Liên minh châu Âu (EU) đang chuẩn bị một đợt trừng phạt mới nhằm vào Nga, trong đó “hạm đội bóng tối” chuyên vận chuyển dầu ra thế giới được xem là mục tiêu trọng tâm.
Theo các nguồn tin ngoại giao châu Âu, gói trừng phạt thứ 21 có thể được công bố vào cuối tháng 6 hoặc đầu tháng 7, trong bối cảnh Brussels tin rằng đây là thời điểm thích hợp để tăng sức ép lên Moscow.
EU đang đưa ra quan điểm khá rõ ràng: nếu siết mạnh hơn vào mạng lưới tàu chở dầu cũ kỹ, thông tin sở hữu mập mờ và chuyên giúp Nga né trừng phạt, EU có thể bóp nghẹt thêm một trong những nguồn thu quan trọng nhất của Điện Kremlin. Giới chức châu Âu cho rằng động thái đó sẽ gia tăng áp lực buộc Tổng thống Vladimir Putin phải từ bỏ các yêu sách tối đa trong bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào liên quan đến Ukraine.
Ngoài “hạm đội bóng tối”, gói trừng phạt thứ 21 được cho là sẽ còn nhắm tới các ngân hàng Nga, tổ chức tài chính, doanh nghiệp thuộc tổ hợp công nghiệp - quân sự và cả những công ty tham gia buôn bán ngũ cốc Ukraine bị đánh cắp.
Một số biện pháp từng bị chặn trước đây cũng đang được đưa trở lại bàn đàm phán, trong đó có lệnh trừng phạt nhằm vào các nhân vật cấp cao của Giáo hội Chính thống Nga, đặc biệt là Thượng phụ Kirill, người được xem là đồng minh thân cận của ông Putin và từng công khai ủng hộ chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine.
Giới ngoại giao EU cho biết một ý tưởng khác cũng có thể được khôi phục là cấm cung cấp dịch vụ hàng hải cho các tàu Nga. Đề xuất này trước đây từng bị Malta và Hy Lạp phản đối, nhưng nay được cho là có cơ hội quay lại nhờ thay đổi chính trị trong nội bộ EU.
Ngoại trưởng EU Kaja Kallas gần đây nói rằng sau biến động chính trị ở Hungary, “đã có động lực mới” để xem xét lại những biện pháp trừng phạt từng bị treo trước đó, đồng thời thúc đẩy một gói mới mạnh tay hơn.
Một trong những yếu tố khiến Brussels thêm tự tin là đã có đánh giá cho rằng kinh tế Nga hiện ở trạng thái yếu nhất kể từ đầu cuộc xung đột. EU cho rằng lạm phát tại Nga đã trở thành “cú sốc”, trong khi áp lực ngân sách, chi tiêu quân sự và tình trạng tăng trưởng yếu đang khiến Moscow khó duy trì thế chủ động lâu dài. Chính vì vậy, nhiều quan chức châu Âu nhấn mạnh đây không phải lúc để nới lỏng sức ép, mà ngược lại là thời điểm để đẩy mạnh.
Về phía Ukraine, các đồng minh châu Âu cho rằng Kiev hiện có vị thế tốt hơn so với một năm trước. Gói vay 90 tỷ euro mà EU vừa thông qua được xem là cú hích lớn, giúp Ukraine duy trì thanh khoản trong giai đoạn 2026-2027.
Ủy viên Mở rộng EU Marta Kos cho biết khoản giải ngân đầu tiên từ gói vay này có thể được chuyển tới Kiev ngay trong tuần tới. Cùng với những bước tiến trên chiến trường và năng lực tự sản xuất vũ khí tầm xa, EU tin rằng Ukraine đang có thêm “lá bài” trong các cuộc thương lượng.
Yếu tố chính trị nội khối cũng đang thay đổi. Trước đây, Thủ tướng Hungary Viktor Orbán thường là người cản trở các gói trừng phạt mới hoặc hỗ trợ tài chính cho Ukraine.
Nhưng sau khi Budapest không còn giữ vai trò phong tỏa như trước, Brussels tin rằng tiến trình trừng phạt sẽ thuận lợi hơn. Theo một số nguồn tin, chính điều này đang tạo ra cảm giác “đúng thời điểm” tại EU để tung cú đánh mới vào Nga trong mùa hè.
Trong khi đó, châu Âu cũng không còn muốn chỉ chờ Mỹ hành động. Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul gần đây cho biết Berlin sẵn sàng gánh thêm trách nhiệm và đang thảo luận với Mỹ cùng Ukraine về việc tái tham gia sâu hơn vào tiến trình đàm phán. Các nước như Na Uy cũng khẳng định sẽ tiếp tục đứng cùng EU trong việc hỗ trợ năng lực phòng thủ và sức chống chịu của Ukraine.
Theo Potilico
