Nghi vấn vũ khí Mỹ bắn trúng đám cưới ở Iran, chuyên gia nói gì?

Vụ việc tại thị trấn nhỏ Kuhestak đã làm dấy lên lo ngại về thương vong dân sự trong cuộc chiến giữa Mỹ và Iran, đồng thời đánh dấu trường hợp nghiêm trọng nhất kể từ khi một tên lửa Mỹ nhắm trúng một trường tiểu học ở Iran vào tháng 2, khiến nhiều học sinh và giáo viên thiệt mạng.

Phát biểu ngày 3/9, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết, Washington đang điều tra vụ tấn công. "Chúng tôi đang tiến hành điều tra vì rõ ràng là chúng tôi quan tâm. Chúng tôi muốn biết sự thật”, ông Vance phát biểu trong một cuộc họp báo tại Nhà Trắng.

Quân đội Mỹ cho biết đã nắm được thông tin về các báo cáo này và đang tiến hành xác minh.

Trước đó, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ thông báo, lực lượng này đã thực hiện nhiều cuộc tấn công trên khắp miền nam Iran trong ngày 1/9, nhắm vào các trận địa phòng không, hệ thống radar và cơ sở thông tin liên lạc của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran. Đây là hành động đáp trả các cuộc tấn công trước đó của Iran nhắm vào khí tài quân sự Mỹ tại vùng Vịnh.

Theo các nhân chứng, vào đêm xảy ra vụ tấn công, hàng chục cư dân đã tụ tập tại một ngôi nhà ở Kuhestak để dự lễ cưới. Hình ảnh và video được Reuters xác thực và các chuyên gia xem xét cho thấy, trong lúc bữa tiệc đang diễn ra, một quả đạn có thể đã rơi trúng mái nhà.

Sau vụ tấn công, những đôi giày dính máu nằm giữa đống đổ nát, cùng với các vật dụng trang trí đám cưới bị vương vãi khắp nơi.

Một nhân chứng đã gửi tin nhắn thoại cho Reuters, nói rằng: "Kuhestak đã bị tàn phá. Nhiều ngôi nhà đã bị phá hủy. Nhiều người đang bị kẹt dưới đống đổ nát”.

Reuters đã chia sẻ video và hình ảnh về vụ việc với bốn chuyên gia về vũ khí quân sự. Các chuyên gia nhận định, mức độ hư hại cho thấy đây là một vụ tấn công trực diện, không phải thiệt hại thứ cấp do đạn nảy ra từ một mục tiêu khác. Ba trong số các chuyên gia này cho rằng, loại đạn đó nhiều khả năng là vũ khí của Mỹ, không phải tên lửa phòng không của Iran bị bắn chệch hướng.

Một chuyên gia phán đoán, có thể quả đạn này đã bắn trượt mục tiêu.

"Xét đến số lượng bom đã được thả, chuyện này thỉnh thoảng vẫn xảy ra ngay cả với những hệ thống dẫn đường tối tân nhất”, Gareth Collett - tướng quân đội Anh đã nghỉ hưu, người có chuyên môn về xử lý bom mìn - nhận định.

Hai quan chức Mỹ giấu tên cho biết, quân đội Mỹ đã thực hiện các cuộc tấn công nhắm vào tháp viễn thông ở Kuhestak vào ngày 1/9.

Theo hình ảnh vệ tinh, tòa tháp nằm cách địa điểm tổ chức đám cưới khoảng 135 m. Phía Iran cho biết, tháp viễn thông đã bị nhắm trúng vào khoảng 21h30 (giờ địa phương).

Một trong những quan chức Mỹ tiết lộ, chính phủ đang xem xét nhiều kịch bản khác nhau liên quan đến thương vong tại đám cưới, bao gồm việc liệu thương vong có phải do đòn tấn công của Mỹ, mảnh vỡ văng ra từ tên lửa phòng không Iran, hay tên lửa đánh chặn đi chệch hướng gây ra hay không.

Trevor Ball - cựu kỹ thuật viên xử lý vật liệu nổ của Quân đội Mỹ và hiện là nhà phân tích kỹ thuật vũ khí - cho rằng, với hình ảnh thiệt hại của ngôi nhà bị tấn công, có thể thấy quả đạn đã phát nổ khi va chạm với mái nhà, hoặc ở ngay phía trên mái nhà.

Ông nói thêm, rõ ràng đó là một cú đánh trực diện. “Thiệt hại vụ nổ không phải do mảnh vỡ từ vụ tấn công tháp viễn thông gần đó gây ra. Đó có thể là một vũ khí Mỹ”.

Ông Collett đồng ý với phân tích của ông Ball. Ông nói: “Bằng chứng nghiêng về phía một quả bom 500 pound do Mỹ thả từ trên không hơn là một tên lửa phòng không của Iran”.

Sebastian Schutte, giáo sư tại Viện Nghiên cứu Hòa bình ở Oslo, cũng đồng ý rằng lỗ thủng trên mái nhà không phải là do đạn nảy từ tháp viễn thông gây ra.

Ba chuyên gia đều cho rằng, khó có khả năng một tên lửa Iran bắn nhầm đã phá hủy ngôi nhà.

Ông Schutte nói góc độ va chạm không phù hợp với tên lửa phòng không. Tương tự, ông Collett cho biết, không có bằng chứng về loại mảnh vỡ thường thấy ở đầu đạn phòng không.

Hình ảnh nhiều mảnh vỡ vũ khí cũng được chiếu trên truyền thông Iran. Ông Ball xác định “một số mảnh vỡ này” thuộc về vũ khí tấn công tầm xa (JSOW), một loại bom lượn thường được quân đội Mỹ sử dụng.