Thêm SOHA trên Google
Tên lửa đẩy Soyuz-2 của Nga.
Theo Defense Express, hình ảnh vệ tinh mới nhất về Trung tâm Vũ trụ Tên lửa Progress ở Samara dường như xác nhận sự phá hủy của tòa nhà nơi diễn ra quá trình lắp ráp cuối cùng các tên lửa Soyuz.
Nếu được xác nhận, vụ tấn công này sẽ giáng một đòn mạnh vào chương trình vũ trụ của Nga. Cơ sở này là nơi phóng chính của Nga để đưa vệ tinh và tàu vũ trụ vào quỹ đạo do tên lửa Soyuz-2 thực hiện.
Kể từ khi thực hiện Chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine, Nga đã thực hiện 84 lần phóng tên lửa lên quỹ đạo. Trong số đó, 71 lần sử dụng tên lửa đẩy Soyuz-2, 9 lần sử dụng tên lửa thuộc dòng Angara và 4 lần sử dụng tên lửa Proton.
Các nhiệm vụ quân sự chiếm phần lớn trong số các vụ phóng này. Có 45 vụ phóng được thực hiện cho Bộ Quốc phòng Nga và các cơ quan an ninh khác, đưa các vệ tinh quân sự và lưỡng dụng lên quỹ đạo.
25 vụ phóng khác liên quan đến tàu vũ trụ có người lái Soyuz và tàu vũ trụ chở hàng Progress bay đến Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS). 14 vụ phóng còn lại mang theo các vệ tinh thương mại và khoa học hoặc tham gia các nhiệm vụ thử nghiệm.
Nói cách khác, quân đội Nga là khách hàng lớn nhất của ngành công nghiệp phóng tàu vũ trụ của nước này.
Tên lửa đẩy Soyuz-2 đã được sử dụng để triển khai nhiều loại tàu vũ trụ quân sự và lưỡng dụng, bao gồm các vệ tinh liên lạc Meridian và Gonets, các vệ tinh quan sát Trái đất Obzor-R, Kondor và Bars, các vệ tinh tình báo điện tử Lotos và các vệ tinh định vị GLONASS.
Tất cả các hệ thống vệ tinh này đều hỗ trợ quân đội Nga và được sử dụng trực tiếp hoặc gián tiếp trong cuộc chiến của Nga chống lại Ukraine.
Nga thậm chí đã thảo luận về việc sử dụng tên lửa Soyuz-2 để phóng bom FAB-9000 vào quỹ đạo nhằm tấn công các thành phố của Ukraine, mặc dù ý tưởng này dường như vẫn chỉ dừng lại ở mức tuyên truyền và suy đoán.
Bộ máy truyền thông của Nga từ lâu cũng coi các phương tiện phóng Soyuz là biểu tượng cho sức mạnh quân sự và công nghệ của đất nước.
Tàu Soyuz-2 cũng đã được sử dụng để phóng Rassvet, hệ thống liên lạc vệ tinh tương tự Starlink do Nga đề xuất, cũng như các tàu vũ trụ có tầm quan trọng chiến lược như Tundra, một phần của hệ thống cảnh báo tên lửa của Nga.
Các phương tiện phóng này cũng đã mang theo các vệ tinh Nivelir của Nga, được thiết kế để tiếp cận và có khả năng phá hủy các tàu vũ trụ khác. Nhưng ý nghĩa của chúng không chỉ giới hạn ở các vệ tinh quân sự.
Soyuz-2 hiện là phương tiện phóng duy nhất của Nga có khả năng đưa người vào quỹ đạo. Từ năm 2022, Nga đã thực hiện chín lần phóng Soyuz đưa các phi hành gia lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS).
Điều này khiến việc phá hủy nhà máy sản xuất Soyuz trở nên đặc biệt quan trọng. Nếu Nga không thể khôi phục sản xuất, lượng tên lửa Soyuz còn lại của nước này có thể trở thành yếu tố hạn chế đối với cả các vụ phóng quân sự và các sứ mệnh có người lái.
Trong những năm đầu thập niên 2010, Trạm ISS phụ thuộc rất nhiều vào các tàu vũ trụ Soyuz và Progress của Nga để vận chuyển phi hành đoàn và hàng hóa cũng như đưa tàu trở lại quỹ đạo thường xuyên.
Tuy nhiên, tình hình hiện nay đã rất khác. Năm 2020, Nga mất độc quyền vận chuyển phi hành đoàn lên ISS khi tàu Crew Dragon của SpaceX đi vào hoạt động.
Kể từ đó, Crew Dragon đã vận chuyển nhiều người lên trạm hơn Soyuz, với 16 thành viên phi hành đoàn được vận chuyển vào năm 2025 so với chỉ 6 người trên tàu Soyuz.
Lượng hàng hóa Nga vận chuyển đến ISS cũng giảm đáng kể. Năm 2025, tàu vũ trụ Progress đã vận chuyển khoảng 7,8 tấn hàng hóa, so với khoảng 20 tấn được vận chuyển bởi các tàu vũ trụ Cygnus, HTV-X1 và Cargo Dragon.
Nói cách khác, sự gián đoạn được báo cáo đối với việc sản xuất tên lửa Soyuz hiện không gây ra mối đe dọa trực tiếp nào đối với hoạt động của ISS.
Tuy nhiên, đối với Nga, tình hình nghiêm trọng hơn nhiều. Sau cuộc tấn công vào Ukraine, Nga có thể chỉ còn lại những tên lửa đẩy Soyuz-2 đã được chuyển đến các bãi phóng, cùng với dây chuyền sản xuất tên lửa đẩy Angara riêng biệt tại cơ sở Polet ở Omsk.
Bản thân Roscosmos cũng xác định việc sản xuất dòng tên lửa Angara là một trong những ưu tiên hàng đầu của Trung tâm Khrunichev.
