Thêm SOHA trên Google
Xe tăng T-14 "Armata" vì sao đến giờ vẫn tàng hình?
Xe tăng T-14 "Armata" thường được biết đến nhiều hơn với tên gọi "xe tăng duyệt binh" — chiếc xe vẫn thường xuyên lăn bánh qua Quảng trường Đỏ nhưng hiếm khi thấy xuất hiện trên chiến trường.
Đã có ít nhất 30 chiếc được sản xuất và Bộ Quốc phòng Nga từng đặt hàng thêm 145 chiếc nữa.
Trong điều kiện chiến đấu thực tế, không giống như mẫu xe tăng chiến đấu chủ lực T-90M "Proryv" hay các bản nâng cấp của T-72 và T-80, mẫu xe tăng này vẫn chưa được đưa vào sử dụng hoặc có thể thông tin về chúng vẫn chưa được Nga công bố rộng rãi.
Mặc dù vậy, theo tuyên bố vào ngày 4/3/2024 của ông Sergey Chemezov — người đứng đầu Tập đoàn Nhà nước Rostec, các xe tăng T-14 "Armata" hiện đã có trong biên chế của quân đội Nga. Việc có bao nhiêu chiếc thực sự được sản xuất và bao nhiêu chiếc đang nằm trong đội hình chiến đấu hiện vẫn chưa thể xác định chính xác.
Gần đây, những chiếc xe tăng loại này đã được nhìn thấy trong các cuộc diễn tập quân sự, bao gồm cả đợt tập trận "Zapad-2026", nơi chúng thực hiện kỹ thuật bắn khi đang di chuyển và di chuyển ở tốc độ cao (70 km/h), kể cả khi chạy lùi. "Armata" cũng từng xuất hiện tại khu vực chiến dịch quân sự đặc biệt, tuy nhiên với số lượng rất hạn chế.
Theo thông tin từ RIA Novosti dẫn các nguồn tin riêng, những chiếc xe tăng này không tham gia vào các hoạt động tấn công trực diện mà thực hiện hỏa lực bắn vào đối phương từ các vị trí che chắn (bắn gián tiếp).
Điều này có thể hiểu là các cỗ máy chiến đấu này đang trải qua một giai đoạn thử nghiệm tiếp theo. Đây là một sản phẩm rất đắt đỏ, lại cực kỳ bít mật với những công nghệ độc nhất vô nhị mà không một mẫu xe tăng phương Tây nào có được.
Xung quanh "Armata" từng xuất hiện những thông tin cho rằng mẫu xe tăng này đã được đưa vào thử lửa tại Syria. Bộ Quốc phòng Nga không đưa ra sự xác nhận nào cho thông tin này, và thực tế cũng không có lý do gì phải làm vậy khi họ có thừa các trường bắn nội địa.
Đắt đỏ, vì thế hướng tới xuất khẩu
Mới đây, Tổng Giám đốc Uralvagonzavod (UVZ) Alexander Potapov cho biết, xe tăng T-14 "Armata" sở hữu tiềm năng xuất khẩu rất cao và nó có thể được tùy biến để đáp ứng các yêu cầu cụ thể của từng khách hàng nước ngoài.
"Các thủ tục pháp lý cần thiết để đưa mẫu xe tăng này ra thị trường xuất khẩu đã được hoàn tất," ông nhấn mạnh.
Điều đó có nghĩa là "Armata" nhiều khả năng sẽ xuất hiện quy mô lớn trong biên chế quân đội của một số quốc gia nước ngoài sớm hơn là trong quân đội Nga. Có nhiều lý do dẫn đến thực tế này, trong đó bao gồm mức giá vô cùng đắt đỏ của T-14, khiến Bộ Quốc phòng Nga ưu tiên lựa chọn các biến thể có chi phí hợp lý hơn như T-90, T-80 và T-72.
Tuy nhiên, việc xuất khẩu vũ khí vốn không có gì bất thường khi các mẫu xe tăng của UVZ từng được 77 quốc gia trên thế giới đặt mua. Và cũng cần nói thêm, hợp đồng cung cấp T-90 cho Ấn Độ trước đây từng là cứu cánh giúp duy trì hoạt động sản xuất tại Nizhny Tagil.
T-14 "Armata" là thành tựu mới nhất của ngành chế tạo xe tăng nội địa Nga, mang tính đột phá hoàn toàn so với tất cả các thế hệ trước. Nó được nhận định là mẫu xe tăng tốt nhất thế giới hiện nay.
Trong số các công nghệ "khủng" của cỗ xe này phải kể đến: tháp pháo không người lái, lớp giáp phản ứng nổ (ERA) thế hệ thứ tư, hệ thống quản lý tác chiến cấp chiến thuật hợp nhất, radar Doppler sóng mang trung bình quét vòng tích hợp mảng pha quét điện tử chủ động (AFAR) và các camera HD quan sát toàn cảnh 360 độ bằng tia cực tím.
Cùng với đó là hàng loạt công nghệ tiên tiến khác biến chiếc xe tăng này trở nên độc nhất vô nhị và... đắt đỏ ngoài tầm với — ngay cả đối với quân đội Nga. Lý do nằm ở mức giá lên tới 450–500 triệu rúp, sự phức tạp trong khâu vận hành, cũng như tính giới hạn trong phạm vi ứng dụng tác chiến.
T-14 được sử dụng trước hết như một phương tiện trinh sát, chỉ thị mục tiêu và hiệu chỉnh hỏa lực cho các xe pháo tự hành, tổ hợp tên lửa phòng không và các xe tăng T-90 trong cùng một phân đội chiến thuật. Nghĩa là ngay từ đầu, nhu cầu sở hữu dòng xe này trong Quân đội Nga đã bị giới hạn ở một số lượng nhất định.
"Việc phát minh ra một chiếc xe tăng mới, cũng giống như việc sáng chế lại chiếc xe đạp, là điều tương đối khó khăn", chuyên gia quân sự, Trung tướng Anatoly Khruleov chia sẻ với tờ Svobodnaya Pressa.
"Nói một cách hình tượng, toàn bộ dải sản phẩm xe tăng của chúng ta đều có "gốc rễ" từ mẫu T-34 huyền thoại, từ đó phát triển lên T-55, T-72 và T-90. Xe tăng Abrams của Mỹ thì lấy nền tảng từ chiếc Patton".
Nga, sau khi xây dựng nhiều dây chuyền sản xuất xe tăng, đã tìm ra một số giải pháp mang tính nguyên tắc hoàn toàn mới trên "Armata", bao gồm tháp pháo không người lái, cách bố trí khoang chứa đạn và các phương tiện bảo vệ.
Đây không đơn thuần là một chiếc xe tăng theo góc nhìn truyền thống, mà là một phương tiện chiến đấu chỉ huy, một cỗ máy tính đặt trên bánh xích, có khả năng điều phối sức mạnh của toàn bộ nhóm xe tăng và bản thân nó cũng là một thành viên trực tiếp tham chiến nhờ sở hữu những ưu thế của một phương tiện tác chiến hiện đại.
"Armata" hiện vẫn đang trong giai đoạn thử lửa ở điều kiện chiến đấu thực tế, và đây là quy trình hoàn toàn bình thường khi đưa vào ứng dụng một dòng xe tăng mang tính cách mạng.
Nói một cách hình tượng, nó cần phải "bắn thử", xác nhận các thông số kỹ thuật đã công bố và chứng minh năng lực thực sự của mình. Và điều kiện chiến đấu thực tế chính là trường bắn tốt nhất.
