Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 30-5 cho biết quân đội Mỹ đã ngăn chặn một tàu thương mại đang cố gắng vượt qua vòng phong tỏa các cảng biển Iran bằng cách bắn một quả tên lửa vào buồng máy của con tàu này.
Theo thông tin từ quân đội Mỹ, tàu chở hàng Lian Star mang cờ Gambia đã cố gắng tiến vào một cảng của Iran trong đêm. Bất chấp việc lực lượng Mỹ đã phát đi hơn 20 lời cảnh báo, con tàu này vẫn hoàn toàn phớt lờ.
Một quan chức Mỹ giấu tên am hiểu tình hình cho biết con tàu hiện vẫn đang trôi dạt trên vịnh Oman và quân đội Mỹ chưa lên tàu.
Hãng AP đưa tin với hành động mới nhất này, quân đội Mỹ đã chặn tổng cộng 6 tàu tìm cách phá vỡ lệnh phong tỏa, trong đó có một tàu được phép tiếp tục hành trình. Ngoài ra, 116 tàu khác đã bị buộc phải chuyển hướng.
Một thủy thủ trên tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường lớp Arleigh Burke USS Rafael Peralta (DDG 115) quan sát tìm kiếm các tàu tàu mặt nước, khi con tàu này tuần tra trên biển Ả Rập nhằm thực thi lệnh phong tỏa hàng hải đối với các tàu ra vào các cảng và vùng duyên hải của Iran vào ngày 18-5. Ảnh: Hải quân Mỹ
Mỹ bắt đầu thiết lập chiến dịch phong tỏa từ ngày 17-4 nhằm đáp trả việc Iran phong tỏa trên thực tế eo biển Hormuz, sau khi xung đột tại Trung Đông bùng nổ vào ngày 28-2.
Một lệnh ngừng bắn mong manh đã được duy trì kể từ ngày 7-4.
Hiện tại, khu vực này đang nín thở chờ đợi xem liệu các bên có đạt được thỏa thuận gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày nữa hay không, trong thời gian diễn ra các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân gây tranh cãi của Iran.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã họp với các cố vấn vào ngày 29-5 nhưng vẫn chưa quyết định liệu có tiến tới một thỏa thuận nhằm gia hạn lệnh ngừng bắn và mở cửa trở lại eo biển này hay không.
Phía Iran cho biết thỏa thuận vẫn chưa được hoàn tất.
Mặc dù Iran khẳng định mọi tàu thuyền qua lại đều phải được nước này cho phép, nhưng các phương tiện thương mại vẫn âm thầm lưu thông qua eo biển, dù với lưu lượng thấp hơn nhiều so với thời điểm trước khi xung đột nổ ra.
Trong một tuyên bố được phát sóng trên truyền hình nhà nước hôm 30-5, Bộ chỉ huy quân sự liên hợp của Iran cảnh báo: "Bất kỳ hành vi vi phạm các quy định này đều sẽ đặt an ninh hàng hải của chính họ vào tình trạng nguy hiểm nghiêm trọng".
Đồng thời, phía Iran cũng đe dọa rằng bất kỳ tàu quân sự nào cố tình can thiệp đều sẽ trở thành mục tiêu bị tấn công.
Theo nhiều nguồn tin, Iran thậm chí còn thu phí quá cảnh lên tới 2 triệu USD đối với các tàu thuyền qua lại. Các chuyên gia quốc tế nhận định đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc cơ bản của thương mại hàng hải quốc tế: quyền tự do hàng hải hòa bình.
Phát biểu trong ngày 30-5, Phó Thủ tướng Qatar - ông Sheikh Saoud bin Abdulrahman bin Hassan bin Ali Al Thani - cho biết quốc gia vùng Vịnh này phản đối việc thu phí quá cảnh.
Tuy nhiên, ông nói thêm: "Trong một số thời điểm nhất định, nếu phía Iran tuyên bố sử dụng khoản phí đó cho hoạt động rà phá thủy lôi hoặc phục vụ một mục đích tạm thời nào đó, thì đây là điều có thể thương lượng được. Việc này có thể góp phần giúp hoạt động giao thương tại eo biển Hormuz sớm trở lại trạng thái bình thường".
Trước đó, quan chức Mỹ đề cập ở trên từng chia sẻ với hãng tin AP rằng phía Mỹ vẫn chưa phát hiện hay phá hủy bất kỳ quả thủy lôi nào tại khu vực eo biển này.
