Người Iran bất ngờ vì giá xăng tăng cao.
Đây là kế hoạch của chính phủ nhằm làm giảm áp lực đối với nền kinh tế vốn phải chật vật đối phó với các lệnh cấm vận quốc tế.
Tổng thống Iran Ahmadinejad cuối tuần trước đã thông báo kế hoạch giải phẫu nền kinh tế lớn nhất trong vòng 50 năm qua. “Đã đến lúc cắt bỏ trợ cấp của chính phủ đối với giá nhiên liệu và bánh mì” - ông Ahmadinejad tuyên bố trên Đài Truyền hình quốc gia. Tổng thống Iran cho biết, mỗi năm nước này phải chi 100 tỉ USD để trợ cấp giá nhiên liệu và 4 tỉ USD để trợ cấp giá bánh mì, khiến Iran trở thành nước có giá xăng rẻ nhất trên thế giới.
Theo quy định mới, mỗi chiếc xe cá nhân chỉ được đổ 60 lít nhiên liệu
mỗi tháng với giá 40 cent/lít. Nếu mua hơn định mức trên thì phải trả 70
cent/lít. Trước đây, người Iran có thể mua xăng thoải mái với giá 10
cent/lít.
Như vậy là chỉ sau 1 đêm, giá xăng dầu đã tăng gấp 4 lần. Sáng 20.12, nhiều người làm nghề dịch vụ chuyên chở đã bất ngờ trước quyết định tăng giá trên. Một lái xe taxi than phiền: “Tôi biết phải làm gì bây giờ. Tôi không được phép tăng giá trong khi chi phí đã tăng cao gấp 5 lần”.
Cái gọi là cuộc phẫu thuật kinh tế đã được chính quyền Tehran lên kế
hoạch trong nhiều tháng, nhưng thường xuyên bị trì hoãn do lo ngại sự
lặp lại của cuộc bạo động khí đốt năm 2007. Trong khi đó, những căng
thẳng chính trị với phương Tây về chương trình hạt nhân gây tranh cãi
của Iran đang chưa được giải quyết.
Các nhà phân tích cho rằng, động
thái mới nhất của Iran cho thấy, chính quyền Tehran bắt đầu nếm trải
những khó khăn do sự siết chặt cấm vận gây ra.
Quyết định cải tổ nền kinh tế diễn ra sau khi vòng đàm phán hạt nhân đầu tiên với các cường quốc vừa kết thúc và vòng thứ hai đang được chuẩn bị vào đầu năm sau. Rất có thể Iran sẽ thỏa hiệp với các cường quốc để đối lấy việc giảm nhẹ sức ép cho nền kinh tế.
Tại Tehran sáng 20.12, cảnh sát chống bạo động đã được triển khai tại những giao lộ chính để đề phòng bạo loạn. Nhiều lời than phiền của người dân được đưa ra, nhưng chưa có dấu hiệu bạo lực như năm 2007 khi chính phủ ban hành giới hạn mua nhiên liệu trợ cấp.
Các nhà kinh tế cho biết kế hoạch cắt giảm trợ cấp có thể khiến lạm phát tăng vọt. Ông Ahmad Bakhshayesh - giáo sư chính trị ĐH Tehran cho biết, vẫn còn quá sớm để đo lường phản ứng của dân chúng về sự cắt giảm này và bất ổn vẫn tiềm tàng phía trước. “Hãy đợi và xem lạm phát ảnh hưởng đến cuộc sống thế nào” - ông nói.
Một nhà phân tích chính trị khác -ông Fariborz Raeis Dana đã bị bắt giữ sau khi nhận định rằng việc cắt giảm trợ cấp là để chính phủ dồn tiền vào quân sự và an ninh.
Theo Lao động