính nể và khiến đối thủ dè chừng.
Trong nhiều thập kỷ qua, sức mạnh tổng thể của quân đội và ngành công nghiệp quốc phòng Anh đã suy giảm rõ rệt. Tuy nhiên, hạm đội tàu ngầm và ngành đóng tàu ngầm lại là điểm sáng hiếm hoi so với lực lượng tàu mặt nước đầy vấn đề. Mỗi chiếc thuộc lớp Astute có giá khoảng 2 tỷ USD, được áp dụng nhiều công nghệ tối tân, trong đó nổi bật là 39.000 tấm gạch chống âm để giảm thiểu tín hiệu sonar, giúp nâng cao khả năng tàng hình dưới lòng biển sâu.
Với lượng choán nước 7.400 tấn, thủy thủ đoàn 98 người, Astute có thể lặn sâu tới 390 mét và đạt vận tốc 32 hải lý/giờ khi ở trạng thái ngầm hoàn toàn. Vũ khí chính của gồm tên lửa hành trình Tomahawk có tầm bắn hơn 1.600 km và ngư lôi hạng nặng Spearfish, vốn được đánh giá có độ chính xác và uy lực cao trong tác chiến chống tàu mặt nước cũng như tàu ngầm đối phương.
Kho vũ khí mạnh nhưng vẫn thiếu mảnh ghép then chốt
Dù được ca ngợi, lớp Astute vẫn bộc lộ những điểm yếu rõ rệt khi đặt cạnh các đối thủ hàng đầu thế giới. Khác với Nga hay Trung Quốc, tàu ngầm Anh không được trang bị tên lửa chống hạm siêu âm hoặc siêu vượt âm. Trong khi đó, Hải quân Trung Quốc đã đưa vào biên chế YJ-21 và đang phát triển YJ-19, còn Moskva đã triển khai tên lửa Zircon có tốc độ Mach 8, khiến lớp Astute trở nên lạc hậu phần nào về năng lực tấn công hạm nổi.
Mỗi tàu ngầm lớp Astute có thể mang tới 38 quả đạn, bao gồm cả tên lửa hành trình và ngư lôi, trong khi các lớp tàu ngầm khác thường có hệ thống ống phóng riêng biệt. So sánh với Yasen của Nga, sự khác biệt càng rõ: mỗi chiếc Yasen có thể mang tới 32 tên lửa hành trình và đồng thời 30 ngư lôi, tạo ra hỏa lực vượt trội cả về số lượng lẫn đa dạng phương thức tấn công.
Trong bối cảnh xung đột ở Ukraine kéo dài và đối đầu với Nga ngày càng căng thẳng, Bộ Quốc phòng Anh đã công bố kế hoạch tăng gần gấp đôi số lượng tàu ngầm tấn công hạt nhân. Đây là một trong những nội dung trọng tâm của Báo cáo Rà soát Chiến lược Quốc phòng mới nhất, với mục tiêu chuẩn bị cho nguy cơ xung đột cả ở mức trung và dài hạn. Điều này cho thấy London không chỉ muốn duy trì vị thế trong NATO mà còn muốn gửi đi thông điệp rằng họ vẫn là cường quốc biển cả, dù không còn giữ vị trí bá chủ như thời Chiến tranh Lạnh.
Sự kiện HMS Agamemnon gia nhập hạm đội có ý nghĩa lớn về mặt hình ảnh và chính trị, nhưng cũng phơi bày những giới hạn công nghệ mà Hải quân Hoàng gia phải đối diện. Con tàu này là minh chứng cho nỗ lực của London trong việc duy trì lực lượng răn đe trên biển, song câu hỏi đặt ra là liệu chỉ với Tomahawk và Spearfish, lớp Astute có đủ sức đối phó với thế hệ vũ khí siêu vượt âm đang xuất hiện dồn dập từ Nga và Trung Quốc hay không.
Nếu như chiến lược gia Anh coi HMS Agamemnon là lời khẳng định quyết tâm, thì đối thủ cũng sẽ nhìn nó như một tín hiệu để điều chỉnh cách thức đối phó. Trong kỷ nguyên khi sức mạnh tàu ngầm đang là một trong những nhân tố quyết định cán cân trên đại dương, con đường để Hải quân Hoàng gia lấy lại vị thế vẫn đầy chông gai.