Sau sáp nhập, TP giàu nhất Việt Nam tham vọng xây sàn giao dịch chưa từng có, tác động hàng triệu người

Chiều 24/8, dưới sự đồng bảo trợ chuyên môn của Hội đồng Khoa học, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương và Hiệp hội An ninh mạng quốc gia; Vụ Khoa học Công nghệ Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, Công ty Synology Việt Nam và CTCP IEC Consulting phối hợp tổ chức Hội thảo “Chuyển đổi số trong khu vực công: Kiến tạo hạ tầng bền vững và bảo đảm an ninh dữ liệu hướng đến mục tiêu tăng trưởng quốc gia”.

Đáng chú ý, tại hội thảo, bà Võ Thị Trung Trinh, Giám đốc Chuyển đổi số TP HCM chia sẻ tham luận “Từ xây dựng hạ tầng số đến quản trị đô thị dựa trên dữ liệu: Kinh nghiệm của TP HCM”. Trong đó, Giám đốc Chuyển đổi số TP HCM có đề cập tới một dự án đặc biệt. Đó là hình thành Sàn giao dịch dữ liệu của TP HCM trong thời gian tới.

Bà Võ Thị Trung Trinh chia sẻ, từ 1/7/2025, TP HCM sau sáp nhập với tỉnh Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) thì TP có 168 xã, phường, đặc khu. Tuy nhiên, trước bài toán này, thành phố đã thực hiện triển khai các giải pháp từ tháng 3/2025, khi Chính phủ đã có chủ trương hợp nhất Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu và TP HCM.

“Chúng tôi bắt đầu triển khai những giải pháp để làm sao vận hành được chính quyền địa phương hai cấp từ 1/7/2025. Như vậy, tại thời điểm đó, chúng tôi tập trung vào việc thứ nhất là giải quyết được không gian phát triển mới, hạ tầng số làm sao để phủ được không gian mới này.

Bài toán của TP là tập trung thống nhất được các hạ tầng số của TP HCM, Bình Dương và Bà Rịa Vũng Tàu. Thứ hai, sau đó, thống nhất được các nền tảng số, các ứng dụng để tập trung về kho dữ liệu dùng chung của TP.

Thứ ba, chúng ta chuyển nhanh từ số hóa hành chính sang điều hành quản trị dựa trên dữ liệu”, Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TP HCM phân tích.

Như vậy, TP HCM sau sáp nhập đi được ba bước là hạ tầng, thống nhất đồng bộ từ nền tảng đến vấn đề lưu trữ dữ liệu; và chuyển đổi từ hoạt động số hóa hành chính sang quản trị dữ liệu.

Theo bà, TP HCM sở hữu lợi thế lớn nhờ việc chủ động tiếp cận công nghệ điện toán đám mây dùng chung từ sớm. Thành phố bắt đầu triển khai hệ thống lưu trữ tập trung từ khoảng năm 2008, vận hành thử nghiệm năm 2010 và quyết liệt thực hiện hóa từ năm 2014.

Kể từ mốc thời gian này, thành phố kiên quyết cắt bỏ ngân sách đầu tư cho các hệ thống máy chủ riêng lẻ tại các sở, ngành và quận, huyện, buộc tất cả các đơn vị dịch chuyển dữ liệu về vận hành tập trung trên trung tâm dữ liệu dùng chung của thành phố.

Chính nhờ nền móng vững chắc này, ngay khi thực hiện chủ trương hợp nhất, việc đầu tiên thành phố triển khai thành công là di dời và tích hợp toàn bộ hệ thống dữ liệu của tỉnh Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu về hạ tầng điện toán đám mây dùng chung của TP HCM.

TP HCM sẽ hình thành “sàn giao dịch dữ liệu” đầu tiên

Đặc biệt, theo bà Võ Thị Trung Trinh, TP HCM đang nghiên cứu xây dựng mô hình sàn dữ liệu của thành phố nhằm chính thức hóa dữ liệu thành một tài sản số có thể giao dịch hợp pháp, thúc đẩy phát triển mạnh mẽ nền kinh tế số của khu vực.

Thực tế, trong kho dữ liệu dùng chung của TP, TP HCM có những kế hoạch như các năm 2019, 2020, 2023... Trong kho này, thành phố tập trung vào 3 hướng chính, gồm: nền tảng tích hợp chia sẻ dữ liệu; kho dữ liệu của TP; từ những dữ liệu tổng hợp của TP để cung cấp dữ liệu cho người dân, tổ chức.

"Hiện nay, từ cơ sở những luật chuyển đổi số, luật dữ liệu, luật AI và sáng nay (24/8) Quốc hội đã bấm nút thông qua luật phát triển đô thị, TP HCM kỳ vọng sẽ có thử nghiệm sandbox biến các dữ liệu trở thành tài sản giao dịch”, Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TP HCM chia sẻ.

