Thêm SOHA trên Google
Từ mười mấy nghìn, con số thành viên nhóm "Con ghét bố mẹ" nhanh chóng vọt lên 40.000, rồi tiếp tục lao đi như một cơn bão khi chạm mốc hơn 100.000 người. Ở đó, bên cạnh những đứa trẻ trút bỏ tâm sự, có lẽ không thiếu những khoảng lặng âm thầm của các bậc làm cha, làm mẹ, những người lặng lẽ lướt qua từng dòng trạng thái để bàng hoàng nhận ra, hóa ra trong mắt con, mình lại mang một hình ảnh xót xa đến vậy.
Ảnh minh hoạ (iStock)
Và rồi, đứng trước một "mối đe dọa" vô hình nhưng đầy hiện hữu ấy, thủ phạm nhanh chóng được chỉ tên: chiếc màn hình phẳng. Người ta tin rằng điện thoại đã mở đường cho con vào thế giới mạng, kéo con đến với những hội nhóm độc hại, để rồi những suy nghĩ lệch lạc về gia đình cứ thế sinh sôi. Lập luận dường như rất logic: Tắt kết nối, thu điện thoại, thế là xong. Mọi rắc rối sẽ tự động biến mất.
Là một người mẹ, tôi hiểu trọn vẹn nỗi thấp thỏm ấy. Tôi cũng xót xa nếu mỗi ngày con phải đắm mình trong những năng lượng tiêu cực, càng sợ con bị cuốn vào một vòng xoáy nơi những uất ức tuổi mới lớn bị đẩy lên thành định kiến, thay vì tìm thấy một lối thoát an lành.
Nhưng khi ngồi đọc từng dòng trải lòng của những đứa trẻ trong nhóm ấy, một câu hỏi khác cứ gợn lên trong tôi: Liệu chúng ta có đang đổ lỗi nhầm chỗ?
Chiếc điện thoại có thể là nơi những đứa trẻ chọn để trú ngụ, nhưng nó có thực sự là nguyên nhân đẩy chúng ra xa chúng ta? Hay điện thoại chỉ vô tình là chiếc gương phản chiếu khoảng trống mênh mông trong chính căn nhà của mình, nơi những đứa trẻ không tìm thấy một bờ vai đủ tin cậy để sẻ chia, nên đành phải nương tựa vào sự thấu cảm của những người xa lạ?
Có những đứa trẻ chỉ mong 1 điều giản đơn mà xa xỉ: Một người chịu lắng nghe mình
Trong nhóm, có một câu chuyện của cô bé 12 tuổi khiến tôi đọc đi đọc lại. Em kể mình bị mẹ nghi lấy 400.000 đồng của cha dượng. Dù em ra sức giải thích, người mẹ vẫn một mực gạt đi, câu chuyện đẩy đi xa đến mức em bị đuổi về nhà nội. Hai, ba ngày sau, bà ngoại gọi điện báo số tiền ấy thực ra bị rơi dưới gầm bàn. Tiền được tìm thấy, sự thật được làm tỏ, nhưng vết thương trong lòng cô bé thì chẳng thể liền sẹo. Em đau đớn kể lại, ngày trở về, câu đầu tiên em nhận được từ mẹ vẫn là lời cay nghiệt: "Sao không đi luôn mà về làm gì?".
Một lần khác, mẹ lại mất tiền và cái bóng nghi ngờ lập tức đè lên vai em. Lần này, dù em giải thích thế nào mẹ cũng không tin. Cho đến khi em trai đi học về và tự nhận đã lấy, người mẹ lại nhẹ nhàng bỏ qua, không một lời mắng nhiếc em trai nhưng lại tiếp tục trút giận lên đầu em.
Thay vì gục đầu vào lòng mẹ để tìm sự vỗ về, em chọn ngồi gõ từng dòng chữ cay đắng ấy cho những người xa lạ trên mạng xã hội đọc.
Không ai biết toàn bộ ngóc ngách câu chuyện ấy, cũng không ai có mặt để hiểu người mẹ hay người cha dượng đã nghĩ gì. Nhưng có một điều chắc chắn: một đứa trẻ 12 tuổi đang phải gánh chịu nỗi bất an và tổn thương quá lớn. Và thay vì gục đầu vào lòng mẹ để tìm sự vỗ về, em chọn ngồi gõ từng dòng chữ cay đắng ấy cho những người xa lạ trên mạng xã hội đọc.
Một bài đăng khác lại mở đầu bằng dòng chữ nhòe nước mắt: "Viết bài này khi tôi đang khóc". Cô gái kể bố vô tình đọc được tin nhắn giữa cô và bạn. Chỉ vì chuyện uống một cốc trà sữa, cô bị mắng mỏ thậm tệ, bị thắt chặt tài chính, phải chụp ảnh từng bữa ăn và ghi chép tỉ mỉ từng khoản chi tiêu nhỏ nhất. Cô đã là sinh viên đại học. Nhìn bạn bè xung quanh được bố mẹ chu cấp, được đi làm thêm để chăm sóc bản thân, còn mình thì bị cấm đoán đủ điều nhưng lại luôn bị chê bai ăn mặc luộm thuộm, đồ cũ kỹ, cô tủi thân hỏi đi hỏi lại: "Tại sao?".
Những dòng tủi hờn ấy cho thấy, rằng cô không chỉ hỏi về một cốc trà sữa. Cô đang uất ức hỏi vì sao bố mẹ không trao cho mình niềm tin? Vì sao đã bước chân vào ngưỡng cửa trưởng thành mà cô vẫn chưa một lần được đối xử như một người lớn? Cô tìm đến hội nhóm ấy đơn giản chỉ vì muốn thấy một cánh tay giơ ra và nói: "Ừ, tôi hiểu cảm giác đau đớn ấy của bạn".
