Siêu sân bay vừa mở; số khách giảm 9%, đường bay bị hủy - Việt Nam đang bỏ xa: Campuchia "gặp khó" ở đâu?

Hãng truyền thông Cambodianess ngày 20/9 đưa tin, Sân bay quốc tế Techo được khánh thành năm ngoái, là trọng tâm của sự phát triển nhanh chóng ngành hàng không Campuchia. Cùng với Sân bay quốc tế Siem Reap Angkor mới (khai trương năm 2023), đã giúp tăng đáng kể năng lực phục vụ du khách quốc tế của đất nước này.

Nhưng thách thức của Campuchia đã chuyển từ việc xây dựng cơ sở hạ tầng sân bay sang việc đảm bảo các hãng hàng không có thể đưa khách đến để lấp đầy công suất của sân bay.

Nhu cầu hành khách đã suy yếu, một số đường bay gặp khó khăn hoặc bị tạm ngừng hoạt động, và các kết nối nội địa hạn chế khiến du khách đến thủ đô Phnom Penh của Campuchia khó có thể di chuyển đến các địa điểm du lịch lớn khác. Các chuyên gia cho rằng Campuchia cần một cách tiếp cận phối hợp hơn trong việc phát triển đường bay, quảng bá du lịch và hỗ trợ các hãng hàng không nếu muốn biến công suất sân bay mới thành tăng trưởng bền vững.

Người phát ngôn của Cục Hàng không Dân dụng Nhà nước Campuchia (SSCA) Sin Chansereyvutha cho biết ngành hàng không Campuchia đang trải qua giai đoạn điều chỉnh và phục hồi trong năm 2026, mang đến cả cơ hội và thách thức.

Trong bảy tháng đầu năm nay, Campuchia đón khoảng 3,71 triệu hành khách qua đường hàng không, giảm 9% so với cùng kỳ năm 2025. Số chuyến bay giảm khoảng 1% xuống còn 37.248 chuyến, trong khi vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không tăng 21% lên khoảng 57.103 tấn.

Mặc dù nhu cầu hành khách tạm thời giảm sút, ông cho biết hoạt động kinh tế liên quan đến vận tải hàng hóa và logistics của Campuchia đã cho thấy những dấu hiệu tích cực.

"Chúng ta không nên chỉ nhìn vào số lượng hành khách như một chỉ số duy nhất, mà còn phải xem xét lưu lượng hành khách, số chuyến bay, vận tải hàng không, kết nối quốc tế, năng lực sân bay và tình hình kinh tế và du lịch nói chung", ông nói.

Đối mặt với vấn đề về nhu cầu

Chuyên gia du lịch người Hà Lan Peter Brongers cho biết Campuchia về cơ bản đã khắc phục được khoảng cách về cơ sở hạ tầng sân bay nhưng hiện đang đối mặt với một vấn đề khác: không có đủ hành khách để lấp đầy công suất mới.

Sân bay quốc tế Techo đã khai trương năm ngoái với khả năng phục vụ từ 13 triệu đến 15 triệu hành khách mỗi năm. Việc khai trương sân bay này diễn ra sau khi Sân bay quốc tế Siem Reap Angkor mở cửa vào năm 2023.

Nhưng lượng hành khách lại không theo kịp.

Sân bay Techo đã đón khoảng 656.000 lượt khách đến trong 5 tháng đầu năm 2026, giảm gần 26% so với cùng kỳ năm ngoái. Sân bay Siem Reap ghi nhận khoảng 274.000 lượt khách đến, giảm 11%.

Chuyên gia Brongers cho biết mạng lưới đường bay của Campuchia cũng cho thấy một câu chuyện tương tự.

Cả hai hãng hàng không Etihad và Turkish Airlines đều đã khai trương các đường bay đến Phnom Penh trong năm qua, củng cố mối liên kết của Campuchia với các thị trường quốc tế lớn.

Nhưng một số đường bay khác lại gặp khó khăn.

