Thêm SOHA trên Google
Trong Đường Lên Đỉnh Olympia, có một hình ảnh đã trở thành “đặc sản” của chương trình: MC vừa đọc xong câu hỏi, các thí sinh lập tức tập trung vào chiếc chuông trước mặt. Chỉ một cú bấm chuông nhanh hơn đối thủ cũng có thể mang về điểm số, thậm chí thay đổi hoàn toàn cục diện trận đấu.
Nhưng vì sao chương trình lại dùng chuông để xác định người được quyền trả lời, thay vì lần lượt gọi từng thí sinh hoặc để các thí sinh giơ tay?
Thực tế, chiếc chuông không phải công cụ để thí sinh “trả lời câu hỏi”, mà là tín hiệu xác định ai giành quyền trả lời trước trong những tình huống nhiều người chơi cùng có cơ hội. Cơ chế này giúp ban tổ chức xác định người phản ứng nhanh nhất trong thời gian rất ngắn, đồng thời tạo thêm yếu tố cạnh tranh đặc trưng cho Olympia.
Một tiếng chuông có thể đảo chiều cuộc chơi
Với khán giả quen thuộc của Đường Lên Đỉnh Olympia, hình ảnh 4 thí sinh cùng hướng mắt về câu hỏi rồi lập tức tranh nhau bấm chuông đã trở thành một phần đặc trưng của chương trình. Tuy nhiên, chiếc chuông thực chất không phải để thí sinh “bấm cho nhanh” một cách đơn thuần. Nó là công cụ để xác định người giành quyền trả lời khi một câu hỏi được đưa ra cho nhiều thí sinh cùng lúc.
Cơ chế này đặc biệt rõ ở phần Khởi động của Olympia năm thứ 22. Trước đó, mỗi thí sinh thường lần lượt trả lời một nhóm câu hỏi riêng trong thời gian quy định. Sang năm thứ 22, chương trình thay đổi cách chơi khi các câu hỏi được đưa ra chung cho cả 4 thí sinh trong những khoảng thời gian 30, 60 và 90 giây. Người chơi phải bấm chuông để giành quyền trả lời; thí sinh bấm nhanh nhất và đưa ra đáp án chính xác sẽ được cộng 10 điểm. Nếu bấm chuông nhưng trả lời sai, thí sinh sẽ mất cơ hội bấm chuông ở câu kế tiếp.
Thay đổi này được thiết kế để tạo ra một phần Khởi động công bằng và sôi nổi hơn, khi cả 4 thí sinh cùng đứng trước một câu hỏi thay vì lần lượt trả lời những câu hỏi khác nhau.
Không chỉ xuất hiện trong Khởi động, chuông còn được sử dụng trong những tình huống giành quyền trả lời ở các phần thi khác Không chỉ xuất hiện trong Khởi động, chuông còn được sử dụng trong những tình huống giành quyền trả lời ở các phần thi khác
Điểm thú vị nằm ở chỗ, từ đây kiến thức không còn là yếu tố duy nhất quyết định việc có điểm. Thí sinh phải xử lý rất nhanh, nghe câu hỏi, nhận diện đáp án, đồng thời quyết định có nên bấm chuông hay không. Nếu chậm một nhịp, đối thủ có thể giành quyền. Nhưng nếu quá vội vàng và trả lời sai, người chơi lại phải chịu bất lợi ở lượt tiếp theo.
Chiếc chuông vì thế tạo ra một dạng “đấu tốc độ” rất riêng của Olympia. Cùng biết đáp án nhưng người nhận ra và phản ứng nhanh hơn sẽ có cơ hội ghi điểm trước. Ngược lại, một thí sinh chắc chắn về kiến thức nhưng chậm tay vẫn có thể mất lượt.
Không chỉ xuất hiện trong Khởi động, chuông còn được sử dụng trong những tình huống giành quyền trả lời ở các phần thi khác. Theo luật chơi của Olympia năm thứ 20, chẳng hạn, nếu thí sinh đang thi Về đích không đưa ra được đáp án trong thời gian quy định, những người chơi còn lại có 5 giây để bấm chuông giành quyền trả lời. Người trả lời đúng được cộng số điểm của câu hỏi, trong khi trả lời sai sẽ bị trừ điểm theo quy định của mùa thi đó.
Chính cơ chế này khiến tiếng chuông nhiều lần trở thành tín hiệu báo hiệu một bước ngoặt trên sân khấu. Một câu hỏi tưởng như đã nằm trong tay người đang thi có thể lập tức chuyển cơ hội sang cho đối thủ chỉ sau một lần bấm chuông.
Quán quân Đường Lên Đỉnh Olympia năm thứ 25 Trần Bùi Bảo Khánh
Luật sử dụng chuông cũng không phải bất biến qua tất cả các mùa Olympia. Chương trình đã nhiều lần điều chỉnh cấu trúc và cách tính điểm để phù hợp với từng giai đoạn. Ở những trận chung kết gần đây, chẳng hạn, với câu hỏi chung ở Khởi động, thí sinh vẫn phải bấm chuông để giành quyền trả lời; đáp án đúng được cộng 10 điểm, còn trả lời sai bị trừ điểm theo luật của mùa thi.
Vì vậy, nếu chỉ nhìn vào thao tác bấm chuông, khán giả có thể nghĩ đây đơn giản là cách chương trình xác định ai nhanh tay hơn. Nhưng phía sau đó là cả một cơ chế để giải quyết tình huống nhiều thí sinh cùng biết một đáp án, đồng thời tạo thêm yếu tố cạnh tranh cho cuộc thi.
Một câu hỏi dễ có thể trở nên căng thẳng chỉ vì cả 4 thí sinh đều muốn giành quyền trả lời. Một lần bấm chuông đúng lúc có thể mang về điểm số, trong khi một lần bấm quá sớm lại khiến người chơi đánh mất lượt kế tiếp. Chính sự kết hợp giữa kiến thức, tốc độ phản xạ và khả năng kiểm soát rủi ro đã khiến tiếng chuông trở thành một trong những âm thanh đặc trưng nhất của Đường Lên Đỉnh Olympia.
