Lần sử dụng thực chiến đầu tiên được công khai của xe tăng T-72B3A trang bị hệ thống phòng vệ chủ động Arena-M (APS), được hiện đại hóa để chống lại máy bay không người lái FPV đã kết thúc trong thất bại.
Đoạn video liên quan đến trận đánh đã được Trung tâm Tác chiến Đặc biệt Omega thuộc Lực lượng Vệ binh Quốc gia Ukraine công bố cho thấy phần đuôi của xe tăng T-72B3A bị hư hại do máy bay không người lái FPV gây ra, trong khi tổ hợp APS không hoạt động.
Theo ghi nhận một đoàn thiết giáp gồm 10 xe tăng Nga đã bị tấn công gần khu định cư Mayak ở vùng Donetsk. Hiện chưa rõ có bao nhiêu phương tiện trong đoàn xe được trang bị hệ thống APS này.
Hồi tháng 11/2025 xuất hiện thông tin Nga đã thất bại trong việc điều chỉnh hệ thống Arena-M để đánh chặn máy bay không người lái FPV do khả năng hạn chế của công nghệ radar, và có vẻ như điểm yếu này chưa thể khắc phục.
Radar gặp khó khăn trong việc phát hiện rồi phân loại các mục tiêu nhỏ và khó nhận biết, bao gồm cả máy bay không người lái mini hoặc siêu nhỏ được làm từ vật liệu "trong suốt" với sóng vô tuyến như nhựa.
Ngoài ra hệ thống APS này không có khả năng phân tách hiệu quả các vật thể bay nhỏ khỏi chướng ngại vật do bề mặt trái đất tạo ra ở khoảng cách ngắn, đây vẫn là một trong những hạn chế chính của hệ thống.
Chưa dừng lại đây, các thuật toán phát hiện, theo dõi và ưu tiên mục tiêu cũng gặp khó khăn trong việc xử lý những đối tượng di chuyển không thể đoán trước với tốc độ chậm.
Chuyên gia quân sự Andriy Tarasenko - một nhà nghiên cứu về lịch sử chế tạo xe tăng đã đặt câu hỏi về tuyên bố rằng vấn đề nằm chính ở "tầm nhìn hạn chế" của máy bay không người lái FPV, bởi vì chúng đều được trang bị đầu đạn bằng kim loại.
Theo ông Tarasenko, điều này có thể cho thấy hệ thống radar của tổ hợp APS này đang gặp phải những vấn đề nghiêm trọng hơn nhiều so với những gì phía Nga thừa nhận.
Xe tăng T-72B3A mang dày đặc khí tài tác chiến điện tử và cả hệ thống APS Arena-M.
Hệ thống phòng vệ chủ động Arena-M và các phiên bản cải tiến trước đó đã được phát triển qua nhiều biến thể kể từ cuối thời kỳ Liên Xô.
Bất chấp nhiều cuộc trình diễn hệ thống và những tuyên bố về việc triển khai quy mô lớn, việc tích hợp hàng loạt vào các đơn vị chiến đấu chưa bao giờ diễn ra.
Được biết các nhà thiết kế Nga đã và đang nghiên cứu việc tích hợp hệ thống Arena-M lên xe tăng T-72B3 và T-90M từ ít nhất năm 2019. Vào năm 2024, báo chí đã phát hiện một vài chiến xa T-72B3 và T-90M được trang bị tổ hợp APS này.
Mặc dù có những tuyên bố về việc xe tăng T-72 với tổ hợp Arena-M đang được gửi ra mặt trận, nhưng chúng rất ít khi xuất hiện trong chiến đấu. Thay vào đó, những chiếc xe này phần lớn được sử dụng để quay một bộ phim tuyên truyền.
Các cuộc thử nghiệm bắn đạn thật của tổ hợp này APS trên xe tăng T-72B3 đã diễn ra vào năm 2021, được xác nhận bởi đoạn phim từ thao trường được chiếu trên truyền hình Nga.
Với thực tế xe tăng T-72B3A không thể chống lại FPV Ukraine bất chấp đã có Arena-M, đây là đòn giáng nặng nề vào uy tín ngành công nghiệp quốc phòng Nga, họ cần sớm đưa ra biện pháp khắc phục để lấy lại danh tiếng.
Thêm SOHA trên Google
