Ông Putin bị thách đấu!: Chuyên gia tiết lộ "cuộc tấn công hậu trường", lằn ranh đỏ bị phá vỡ

Đài TST (Nga) đăng bài viết có tiêu đề: "Ông Putin bị thách đấu! Kazhin tiết lộ cuộc tấn công hậu trường, lằn ranh đỏ bị phá vỡ"

Bài viết dẫn nhận định của nhà kinh tế kiêm chuyên gia bình luận chính trị Nga Mikhail Khazin, cho rằng chuỗi hội nghị thượng đỉnh mùa thu đang hé lộ cuộc đấu ngoại giao giữa các cường quốc. Theo ông, những cuộc thương lượng hậu trường có thể mở đường cho việc xác lập các lằn ranh đỏ mới trong quan hệ quốc tế.

Phát biểu trong một chương trình của TST, ông Khazin tập trung vào ba sự kiện: Hội nghị Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO), hội nghị BRICS và hội nghị Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC).

Theo cách phân tích của ông, ba hội nghị này nối tiếp nhau trong một quá trình: Các bên trước hết tìm cách tác động đến lập trường của Nga về Ukraine, sau đó bàn về thay đổi hệ thống kinh tế quốc tế, rồi tiến tới những cuộc thương lượng rộng hơn giữa Moscow, Washington và Bắc Kinh.

Sức ép với ông Putin ở hậu trường SCO

Bài viết mở đầu với hội nghị SCO tại Bishkek, diễn ra từ ngày 31/8 đến 1/9. Tại đây, Tổng thống Vladimir Putin nhận được câu hỏi liệu các nhà máy quân sự trên lãnh thổ Anh có trở thành mục tiêu hợp pháp của Nga hay không.

“Đó là bí mật, bí mật quân sự”, ông trả lời.

Tổng thống Nga đồng thời khẳng định mọi cơ sở quân sự của Anh trên lãnh thổ Ukraine đều là mục tiêu của Moscow. Phát biểu này nhanh chóng thu hút sự chú ý của báo chí phương Tây.

Theo ông Khazin, câu trả lời của ông Putin có liên quan đến những diễn biến phía sau hội nghị. Ông cho rằng London đã tìm cách gây sức ép với nhà lãnh đạo Nga thông qua Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdoğan và Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev, nhằm thúc đẩy Moscow chấp nhận các điều kiện hòa bình của phương Tây.

Điều khiến Khazin chú ý là những lời thuyết phục này đến từ các nước vẫn duy trì quan hệ đối tác với Nga. Theo ông, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cũng tham gia khi đề nghị ông Putin ngừng bắn.

“Tôi nghĩ ông Tokayev sẽ phải trả giá rất đắt cho sai lầm này. Ông Modi cũng đứng về phía họ, yêu cầu ông Putin ngừng bắn. Ông Putin đã thẳng thừng bác bỏ. Có lời đồn rằng ông ấy đáp lại bằng những lời lẽ không mấy lịch sự. Chuyện diễn ra ở hậu trường, chứ không phải trong phiên họp chính thức”, Khazin nói.

Đó chính là cuộc “thách đấu ông Putin” mà bài gốc nhắc tới: Một nỗ lực gây sức ép về ngoại giao, nhằm khiến Tổng thống Nga thay đổi lập trường về cuộc xung đột Ukraine.

Khazin đánh giá nỗ lực này đã thất bại. Ông còn cho rằng Anh đang bị gạt khỏi những cuộc thương lượng lớn giữa các cường quốc. Theo cách nhìn của ông, London muốn tác động đến kết quả đàm phán nhưng ngày càng khó giữ vai trò quyết định.

Riêng với ông Modi, Khazin cho rằng lập trường của nhà lãnh đạo Ấn Độ đã thay đổi sau hội nghị SCO.

Ông nhắc tới chuyến thăm Nga của Ngoại trưởng Ấn Độ một tuần trước hội nghị và đưa ra giả thuyết: Phía Ấn Độ có thể đã báo trước với Moscow rằng ông Modi sẽ gây sức ép về vấn đề ngừng bắn, nhưng sẽ điều chỉnh cách tiếp cận khi tới hội nghị BRICS.

“Hai tuần sau, hội nghị BRICS diễn ra và ông Modi hành xử hoàn toàn khác”, Khazin nhận xét.