Theo bà Trung Trinh phân tích, sàn giao dịch dữ liệu sẽ là nơi để TP HCM tạo lập ra các dữ liệu, sau đó kết nối và bán các dữ liệu đó. Đương nhiên đây là những dữ liệu bán được công khai, đảm bảo đầy đủ các quy định theo Luật Dữ liệu. Các cá nhân, tổ chức liên quan khi sử dụng dữ liệu này phải tuân thủ theo luật.

"Hiện nay, dự án về “sàn giao dịch dữ liệu của TP HCM” đang được triển khai nghiên cứu bằng cách phối hợp với Trung tâm dữ liệu Quốc gia. Chúng tôi kỳ vọng có thể đưa dự án vào thử nghiệm cuối năm nay", bà cho biết.

Theo bà Võ Thị Trung Trinh, trung tâm dữ liệu của TP HCM hiện đang vận hành đồng bộ gần 1.300 máy chủ chuyên dụng để phục vụ trực tuyến cho tất cả các sở, ban, ngành và toàn bộ 168 phường, xã.

Về mạng lưới kết nối, thông qua hệ thống cáp truyền dẫn tốc độ cao Metronet kết hợp mạng truyền số liệu chuyên dùng, thành phố thiết lập kết nối an toàn, bảo mật thông tin trực tiếp đến 600 đầu mối điểm. Các điểm kết nối này bao gồm: Trụ sở Đảng ủy, UBND, HĐND, MTTQ của 168 phường, xã, đặc khu; hệ thống các sở, ngành; và các doanh nghiệp nhà nước lớn của thành phố.

Về đồng bộ thiết bị đầu cuối, trong giai đoạn cuối năm 2025, TP HCM hoàn thành gói đầu tư hạ tầng mạng dùng chung cho toàn bộ khối đảng và chính quyền cơ sở, đồng thời hướng dẫn trang bị chuẩn hóa thiết bị đầu cuối cho các cấp phường, xã để phục vụ tốt nhất cho việc vận hành các phần mềm dùng chung của Trung ương và Thành phố.

Tại Hội thảo, ông Nguyễn Hồng Hiển, Ủy viên Hội đồng Khoa học, Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương nhấn mạnh, chiến lược quốc gia về chuyển đổi số đặt những mục tiêu rất cao đến năm 2030, như số hóa toàn bộ hồ sơ và kết quả giải quyết thủ tục hành chính, sử dụng thống nhất các nền tảng số dùng chung quốc gia, chuẩn hóa và kết nối toàn bộ cơ sở dữ liệu dùng chung để sẵn sàng khai thác cho trí tuệ nhân tạo; và đến năm 2045, đưa Việt Nam vào nhóm 30 quốc gia dẫn đầu thế giới về chính phủ số, với quy mô kinh tế số đạt tối thiểu 50% GDP.

Tuy nhiên, chuyển đổi số trong khu vực công không đơn thuần là số hóa các quy trình sẵn có, mà thực chất là đổi mới phương thức quản trị quốc gia, nâng cao hiệu lực, hiệu quả điều hành, cắt giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp, qua đó trực tiếp mở rộng dư địa cho tăng trưởng.

Đặc biệt, theo Vụ trưởng, vấn đề dữ liệu, có thể xem là trung tâm và cũng là nút thắt của cả tiến trình. Kinh nghiệm của TP HCM cho thấy chặng đường từ số hóa và liên thông dữ liệu đến chỗ thực sự quản trị đô thị dựa trên dữ liệu là không hề đơn giản.

Câu hỏi đặt ra là những điều kiện nào về thể chế dữ liệu, về tổ chức bộ máy, về nền tảng kỹ thuật và về con người là có tính quyết định. Đâu là những bài toán thực tiễn nảy sinh khi vận hành trên mô hình hai cấp và mô hình nào có thể chuẩn hóa để nhân rộng cho các địa phương khác, kể cả những địa phương còn hạn chế về nguồn lực.

Hội thảo “Chuyển đổi số trong khu vực công: Kiến tạo hạ tầng bền vững và bảo đảm an ninh dữ liệu hướng đến mục tiêu tăng trưởng quốc gia” có sự tham dự của lãnh đạo các ban, bộ, ngành ở Trung ương; đại diện UBND các tỉnh, thành phố; đại diện Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Tài chính các địa phương; các viện nghiên cứu và các đơn vị sự nghiệp công lập.

Tại tọa đàm, các chuyên gia đã chia sẻ nhiều tham luận cũng như thảo luận về chuyển đổi số và câu chuyện dữ liệu sau sáp nhập trong khu vực công. Trong đó, đại diện lãnh đạo của Synology Việt Nam đã có chia sẻ về các giải pháp về hạ tầng lưu trữ, bảo vệ và phục hồi dữ liệu.

(Ảnh: MH/BTC)