Hãng hàng không Firefly đã khai trương đường bay Kuala Lumpur - Siem Reap vào tháng 11/2025 nhưng đã rút lui chỉ 3 tháng sau đó. IndiGo đã hủy tuyến Siem Reap - Kolkata vào tháng 7, ngay cả khi Campuchia đang tích cực nhắm đến thị trường Ấn Độ thông qua một năm du lịch chuyên biệt.

Lao Airlines cũng đã tạm ngừng dịch vụ đến Siem Reap; trong khi Thai AirAsia cắt giảm một nửa số chuyến bay Bangkok - Phnom Penh, từ 14 xuống còn 7 chuyến mỗi tuần.

Theo Cục Hàng không Dân dụng Campuchia (SSCA), Campuchia có mạng lưới hàng không quốc tế tương đối rộng, với khoảng 33 hãng hàng không kết nối quốc gia này với các thị trường trên khắp ASEAN, Đông Á, Nam Á và Trung Đông. Trong nửa đầu năm 2026, có 29 hãng hàng không quốc tế (trong đó bao gồm bốn hãng hàng không nội địa của Campuchia) đang hoạt động tại nước này.

Tuy nhiên, quy mô của mạng lưới hàng không này không đồng nghĩa với số lượng hành khách tương đương với các nước láng giềng.

Chuyên gia Brongers cho biết, chỉ riêng trong nửa đầu năm 2026, Việt Nam đã phục vụ 45 triệu hành khách, vượt qua Thái Lan vào tháng 8 để trở thành thị trường lớn thứ hai Đông Nam Á về số lượng ghế theo lịch trình.

Campuchia cũng đang phải đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng tăng từ các điểm đến khác trong khu vực.

Tại đảo Phú Quốc của Việt Nam, một đường băng thứ hai và nhà ga mới đang được xây dựng, với sự hỗ trợ tư vấn từ Changi Airports International. Việc mở rộng này nhằm mục đích nâng cao công suất hàng năm lên 20 triệu hành khách trước thềm Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) 2027.

Riêng sân bay Phú Quốc đã phục vụ khoảng 6 triệu hành khách vào năm ngoái. Để so sánh, ba sân bay quốc tế của Campuchia cộng lại chỉ phục vụ 2,4 triệu hành khách trong bốn tháng đầu năm 2026.

Người phát ngôn của Cục Hàng không Dân dụng Nhà nước Campuchia (SSCA) Chansereyvutha cho biết các hãng hàng không địa phương đang đối mặt với khoảng cách quy mô đáng kể. Các hãng hàng không lớn trong khu vực vận hành đội bay lớn hơn, mạng lưới trung chuyển rộng khắp và nguồn lực tài chính dồi dào hơn. Điều đó khiến việc cạnh tranh chủ yếu dựa vào giá vé trở thành một chiến lược đầy rủi ro.

Ông cho rằng các hãng hàng không Campuchia nên tập trung phát huy thế mạnh ở những lĩnh vực mà họ có thể tạo ra lợi thế cạnh tranh mạnh mẽ hơn, bao gồm cải thiện kết nối nội địa và tăng cường liên kết giữa Phnom Penh với các điểm đến như Siem Reap, Sihanoukville và Koh Kong.

Cải thiện các kết nối

Chuyên gia Brongers cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải cải thiện các kết nối vượt ra ngoài phạm vi Phnom Penh và Siem Reap.

Ông cho biết, ví dụ, du khách đến Sân bay Techo không có cách nào dễ dàng để đến bờ biển phía nam Campuchia trong cùng ngày.

Nếu không có các chuyến bay nội địa hoặc các chuyến bay nối chuyến phù hợp với các chuyến bay quốc tế, các điểm đến như Sihanoukville, các đảo, Kampot và Kep của Campuchia sẽ phụ thuộc vào việc du khách sẵn sàng dành ba hoặc bốn giờ di chuyển bằng ô tô.

"Xây dựng một sân bay lớn không tự động có nghĩa là sẽ thu hút được nhiều hành khách hơn", ông Brongers nói, và cũng nhận định rằng Campuchia cần hỗ trợ các đường bay mới nếu muốn thu hút thêm khách du lịch.

Ông cho rằng Campuchia nên tích cực quảng bá các tuyến bay mới tại các thị trường nguồn ngay khi chúng được công bố.