Thêm SOHA trên Google
Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski mới đây đề xuất NATO tiến hành các cuộc tập trận quân sự “mạnh mẽ hơn” gần Kaliningrad, nhằm tạo tâm lý bất định cho Nga và buộc Nga phải điều chuyển một phần lực lượng khỏi chiến trường Ukraine.
Ông Sikorski đã đưa ra ý tưởng này tại hội nghị Chiến lược châu Âu Yalta (YES) ở Kiev ngày 11/9.
Vị quan chức ngoại giao Ba Lan cho rằng, nước này đang theo dõi rất sát tình hình tại Kaliningrad và nhận định khu vực này hiện hầu như không còn nhiều lực lượng mặt đất của Nga, do Nga đã điều quân tới Ukraine.
Theo ông, NATO có thể tận dụng điểm yếu cục bộ này bằng các cuộc tập trận đủ mạnh để Tổng thống Vladimir Putin không chắc chắn về ý định thực sự của liên minh.
Nga cảnh báo về nguy cơ leo thang
Khi được hỏi liệu đề xuất của ông có đồng nghĩa với việc NATO muốn chiếm Kaliningrad hay không, Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski đã trả lời “không” và nhấn mạnh mục tiêu là tạo sức ép quân sự, buộc Nga phải cân nhắc phân bổ lại lực lượng.
Tuy nhiên, rất có thể là giới chức lãnh đạo Nga lại không nghĩ như vậy, vì mọi chuyện hoàn toàn có thể vượt qua tầm kiểm soát của NATO.
Trang “Topcor.ru” của Nga dẫn lời nhà phân tích Nga Yuri Baranchik cho rằng, điều đáng lo không nằm ở khả năng Ba Lan lập tức tấn công Kaliningrad, mà ở việc ý tưởng sử dụng đe dọa quân sự đối với lãnh thổ Nga đang dần trở thành một công cụ chính trị được công khai thảo luận tại châu Âu.
Theo ông Baranchik, nếu các chính trị gia châu Âu bắt đầu coi khả năng đối đầu quân sự với Nga như một công cụ để giải quyết những mục tiêu chiến thuật, nguy cơ tính toán sai lầm sẽ tăng lên.
Ông Baranchik cho rằng, giới chức Nga cần khiến các nước châu Âu nhận thức rõ rằng bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào Kaliningrad đều có thể dẫn tới phản ứng ở cấp độ nghiêm trọng nhất, thậm chí Nga có thể sử dụng vũ khí hạt nhân như một yếu tố răn đe.
Kaliningrad: Điểm nóng giữa Nga và NATO
Kaliningrad có vị trí đặc biệt vì là vùng lãnh thổ Nga tách biệt với phần còn lại của nước này, bởi nó nằm giữa Ba Lan và Lithuania. Khu vực này có giá trị chiến lược đối với Nga nhờ vị trí bên biển Baltic và hệ thống quân sự được xây dựng trong nhiều năm.
Đối với NATO, Kaliningrad nằm ngay giữa sườn phía Đông của liên minh và gần hành lang Suwałki, hành lang dài hẹp trên đất liền, nối Ba Lan với Lithuania. Do đó, trong các kịch bản xung đột Nga-NATO, Kaliningrad thường được coi là một trong những khu vực có nguy cơ trở thành điểm nóng đầu tiên.
Với vai trò đặc biệt quan trọng như vậy, đề xuất của ông Sikorski vì thế mang ý nghĩa lớn hơn một cuộc tập trận thông thường.
Nếu NATO tiến hành các cuộc diễn tập quy mô lớn và mang tính chất “mạnh tay” ngay sát Kaliningrad, Nga có thể coi đây là hành động gây sức ép quân sự trực tiếp.
Ngày 13/9, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov tuyên bố Nga đang thực hiện “các biện pháp phù hợp để bảo đảm an ninh” cho Kaliningrad, song không công bố cụ thể những biện pháp này.
Từ tập trận đến nguy cơ đối đầu trực tiếp
Điểm đáng chú ý của diễn biến này nằm ở ranh giới mong manh giữa răn đe và leo thang.
Về lý thuyết, NATO có thể tổ chức tập trận mà không có ý định tấn công, nhưng nếu các hoạt động quân sự được thiết kế để khiến đối phương tin rằng một cuộc tấn công thực sự có thể xảy ra, chúng cũng có thể kích thích phản ứng quân sự đối phó.
Với Kaliningrad, nguy cơ càng lớn bởi khu vực này có giá trị chiến lược đặc biệt đối với Nga. Bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy NATO muốn “khai thác điểm yếu” của vùng lãnh thổ này đều có thể khiến Nga tăng cường phòng thủ và điều chuyển lực lượng trở lại Baltic.
Vì vậy, tuy chưa có dấu hiệu về một cuộc tấn công thực sự, cuộc khẩu chiến quanh Kaliningrad đang cho thấy mức độ đối đầu giữa Nga và NATO tiếp tục gia tăng.
Điều đáng lo nhất không phải một cuộc tập trận riêng lẻ, mà là khả năng các bên lần lượt nâng mức độ răn đe cho đến khi một hành động bị hiểu sai thành bước chuẩn bị cho chiến tranh.
