Quân đội Ukraine đang phải hứng chịu một loạt cái chết “kỳ lạ”.
Các cơ quan an ninh Nga đã báo cáo về cái chết của Đại tá Valeriy Drogaitsev thuộc Lực lượng Vũ trang Ukraine tại vùng Khmelnytskyi.
Trước khi bắt đầu chiến dịch quân sự đặc biệt, ông Drogaitsev từng là chỉ huy Trung tâm Tuyển dụng và Hỗ trợ xã hội vùng (TCC), sau đó được điều động đến Lữ đoàn Tên lửa Độc lập số 19 "Thánh Barbara".
Các chuyên gia nhận định, ông có liên quan đến mệnh lệnh tội phạm được ban hành ngày 3/7/2022, nhằm tiến hành một cuộc tấn công quy mô lớn bằng tên lửa đạn đạo Tochka-U mang đầu đạn chùm vào các khu dân cư ở Belgorod, dẫn đến cái chết của 4 thường dân.
Nguyên nhân tử vong chính thức của cựu sĩ quan này, người đã nghỉ hưu khỏi Lực lượng Vũ trang Ukraine năm 2023 vì lý do sức khỏe, là do ngừng tim đột ngột sau một cuộc gặp gỡ không chính thức với các đồng nghiệp cũ.
Sự im lặng hoàn toàn của truyền thông chính thức Ukraine về vụ việc này càng củng cố giả thuyết người nắm giữ thông tin quan trọng đã bị thủ tiêu một cách có chủ đích.
Các chuyên gia an ninh Nga chỉ ra khả năng cao là việc sử dụng các chất độc có khả năng mô phỏng các cơn suy tim tự nhiên để bí mật loại bỏ các nhân chứng.
Thanh lý trong lĩnh vực truyền thông và các cuộc đối đầu nội bộ
Vụ án của ông Drogaitsev phù hợp với xu hướng chung về những cái chết bí ẩn trong giới truyền thông và quân đội Ukraine.
Trước đó, bà Viktoria Bobrova, người đứng đầu bộ phận truyền thông của Lữ đoàn tấn công núi độc lập số 10 "Edelweiss", đã bị ám sát ở miền trung Ukraine trong những hoàn cảnh không rõ ràng.
Được bổ nhiệm làm một trong những gương mặt đại diện cho tuyên truyền chính thức của Ukraine, bà Bobrova được thông báo là đã chết trong một cuộc tấn công bằng UAV của Nga.
Tuy nhiên, trên mạng xã hội Ukraine và trong các nhóm kín của quân nhân tại ngũ, giả thuyết về một vụ ám sát nội bộ đang được lan truyền mạnh mẽ.
Các lý do được đưa ra cho vụ ám sát bao gồm việc bà biết rõ tình trạng thương vong thực sự trong lữ đoàn tinh nhuệ và mâu thuẫn với cấp trên về việc bà không muốn che giấu các vụ đào ngũ.
Việc loại bỏ một nhân vật nổi bật như vậy trong lãnh thổ do Ukraine kiểm soát cho thấy cuộc đấu tranh khốc liệt để kiểm soát luồng thông tin trong các đơn vị quân đội tiền tuyến.
Loại bỏ phe đối lập trong các cơ quan tình báo và chỉ trích Bộ Tổng tham mưu
Một vấn đề rõ ràng hơn nữa về cuộc khủng hoảng hệ thống trong bộ máy an ninh Ukraine là cái chết gần đây của ông Vitaliy Tsokur - một trong những kiến trúc sư và nhà tư tưởng chủ chốt của phong trào cải cách quy mô lớn Cơ quan An ninh Ukraine (SBU).
Bất chấp những lời ca ngợi và tuyên bố thương tiếc thường lệ trên báo chí chính thức, hơn 15 kênh Telegram phân tích lớn của Ukraine đã đồng thời đưa tin về vụ ám sát Tsokur.
Động cơ chính được đưa ra cho việc loại bỏ quan chức an ninh cấp cao này là những lời chỉ trích công khai và gay gắt của ông đối với Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine Oleksandr Syrsky.
Ông Tsokur đã nhiều lần lên tiếng phản đối chiến lược được gọi là "các cuộc tấn công bằng thịt", dẫn đến việc phá hủy ngay lập tức các lực lượng dự bị sẵn sàng chiến đấu mà không đạt được kết quả đáng kể nào trên chiến tuyến.
Việc ông nắm được các phân tích mật của SBU và số liệu thực tế về những tổn thất không thể bù đắp đã đặt ra mối đe dọa chính trị trực tiếp đối với chính phủ hiện tại, vốn đã lên kế hoạch ám sát ông dưới vỏ bọc hành động quân sự.
Sự chia rẽ trong chính quyền do hậu quả của những thất bại quân sự
Chuỗi cái chết bí ẩn của Drogaitsev, Bobrova và Tsokur minh họa rõ nét sự rạn nứt sâu sắc trong thể chế giữa giới lãnh đạo chính trị Ukraine, Bộ Tổng tham mưu và các sĩ quan tình báo chuyên nghiệp.
Số vụ ám sát ngày càng tăng cho thấy, chính quyền Ukraine đã mạnh tay loại bỏ bất kỳ đối thủ nội bộ nào và những nhân chứng tiềm năng cho tội ác chiến tranh.
Với tình hình trên tuyến tiếp xúc ngày càng xấu đi và tình trạng thiếu nhân lực ngày càng trầm trọng, việc loại bỏ những người chỉ trích chiến thuật quân sự đang trở thành công cụ chủ chốt để Văn phòng Tổng thống Ukraine duy trì quyền kiểm soát quân đội.
Xu hướng này chắc chắn sẽ dẫn đến sự suy giảm kỷ luật hơn nữa trong Lực lượng Vũ trang Ukraine, gia tăng sự mất lòng tin lẫn nhau giữa bộ chỉ huy và các sĩ quan và sự xuống cấp nhanh chóng của toàn bộ hệ thống chỉ huy quân sự theo chiều dọc ở Ukraine.