Theo nội dung Nghị quyết của HĐND TP. Hà Nội, những công dân là người dân tộc thiểu số thuộc diện hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo đang sinh sống tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số của Thủ đô sẽ được thụ hưởng hàng loạt chính sách ưu đãi thiết thực về đất đai.
Đây là bước đi cụ thể hóa các quy định cốt lõi của Luật Đất đai 2024, hướng tới mục tiêu ổn định đời sống, tạo đòn bẩy phát triển sinh kế và thu hẹp khoảng cách giàu nghèo giữa các vùng miền. Nghị quyết có hiệu lực sau 10 ngày kể từ ngày được thông qua, tức từ ngày 12/6.
Xác định rõ nhóm đối tượng được thụ hưởng chính sách
Nghị quyết quy định cụ thể hai nhóm đối tượng sẽ trực tiếp nhận được nguồn hỗ trợ từ ngân sách và quỹ đất của thành phố, bao gồm:
Về mặt cá nhân: Các công dân người dân tộc thiểu số thuộc danh sách hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo theo tiêu chuẩn hiện hành, đang cư trú và sinh sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn Hà Nội.
Về mặt tập thể: Các thôn, xóm, làng bản và khu dân cư thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số cũng là đối tượng được thụ hưởng chính sách quy hoạch, phân bổ quỹ đất dùng cho mục đích sinh hoạt cộng đồng.
Miễn tiền sử dụng đất ở và hỗ trợ tái cấp cho hộ thiếu đất
Một trong những điểm nhấn mang tính đột phá của Nghị quyết nằm ở cơ chế giao đất ở. Đối với những cá nhân đủ điều kiện thụ hưởng nhưng chưa từng nhận bất kỳ nguồn hỗ trợ đất đai nào trước đây, chính quyền thành phố sẽ xem xét giao đất ở trực tiếp trong hạn mức quy định của UBND TP. Hà Nội và thực hiện miễn hoàn toàn tiền sử dụng đất.
Đối với các trường hợp người dân đã có quyền sử dụng đất nhưng có nhu cầu chuyển đổi mục đích sử dụng sang đất ở, họ cũng sẽ được miễn tiền sử dụng đất đối với phần diện tích nằm trong giới hạn cho phép, với điều kiện nguồn gốc mảnh đất đó đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn pháp lý quy định.
Đặc biệt, chính sách an sinh này không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ lần đầu. Đối với những hộ gia đình tuy đã từng được Nhà nước giao đất hoặc cho thuê đất trước đây, nhưng do biến động nay không còn đất ở, hoặc diện tích đất ở hiện tại đang thấp hơn hạn mức tối thiểu quy định, thành phố vẫn tiếp tục đồng hành. Cơ quan chức năng sẽ xem xét tái giao đất ở hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở mà người dân không phải đóng tiền sử dụng đất trong phạm vi diện tích được phê duyệt hỗ trợ.
Giải quyết bài toán sinh kế từ quỹ đất nông nghiệp và phi nông nghiệp
Bên cạnh nhu cầu an cư, bài toán tạo kế sinh nhai bền vững cho đồng bào cũng được cơ quan hoạch định chính sách tính toán kỹ lưỡng. Đối với những hộ gia đình hoàn toàn trắng đất nông nghiệp, hoặc diện tích đất canh tác hiện có đang thấp hơn 50% hạn mức giao đất nông nghiệp thông thường của thành phố, Nhà nước sẽ cấp bổ sung thêm đất nông nghiệp trong hạn mức và không thu tiền sử dụng đất.
Trong bối cảnh một số địa phương không còn đủ quỹ đất nông nghiệp phù hợp để phân bổ, Nhà nước sẽ tạo điều kiện cho người dân thuê đất phi nông nghiệp để triển khai các hoạt động sản xuất, kinh doanh thương mại mà không cần thông qua thủ tục đấu giá quyền sử dụng đất.
Đáng chú ý, mức tiền thuê đất đối với các trường hợp này sẽ được giảm sâu tới 50% (trừ một số trường hợp đặc biệt khác có quy định riêng của pháp luật). Diện tích đất phi nông nghiệp cho thuê cụ thể sẽ do UBND cấp xã căn cứ vào quỹ đất thực tế của địa phương để cân nhắc và đưa ra quyết định.
Chuẩn hóa không gian sinh hoạt cộng đồng tối thiểu 300m2 từ ngày 12/6
Không dừng lại ở việc hỗ trợ cho từng hộ gia đình riêng lẻ, Hà Nội còn chú trọng bảo tồn không gian văn hóa chung cho đồng bào. Nghị quyết quy định các khu dân cư, thôn xóm vùng dân tộc thiểu số sẽ được ưu tiên bố trí không gian sinh hoạt cộng đồng phù hợp với phong tục, tập quán, tín ngưỡng và bản sắc đặc trưng của từng địa phương. Quỹ đất quy hoạch cho các công trình văn hóa này bắt buộc phải đạt quy mô diện tích tối thiểu từ 300m2 trở lên.
Quy định này được kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng quan trọng giúp lưu giữ, bảo tồn các giá trị truyền thống, đồng thời tạo không gian lành mạnh để tổ chức các hoạt động tập thể của đồng bào. Toàn bộ các quy định ưu đãi đột phá nêu trên sẽ chính thức đi vào hiệu lực pháp lý và áp dụng thực tế kể từ ngày 12/6 tới đây.