Theo ông, sự thay đổi này phản ánh tính toán của giới lãnh đạo Ấn Độ: New Delhi cần cân nhắc lợi ích của mình, thay vì tiếp tục đi theo cách tiếp cận phù hợp với mong muốn của London.

Nga đặt vấn đề thay đổi luật chơi kinh tế

Từ câu chuyện gây sức ép tại SCO, Khazin chuyển sang hội nghị BRICS tại New Delhi ngày 12–13/9. Tại đây, điều ông chú ý nhất là lời kêu gọi của Tổng thống Nga về việc xem xét lại hoạt động của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB) và Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Đây là những tổ chức có ảnh hưởng lớn đến hoạt động tài chính, phát triển và thương mại toàn cầu. Vì vậy, đề nghị thay đổi cách vận hành của chúng cũng đồng nghĩa với việc đặt vấn đề thay đổi những quy tắc kinh tế mà các nước đang tuân theo.

Theo lập luận của bài viết, hệ thống hiện hành vẫn phản ánh vai trò chi phối của phương Tây, trong khi sức mạnh kinh tế và ảnh hưởng quốc tế của nhiều nước đã thay đổi. Khazin cho rằng các quy tắc cũ không còn phù hợp với tương quan mới.

Ông vì thế xem phát biểu của ông Putin là một lời thách thức đối với hệ thống kinh tế quốc tế hiện nay. Mục tiêu, theo cách diễn giải của Khazin, là tạo thêm tiếng nói và quyền quyết định cho những quốc gia ngoài phương Tây.

“Đúng là nền kinh tế Nga chưa hoàn toàn suôn sẻ, nhưng uy tín của Nga còn nằm ở việc chúng tôi có thể nói ra những điều mà người khác thậm chí không nghĩ tới”, ông nhận định.

Putin, Trump và Tập sẽ thương lượng điều gì?

Sau SCO và BRICS, Khazin hướng sự chú ý tới hội nghị APEC tại Thâm Quyến, Trung Quốc, vào ngày 18–19/11.

Ông đưa ra kịch bản Tổng thống Vladimir Putin, Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình có thể gặp nhau tại đây. Nếu cuộc gặp diễn ra, Khazin cho rằng nội dung quan trọng sẽ là xác định lợi ích và giới hạn mà mỗi bên muốn các bên còn lại tôn trọng.

Đó là lý do ông gọi cuộc gặp tiềm năng này là một “Yalta mới”.

Hội nghị Yalta năm 1945 là cuộc gặp giữa lãnh đạo Liên Xô, Mỹ và Anh để bàn về trật tự thế giới sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Khi nhắc lại sự kiện này, Khazin muốn nói rằng Nga, Mỹ và Trung Quốc có thể bước vào một cuộc thương lượng lớn về cách tổ chức quan hệ quốc tế trong giai đoạn tới.

“Tại APEC ở Thâm Quyến, ông Putin, ông Trump và ông Tập sẽ thảo luận về cách phân chia thế giới và vạch ra những lằn ranh đỏ mới”, ông dự báo.

Trong lập luận của Khazin, “lằn ranh đỏ” là giới hạn mà một nước không chấp nhận để nước khác vượt qua, chẳng hạn trong các vấn đề an ninh hoặc phạm vi ảnh hưởng. Nếu ba cường quốc đạt thỏa thuận, những giới hạn này có thể được điều chỉnh, kéo theo thay đổi trong cách họ ứng xử với nhau.

Khazin còn dự đoán rằng các thỏa thuận có thể được công bố sau APEC, rồi tiếp tục được làm rõ tại hội nghị G20 ở Miami.

“Mô hình cũ sẽ được thay thế bằng mô hình mới. Nhưng cụ thể nó sẽ vận hành ra sao thì hiện chưa rõ”, ông nói.

Theo bài viết, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã thông báo việc mời ông Putin dự hội nghị G20 tại Miami vào tháng 12. Thông tin này được mô tả là đã gây phản ứng bất mãn tại châu Âu, trong đó có người đứng đầu ngành ngoại giao EU Kaja Kallas.

Khazin cho rằng nếu cuộc gặp giữa ba nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến diễn ra, đây có thể là thời điểm bắt đầu những cuộc đàm phán quan trọng nhất.

Tuy nhiên, việc cuộc gặp có diễn ra hay không, các bên có thể đạt được thỏa thuận gì và những “lằn ranh đỏ mới” sẽ nằm ở đâu vẫn là những câu hỏi chưa có lời giải.