Phát biểu tại buổi lễ, Đại sứ Cuba tại Việt Nam Rogelio Polanco Fuentes xúc động nhắc lại sự kiện 6 sĩ quan Cuba hy sinh tại Hà Nội khi đang nghiên cứu kinh nghiệm chiến đấu của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Đại sứ Cuba tại Việt Nam Rogelio Polanco Fuentes
Theo ông, tháng 1/1966, Tổng Tư lệnh Fidel Castro Ruz tuyên bố tại cuộc mít tinh ở Quảng trường Cách mạng José Martí: “Vì Việt Nam, Cuba sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình”.
Ngày 19/7/1966, 6 sĩ quan Cuba hy sinh trong một trận ném bom của không quân Mỹ xuống Hà Nội. Các đồng chí chỉ mới đến Việt Nam vài tuần trước đó, là thành viên của đoàn chuyên gia sang tìm hiểu và nghiên cứu thực tiễn chiến đấu của Quân đội Nhân dân Việt Nam, bao gồm: Thượng úy Artemio Mastrapa Rodríguez; Thượng úy Juan Antonio Pérez Claro; Trung úy Hermes Delgado Cárdenas; Trung úy Manuel Rico Vázquez; Trung úy José Luis Rodríguez Rivas; Trung úy Gonzalo Trelles Rodríguez.
Trong nhiều năm sau đó, đông đảo những người Cuba làm nhiệm vụ quốc tế tiếp tục tham gia hỗ trợ Việt Nam trên nhiều lĩnh vực chuyên môn khác nhau, thể hiện tinh thần đoàn kết quốc tế đối với nhân dân Việt Nam.
Giới thiệu cuốn sách “60 năm lịch sử quan hệ quốc phòng Việt Nam – Cuba (1960–2020)”, bản tiếng Tây Ban Nha.
Trong cả lĩnh vực dân sự lẫn quân sự, nhân dân hai nước đã triển khai nhiều hoạt động trao đổi đoàn kết sâu rộng, dựa trên sự tương đồng về lý tưởng do Chủ tịch Hồ Chí Minh và Tổng Tư lệnh Fidel Castro đặt nền móng, đồng thời được các thế hệ lãnh đạo và người yêu nước của hai quốc gia tiếp tục vun đắp, phát triển.
Một phần của mối quan hệ đặc biệt ấy, đặc biệt là hợp tác quốc phòng song phương, được phản ánh trong cuốn sách “60 năm lịch sử quan hệ quốc phòng Việt Nam - Cuba (1960–2020)”, bản tiếng Tây Ban Nha do Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật phát hành.
Đại tá Lê Văn Cử, Phó trưởng phòng Phòng học thuyết quân sự, Viện Chiến lược Lịch sử Quốc phòng.
Tại buổi lễ, Đại tá Lê Văn Cử, Phó trưởng phòng Phòng học thuyết quân sự, Viện Chiến lược Lịch sử Quốc phòng nhấn mạnh ý nghĩa của việc ra mắt cuốn sách “60 năm lịch sử quan hệ quốc phòng Việt Nam - Cuba (1960 - 2020)” trong dịp tưởng niệm 6 chuyên gia quân sự Cuba hy sinh tromg cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của Nhân dân Việt Nam.
“Đây là công trình khoa học có ý nghĩa thiết thực, được biên soạn công phu nhằm hệ thống hóa quá trình hình thành, phát triển của quan hệ quốc phòng giữa hai nước suốt sáu thập niên”, ông nói.
Theo Đại tá Lê Văn Cử, kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 2/12/1960, quan hệ Việt Nam - Cuba đã trở thành một mối quan hệ đặc biệt hiếm có trong lịch sử quốc tế, được xây dựng trên nền tảng lý tưởng cách mạng và tình đoàn kết thủy chung. Trong dòng chảy đó, hợp tác quốc phòng luôn là một trong những trụ cột quan trọng, góp phần củng cố niềm tin chính trị và gắn kết chiến lược giữa hai quốc gia.
Các đại biểu tham dự buổi lễ.
Cuốn sách được giới thiệu bằng tiếng Tây Ban Nha là kết quả phối hợp nghiên cứu giữa Bộ Quốc phòng Việt Nam và Bộ các Lực lượng Vũ trang Cách mạng Cuba. Nội dung gồm 5 chương, tái hiện toàn diện quá trình hình thành, phát triển của quan hệ quốc phòng từ năm 1960 đến năm 2020, đồng thời tổng kết những bài học lịch sử và giá trị bền vững của tình hữu nghị Việt Nam - Cuba.
Đánh giá về ý nghĩa của quan hệ quốc phòng giữa hai nước, PGS. TS Nguyễn Viết Thảo - nguyên Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Hữu nghị Việt Nam - Cuba nhận định: “Mối quan hệ quân sự giữa Việt Nam và Cuba không chỉ mang tính biểu tượng mà có tính thực tiễn rất cao… Đây là sự hợp tác hai bên cùng có lợi, thể hiện lòng tin chiến lược đặc biệt giữa hai Đảng, hai Nhà nước mà rất hiếm mối quan hệ quốc tế nào có thể so sánh” .
Ông cho rằng sự kiện tưởng niệm rất trang trọng và ý nghĩa, thể hiện đúng tinh thần tình nghĩa thủy chung trong bối cảnh Cuba đang gặp nhiều khó khăn.
Lễ dâng hoa tại tượng đài tưởng niệm.
Lễ dâng hoa tại tượng đài tưởng niệm.
Không chỉ mang ý nghĩa lịch sử, buổi lễ còn là dịp để những người từng gắn bó với Cuba ôn lại những ký ức sâu sắc.
Bà Trần Thanh Động, nguyên Chủ tịch Câu lạc bộ sinh viên Việt Nam tại Cuba, chia sẻ: “Đối với nhân dân Cuba, chúng tôi luôn biết ơn sự đùm bọc, nuôi dưỡng, cho chúng tôi ăn học trong lúc khó khăn nhất. Đối với chúng tôi, Cuba như là một Tổ quốc thứ hai”.
Bà cho biết bà từng học tập tại Cuba trong giai đoạn 1967-1973 và vẫn luôn duy trì liên lạc với các bạn học trên khắp cả nước. Đối với bà, việc tham dự lễ tưởng niệm là dịp để tri ân những người Cuba đã hy sinh vì Việt Nam, đồng thời lắng nghe câu chuyện về chặng đường 60 năm hợp tác quân sự giữa hai dân tộc.
Trong ký ức của bà vẫn còn nguyên vẹn hình ảnh được ra sân bay José Martí đón lãnh tụ Fidel Castro trong những năm Cuba tích cực vận động quốc tế ủng hộ Việt Nam.