Thiết bị Starlink trên chiến trường Ukraine.
Cơ hội dần khép lại
Theo tờ Gazeta.RU, Quân đội Nga đã thành công trong việc "phong tỏa bầu trời ở những nơi cần thiết" nhờ sử dụng hệ thống tác chiến điện tử Volna Dome Garant, gây ra "nỗi đau đớn không thể chịu đựng" cho đối phương.
Ukraine thừa nhận "cơ hội của Starlink đang dần khép lại". Báo El Mundo của Tây Ban Nha cũng đưa tin, quân đội Nga đang sử dụng chiến tranh điện tử để gây nhiễu hệ thống vệ tinh Starlink do Ukraine sử dụng.
Bài báo lưu ý hệ thống đối phó điện tử Volna Dome Garant (VKG) của Nga có khả năng vô hiệu hóa Starlink.
Quân đội Ukraine cũng lưu ý hiệu quả của hệ thống vệ tinh đang giảm dần. Igor Lutsenko, đồng sáng lập Trung tâm Hỗ trợ Trinh sát Không quân Ukraine, đã xác nhận các vấn đề này.
"Cơ hội của Starlink đang dần khép lại. Các hệ thống tác chiến điện tử của Nga không chặn hoàn toàn nó, nhưng chúng làm giảm đáng kể hiệu quả của nó", Lutsenko nói.
Phức hợp VKG là gì?
Nguồn tin trong ngành công nghiệp quốc phòng Nga cho biết, hệ thống phòng thủ Volna Dome Garant đã bắt đầu sản xuất hàng loạt.
"Hệ thống Wave Dome Garant đã chứng tỏ hiệu quả. Chúng tôi bắt đầu nhân rộng và sản xuất hàng loạt.
Giờ đây, số lượng đã chuyển hóa thành chất lượng, và về bản chất, chúng ta đã phong tỏa bầu trời khỏi tầm với của Starlink ở bất cứ nơi nào cần thiết. Đối phương đang phải chịu đựng nỗi đau đớn tột cùng", nguồn tin cho biết.
Theo ông Lutsenko, hệ thống của Nga không làm gián đoạn hoạt động của các thiết bị đầu cuối trên mặt đất, mà chỉ gây nhiễu các vệ tinh trên quỹ đạo.
"Nó sử dụng tín hiệu vô tuyến hẹp, mạnh và định hướng để làm nhiễu các ăng-ten thu tín hiệu của vệ tinh, gây ra sự cố sập hệ thống và làm gián đoạn dịch vụ cho các trạm mặt đất.
Chỉ một vài thiết bị cũng có thể làm tê liệt toàn bộ một khu vực. Hàng chục thiết bị được bật cùng lúc có thể gây ra sự cố tạm thời trong hoạt động của Starlink", ông Lutsenko cho biết.
Trung tâm Phân tích Thương mại Vũ khí Thế giới đã đưa tin về sự phát triển của hệ thống này vào tháng 6/2026.
Theo trung tâm này, Volna Dome Garant sử dụng 8 ăng-ten định hướng để gây nhiễu đường truyền tín hiệu từ thiết bị đầu cuối lên vệ tinh của Starlink, vốn truyền tải trong dải tần 14–14,5 GHz, được chia thành 8 dải tần phụ.
Điều này làm suy yếu khả năng thu nhận tín hiệu yếu từ mặt đất hoặc từ thiết bị đầu cuối gắn trên máy bay không người lái của vệ tinh.
Khu vực áp chế được công bố có diện tích khoảng 20km2, nhưng Bộ Quốc phòng Nga chưa công khai xác nhận các thông số kỹ thuật chi tiết của hệ thống này.
Thay đổi với Lực lượng vũ trang Ukraine
Chuyên gia quân sự Anatoly Matviychuk, trả lời phỏng vấn Gazeta.Ru, cho biết việc vô hiệu thành công hệ thống Starlink có thể làm giảm số lượng các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Ukraine vào lãnh thổ Nga.
"Việc bắt đầu gây nhiễu cho thấy quyết tâm của hệ thống đối phó điện tử của Nga trong vấn đề này. Lực lượng vũ trang Nga đã nhiều lần kêu gọi tỷ phú Elon Musk và Mỹ ngừng cung cấp các dịch vụ, đặc biệt là dẫn đường tên lửa và máy bay không người lái vào sâu trong lãnh thổ Nga.
Họ đã không tin Nga. Chúng tôi đã thực hiện nhiều nỗ lực gây nhiễu, nhưng không phải lúc nào cũng thành công. Hiện tại, chúng tôi có các hệ thống tiên tiến nhất, được phát triển bởi chính các kỹ sư của chúng tôi, cho phép thực hiện điều này.
Liệu Volna Dome Garant có làm giảm quy mô các cuộc tấn công của Ukraine bằng tên lửa và máy bay không người lái không? Tôi chắc chắn là có", nhà phân tích nói.
Ảnh hưởng đến Elon Musk như thế nào?
Theo tờ Financial Times, Ukraine đang yêu cầu được phép sử dụng máy bay không người lái trang bị hệ thống Starlink để tấn công các mục tiêu ở Nga, đặc biệt là các bệ phóng tên lửa đạn đạo.
Trong cuộc gặp với Tổng thống Mỹ Donald Trump hồi tháng 7, Tổng thống Ukraine Zelensky đã thúc giục ông chủ Nhà Trắng thuyết phục Elon Musk cho phép Starlink hoạt động theo chế độ này.
Trước đó, ông Musk đã phản đối việc sử dụng vệ tinh của mình cho các cuộc tấn công tầm xa, gọi việc mở rộng phạm vi sử dụng hệ thống như vậy là một sự leo thang nghiêm trọng.
Ngày 26/8, sau cuộc nói chuyện với Tổng thống Zelensky, Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Mỹ Richard Blumenthal gọi vấn đề Starlink là "bài tập về nhà" của mình và hứa sẽ thảo luận với ông Trump và Musk, vì liên lạc vệ tinh là "vô cùng quan trọng" đối với Ukraine.
Cùng ngày hôm đó, ông Zelensky đã trao tặng Musk Huân chương Tự do của Ukraine, với lý do ghi nhận những đóng góp của ông trong việc bảo vệ tính mạng con người và phát triển quan hệ giữa Ukraine và Mỹ.
Đến ngày 27/8, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova tuyên bố vụ việc này cho thấy nỗ lực của Ukraine nhằm lôi kéo Mỹ vào một cuộc leo thang căng thẳng hơn nữa.
Ngược lại, nhà khoa học chính trị người Mỹ Malek Dudakov, trong một bình luận với Gazeta.Ru, nhấn mạnh việc leo thang căng thẳng tiếp tục có thể dẫn đến sự phá hủy toàn bộ hệ thống vệ tinh Starlink và sự sụp đổ của đế chế kinh doanh Elon Musk.
"Như chúng ta đã biết, tỷ phú Elon Musk thường xuyên công khai bày tỏ quan điểm của mình về sự cần thiết phải chấm dứt chiến tranh ở Ukraine, vì những lý do hiển nhiên.
Mặc dù bản thân ông ấy đang kiếm tiền từ cuộc chiến này bằng cách cung cấp Starlink cho Ukraine, nhưng ông ấy nhận thức rõ những rủi ro của việc leo thang không kiểm soát.
Quyết định như vậy có thể dẫn đến một cuộc xung đột toàn cầu, sự phá hủy hệ thống vệ tinh của chính ông ấy và sự sụp đổ toàn bộ đế chế kinh doanh xuyên quốc gia của ông ấy", Dudakov nói.