Một phái đoàn gồm các giám đốc điều hành công nghệ lừng lẫy, trong đó có Jensen Huang của Nvidia, Tim Cook của Apple và tỷ phú Elon Musk, đang ở Bắc Kinh cùng với Tổng thống Mỹ Donald Trump để gặp gỡ Chủ tịch Tập Cận Bình trong một cuộc gặp thượng đỉnh.
Mục tiêu của hội nghị là thúc đẩy Trung Quốc "mở cửa" cho các công ty Mỹ và tạo điều kiện đối thoại về các vấn đề kinh tế then chốt như rào cản thương mại, phát triển AI và ổn định địa chính trị. Tuy nhiên, theo BBC, đã không có thỏa thuận lớn nào được ký kết, bất chấp kỳ vọng ban đầu từ giới công nghệ là rất cao.
Lộng lẫy nhưng chưa hiệu quả
Đó là một ngày đậm tính biểu tượng tại thủ đô Trung Quốc, một ngày được đánh dấu bằng những nghi lễ được dàn dựng công phu và những hình ảnh ngoại giao được tính toán tỉ mỉ. Tuy nhiên, đằng sau sự hào nhoáng đó, vẫn chưa có một đột phá thương mại sâu rộng hay một thỏa thuận kinh doanh then chốt nào xảy ra.
Một trong những khoảnh khắc được chú ý nhất là khi chuyên cơ Air Force One hạ cánh xuống Bắc Kinh.
Elon Musk đã bước xuống từ máy bay tổng thống trước cả các quan chức cấp cao trong nội các, bao gồm Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Ngoại trưởng Marco Rubio và Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer. Sự hiện diện này cho thấy rõ ràng đây là một chuyến đi được định nghĩa bởi yếu tố thương mại.
Musk và CEO của Nvidia, Jensen Huang, luôn đứng sát cạnh ông Trump trong suốt lễ đón chính thức. Biểu tượng này rất khó có thể bỏ qua: Musk và Huang đại diện cho những "điểm chạm" nhạy cảm nhất trong quan hệ kinh tế Mỹ - Trung: xe điện, trí tuệ nhân tạo (AI) và chip bán dẫn.
Cả hai gã khổng lồ này đều có mối liên hệ mật thiết với Trung Quốc. Tesla phụ thuộc nặng nề vào siêu nhà máy Gigafactory tại Thượng Hải và người tiêu dùng Trung Quốc. Trong khi đó, các dòng chip của Nvidia là trung tâm của cuộc đua AI toàn cầu và cũng là mục tiêu của các lệnh kiểm soát xuất khẩu từ phía Mỹ nhằm hạn chế Bắc Kinh tiếp cận với công nghệ tính toán tiên tiến.
Sự góp mặt của ông Huang đặc biệt gây chú ý vì ban đầu ông không có tên trong danh sách phái đoàn chính thức. Điều này làm dấy lên những đồn đoán rằng AI và việc tiếp cận chip có thể là nội dung trọng tâm hơn dự kiến trong các cuộc thảo luận.
Theo một nguồn tin, Tổng thống Trump đã trực tiếp gọi điện cho Jensen Huang sau khi thấy các phương tiện truyền thông đưa tin về sự vắng mặt của lãnh đạo Nvidia tại hội nghị thượng đỉnh.
Trên mạng xã hội, ông Trump xác nhận Huang đã có mặt trên chuyên cơ Air Force One và bác bỏ các thông tin cho rằng vị CEO này mới chỉ được mời sau khi báo chí lên tiếng. Tuy nhiên, Reuters dẫn một nguồn tin thân cận cho biết ông Trump thực sự đã yêu cầu Huang tham gia chuyến đi vào phút chót.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh Huang liên tục vận động chính quyền Mỹ nới lỏng các lệnh kiểm soát xuất khẩu để có thể bán dòng chip bán dẫn AI H200 mạnh mẽ tại thị trường này. Nvidia từng cho biết vào tháng 2 rằng các phiên bản chip đã được chính phủ Mỹ phê duyệt vẫn chưa được phép vào Trung Quốc.
Ngược lại, Trung Quốc đang ráo riết tự xây dựng chip AI của riêng mình. Huawei, Alibaba và ByteDance đều đã bắt đầu hoạt động thiết kế chip nội bộ. Báo cáo AI thường niên của Viện AI hướng tới con người thuộc Đại học Stanford cho thấy Trung Quốc đã rút ngắn khoảng cách với Mỹ. Theo báo cáo, Mỹ có lợi thế về vốn, hạ tầng và chip, nhưng Trung Quốc lại dẫn đầu về số lượng bằng sáng chế, công bố khoa học và AI vật lý.
Dù vậy, các chuyên gia nhận định với Euronews Next rằng một thỏa thuận đột phá về chất bán dẫn vẫn là điều khó xảy ra.
Lực lượng lớn nhưng chưa đủ “phép màu”
Không chỉ có Jensen Huang, người ta còn chú ý đến người đứng đầu Apple – Tim Cook – người cũng đang cân bằng và điều chỉnh quan hệ kinh doanh với thị trường lớn nhất thế giới.
Mối quan hệ giữa Apple và Trung Quốc bắt đầu từ cuối thập niên 1990. Tim Cook, khi đó mới gia nhập Apple, đã tiếp cận Terry Gou, người sáng lập Foxconn, với ý tưởng sản xuất tại Trung Quốc.
Dưới sự dẫn dắt của Cook, Apple đã giúp nâng tầm tiêu chuẩn sản xuất điện tử tại Trung Quốc. Đến năm 2003, Apple chuyển hầu hết hoạt động sản xuất về đây.
Tim Cook đóng vai trò như một "nhà ngoại giao" xoa dịu quan hệ Mỹ - Trung trong những thời điểm căng thẳng. Ông từng thuyết phục Tổng thống Trump vào năm 2018 rằng lập trường quá cứng rắn có thể đe dọa vị thế của Apple.
Nhờ đó, Apple đã nhiều lần được miễn trừ thuế quan đối với iPhone. Năm 2021, ông cũng ký một thỏa thuận trị giá 275 tỷ USD để giảm bớt áp lực quản lý đối với các hoạt động của công ty tại đây.
Với Elon Musk, mối quan hệ chính giữa Musk và Trung Quốc nằm ở Tesla. Khi mới gia nhập thị trường này năm 2013, Tesla từng bị coi là một "thất bại" do thiếu hạ tầng sạc và các vấn đề bản quyền.
Tuy nhiên, tình hình đã đảo ngược vào năm 2016 khi doanh số tăng gấp ba. Đến năm 2019, Musk khánh thành siêu nhà máy Gigafactory trị giá 2 tỷ USD tại Thượng Hải. Tính đến tháng 10/2025, nhà máy này đã xuất xưởng hơn 4 triệu xe, khẳng định Trung Quốc là mắt xích không thể thiếu trong đế chế của Musk.