Nếu có thể nói với bố mẹ, con đã chẳng phải vươn ra ngoài tìm 1 bờ vai
Tôi không cho rằng mọi đứa trẻ trong nhóm "Con ghét bố mẹ" đều đúng, càng không nghĩ cứ hễ trẻ than phiền là đồng nghĩa với việc cha mẹ đối xử tệ bạc.
Có những đứa trẻ giận bố mẹ chỉ vì bị bắt dọn phòng, bị nhắc học bài, bị giới hạn thời gian chơi game hay không được mua món đồ đắt tiền. Đây chính là những cái "ghét" khiến cha mẹ mang tiếng oan nhất.
Trẻ chưa đủ trải nghiệm để hiểu rằng việc bắt gấp chăn, rửa bát hay học tập là cách cha mẹ rèn dẻo sự trách nhiệm cho hành trang tương lai của con. Cùng một câu nói, người lớn nghĩ về tương lai dài hạn, còn trẻ con lại chỉ cảm nhận sự cấm đoán trước mắt.
Con trẻ vốn dễ nhìn thế giới bằng lăng kính cảm xúc bộc phát; có những điều hôm nay con thấy bất công, vài năm sau lớn lên con mới hiểu đó là tình yêu. Việc hàng nghìn đứa trẻ cùng trút giận trên mạng rất dễ tạo ra hiệu ứng đám đông độc hại, khiến vết thương nhỏ bị xé to ra.
Đó là mối lo rất thực. Nhưng lo ngại nội dung độc hại và việc trút hết mọi tội lỗi lên đầu chiếc điện thoại lại là hai chuyện hoàn toàn khác nhau.
Bởi nếu hôm nay chúng ta tước đi chiếc điện thoại, ngày mai nỗi buồn của con vẫn còn đó. Những ấm ức không thể sẻ chia vẫn sẽ gợn sóng. Không có Facebook, con sẽ tìm bạn bè; không có nhóm này, con sẽ sang nhóm khác; hoặc đau đớn hơn, con chọn cách im lặng tuyệt đối. Và một đứa trẻ không còn muốn cất lời với cha mẹ mới là điều đáng sợ nhất.
Nghĩ cũng thật lạ. Người lớn chúng ta ai mà chẳng có vài nhóm chat để giải tỏa? Nhóm than chồng, nhóm kể chuyện mẹ chồng, nhóm đồng nghiệp giải xui sau giờ làm. Tối về mệt mỏi, chỉ cần nhắn một câu: "Hôm nay tôi muốn phát điên", nhận lại vài lời an ủi là lòng đã nhẹ đi đôi phần. Đó là nhu cầu tâm lý rất đỗi con người. Người lớn cần một nơi trú ẩn cảm xúc, vậy tại sao lại cấm đoán điều đó ở trẻ? Khi ở nhà không có một không gian đủ an toàn để trải lòng, Internet hiển nhiên trở thành điểm tựa đầu tiên mà trẻ tìm đến.
Ảnh minh hoạ (iStock)
Một gia đình hạnh phúc không phải là nơi con cái lúc nào cũng ngoan ngoãn nghe lời tuyệt đối. Mà đó là nơi con có thể cãi lời nhưng vẫn muốn tâm sự với bố mẹ; con có thể giận dỗi nhưng tối vẫn ngồi ăn chung mâm cơm; con có thể làm sai, bị mắng, nhưng lần sau vẫn đủ dũng cảm để thú nhận. Đó mới là một gia đình có "đường về".
Làm cha mẹ là một hành trình học hỏi không ngừng nghỉ. Có những lúc mệt mỏi, chúng ta buông ra những lời sát thương mà vô tình quên mất. Chúng ta nhân danh tình yêu để kiểm soát, nhân danh sự lo lắng để quyết định thay con. Nếu một ngày đứa trẻ thốt lên: "Con ghét mẹ", thay vì nổi giận, hãy thử lắng nghe: "Điều gì ở mẹ đã làm con tổn thương đến thế?". Có thể câu trả lời sẽ rất cay đắng, nhưng ít nhất, sợi dây kết nối giữa cha mẹ và con cái vẫn chưa bị đứt gãy.
Đừng lấy cái sai này để lấp liếm một cái sai khác
Tịch thu điện thoại hay cấm đoán mạng xã hội chỉ là cách xử lý phần ngọn. Chiếc điện thoại không phải là nguyên nhân khiến một đứa trẻ cảm thấy cô độc ngay trong chính ngôi nhà của mình.
Sau "cơn bão" mang tên "Con ghét bố mẹ", điều người lớn cần làm không phải là hoảng hốt đóng sập mọi cửa sổ kết nối của con mà là dũng cảm nhìn vào những tổn thương ấy để tự soi lại mình. Hãy dạy con cách tự bảo vệ bản thân trên không gian mạng, nhưng quan trọng hơn cả, hãy cho con một điểm tựa vững chắc ngoài đời thực.
Đừng để con có hàng nghìn người xa lạ trên mạng để trải lòng, nhưng lại không tìm nổi một điểm tựa ngay trong chính ngôi nhà của mình. Vắng bóng sự thấu hiểu, câu hỏi đau đớn nhất mà cha mẹ phải nhận lấy sẽ là: "Từ bao giờ, con đã không còn muốn nói chuyện với mẹ nữa?".
