Công an cảnh báo: Nhiều người "sành" Facebook, TikTok... ở Việt Nam vẫn có thể là nạn nhân của lừa đảo

Chiều 11/11, tiếp nối lễ phát động Dự án CyberZ - "Tiên phong phòng trừ lừa đảo", chương trình CyberZ UniTour 2026 chính thức đến với sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền, mở đầu chuỗi hoạt động tại các trường đại học khu vực phía Bắc.

CyberZ UniTour 2026 được biết đến là hoạt động trọng tâm trong khuôn khổ Dự án truyền thông cộng đồng "CyberZ - Tiên phong phòng trừ lừa đảo". Dự án được triển khai dưới sự chỉ đạo của Cục An ninh mạng (A05), Bộ Công an và sự bảo trợ của Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam.

Phát biểu chỉ đạo tại chương trình, Trung tá Lê Anh Tuấn, Phó Trưởng phòng Phòng, chống tội phạm sử dụng không gian mạng, xâm phạm trật tự an toàn xã hội, Cục An ninh mạng (A05, Bộ Công an), các thủ đoạn lừa đảo hiện nay không chỉ dựa vào việc giả mạo tài khoản, danh tính mà còn khai thác trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo dựng hình ảnh, giọng nói và những tình huống có tính thuyết phục cao. Sinh viên có thể đối mặt với những lời mời thực tập giả mạo, tin nhắn nhờ chuyển tiền từ tài khoản người quen hoặc cuộc gọi giả danh người thân trong tình huống khẩn cấp.

"Việc thường xuyên sử dụng mạng xã hội, thành thạo các ứng dụng công nghệ không đồng nghĩa với khả năng tự bảo vệ trước những tình huống lừa đảo phức tạp. Điều quan trọng là mỗi người phải hình thành thói quen kiểm chứng thông tin, bình tĩnh trước những yêu cầu bất thường và biết cách tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết", Trung tá cho biết.

Từ thực tế này, chương trình CyberZ UniTour 2026 tập trung vào việc giúp sinh viên chuyển hóa kiến thức thành kỹ năng xử lý tình huống cụ thể. Đặc biệt, trước các yêu cầu chuyển tiền, cung cấp mật khẩu, mã xác thực hoặc cài đặt ứng dụng lạ, người dùng cần chủ động dừng lại, xác minh thông tin qua kênh liên lạc độc lập và không thực hiện theo những chỉ dẫn chưa được kiểm chứng.

Ngoài khả năng tự bảo vệ, sinh viên cũng được khuyến khích chủ động chia sẻ kiến thức với gia đình, bạn bè; hướng dẫn người thân bảo vệ tài khoản và nhận diện các dấu hiệu bất thường trên không gian mạng.

"Khi phát hiện hoặc trở thành nạn nhân của hành vi lừa đảo, cần sớm tìm kiếm sự hỗ trợ, trình báo cơ quan chức năng và lưu giữ thông tin liên quan phục vụ công tác xử lý", Phó Trưởng phòng Phòng, chống tội phạm sử dụng không gian mạng, xâm phạm trật tự an toàn xã hội, Cục An ninh mạng, Bộ Công an, khuyến cáo.

Về phía Học viện Báo chí và Tuyên truyền, PGS. TS Nguyễn Thị Trường Giang, Phó Giám đốc Học viện đánh giá cao ý nghĩa và tính thiết thực của Dự án "CyberZ – Tiên phong phòng trừ lừa đảo".

Theo PGS, phòng, chống lừa đảo trực tuyến hôm nay không chỉ là câu chuyện của công nghệ hay của các cơ quan thực thi pháp luật. Đó còn là vấn đề của giáo dục, của truyền thông, của trách nhiệm xã hội và đặc biệt là năng lực tự bảo vệ của mỗi công dân trong môi trường số.

Đại diện lãnh đạo Học viện Báo chí và Tuyên truyền cam kết sẵn sàng phối hợp với Ban Tổ chức và các đơn vị đồng hành để triển khai hiệu quả những hoạt động của Dự án, cũng như khuyến khích sinh viên tham gia, phát huy thế mạnh chuyên môn của các khoa, viện đào tạo và lan tỏa các thông điệp về an toàn số trên những kênh truyền thông của Học viện.

"Chúng tôi cũng mong muốn sự hợp tác này không chỉ dừng lại ở một lễ phát động hay một cuộc thi, mà có thể mở ra những hoạt động thiết thực, lâu dài trong giáo dục kỹ năng số, nâng cao năng lực truyền thông và trách nhiệm xã hội cho thế hệ trẻ", PGS. TS Nguyễn Thị Trường Giang nhấn mạnh.

Sinh viên được trải nghiệm tình huống lừa đảo ngay tại CyberZ UniTour 2026

Trong khuôn khổ chương trình, sinh viên có cơ hội tiếp cận Cổng thông tin CyberZ, tìm hiểu kiến thức an toàn số, trải nghiệm các tình huống nhận diện lừa đảo và thực hành lựa chọn phương án xử lý.

Theo đó, bên cạnh việc giới thiệu Cổng thông tin CyberZ, bà Nguyễn Như Quỳnh, Giám đốc Vận hành của Chống lừa đảo (doanh nghiệp XH do chuyên gia an ninh mạng Hiếu PC đồng sáng lập), đã đưa ra các tình huống nhận diện lừa đảo như shipper giao hàng, giả giọng... ngay tại chương trình, đồng thời có những tương tác trực tiếp với các sinh viên.

Các hoạt động tương tác này hướng tới giúp người tham gia không chỉ nhận biết thủ đoạn mà còn hiểu cách ứng phó phù hợp trong những tình huống có thể gặp trong cuộc sống hằng ngày.

Ban Tổ chức cho biết, một trong những định hướng quan trọng của CyberZ UniTour 2026 là phát huy sức sáng tạo và khả năng tiếp cận công nghệ của sinh viên, đưa các bạn từ vị trí tiếp nhận thông tin cảnh báo trở thành những chủ thể tích cực tham gia phòng, chống lừa đảo trực tuyến.

Theo Ban Tổ chức, sau điểm dừng tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền ngày 11/11, chuỗi CyberZ UniTour 2026 tại khu vực phía Bắc sẽ tiếp tục được tổ chức tại Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông và Trường ĐH Phenikaa.

Đồng thời, Ban Tổ chức dự kiến mở rộng chuỗi hoạt động tới các trường đại học khu vực phía Nam trong thời gian tới, tiếp tục lan tỏa kiến thức, kỹ năng phòng, chống lừa đảo trực tuyến và khuyến khích sinh viên chủ động tham gia xây dựng môi trường số an toàn.

Thông qua chuỗi hoạt động tại các trường đại học, dự án CyberZ hướng tới xây dựng mạng lưới sinh viên có kiến thức, kỹ năng và trách nhiệm trong bảo vệ an toàn trên không gian mạng. Theo đó, mỗi sinh viên không chỉ là người biết tự bảo vệ mình trước những chiêu trò lừa đảo mà còn có thể trở thành một "Lá chắn số", góp phần cảnh báo, hỗ trợ và lan tỏa những hành động tích cực tới gia đình, bạn bè và cộng đồng.

(Ảnh: MH/BTC)