Cuối năm 2024, Trung Quốc chính thức đưa vào biên chế tàu khoan đại dương “Dream” tại thành phố Quảng Châu, tỉnh Quảng Đông.
Theo giới chức Trung Quốc, “Dream” là một đột phá lớn trong lĩnh vực thiết bị công nghệ then chốt phục vụ thăm dò đại dương. Con tàu sẽ đảm nhận nhiều nhiệm vụ, từ thăm dò tài nguyên biển sâu, khoan khoa học đại dương đến khảo sát khoa học tại các vùng biển xa. Với Bắc Kinh, đây không chỉ là một phương tiện nghiên cứu, mà còn là nền tảng chiến lược phục vụ an ninh năng lượng, an ninh tài nguyên và phát triển năng lực công nghệ biển.
Chu Sưởng, phụ trách Ban chỉ huy tàu “Dream” thuộc Cục Khảo sát Địa chất Trung Quốc, cho biết một trong những chức năng quan trọng của con tàu là cung cấp nền tảng lớn cho các nhà khoa học toàn cầu thực hiện nghiên cứu khoan đại dương.
Theo nhóm phụ trách hệ thống khoan, con tàu có thể thực hiện khoan ở đáy biển tại vùng nước sâu hàng nghìn mét, lấy mẫu lõi từ các tầng địa chất bên dưới đáy biển để phục vụ quan sát trực tiếp, phân tích và nghiên cứu khoa học. Nhờ đổi mới công nghệ và tích hợp thiết bị, tàu có năng lực khoan tới 11.000 m trong môi trường biển.
“Dream” được ví như một “phòng thí nghiệm quốc gia di động trên biển”. Trên tàu có 9 phòng thí nghiệm, bao gồm địa chất cơ bản, cổ địa từ, địa hóa vô cơ, địa hóa hữu cơ, vi sinh vật, khoa học biển, hydrate khí tự nhiên, địa vật lý và công nghệ khoan.
Tổng diện tích phòng thí nghiệm vượt 3.000 m2, được trang bị hơn 150 bộ thiết bị thí nghiệm chính xác. Tàu còn có kho lưu trữ lõi đá và hệ thống truyền, bảo quản lõi tự động, giúp quá trình xử lý mẫu sau khi được đưa lên từ đáy biển diễn ra nhanh và chính xác hơn.
Không chỉ mạnh về thiết bị khoa học, con tàu còn có một “bộ não thông minh”. Hệ thống thông tin tích hợp trên tàu có thể thu thập và phân tích dữ liệu từ hơn 20.000 điểm giám sát theo thời gian thực. Nhờ đó, toàn bộ quá trình vận hành, thí nghiệm, bảo đảm an toàn cho nhân sự và kết nối giữa tàu với đất liền đều được theo dõi, phối hợp bằng công nghệ số.
“Dream” là một công trình kỹ thuật khổng lồ. Tàu có tổng dung tích 33.000 tấn, dài 179,8 m, rộng 32,8 m, lượng giãn nước 42.600 tấn, mớn nước 9,2 m. Tàu có thể chở 180 người, tầm hoạt động 15.000 hải lý và làm việc liên tục 120 ngày trên biển mà không cần tiếp tế. “Dream” có thể vận hành bình thường trong điều kiện biển cấp 6 và vẫn bảo đảm an toàn khi gặp bão cấp 16.
Quá trình chế tạo con tàu kéo dài nhiều năm và được đánh giá là vô cùng phức tạp, bắt đầu đóng vào tháng 11/2021 và hoàn tất thử nghiệm tổng hợp trên biển vào tháng 10/2024.
Theo nhóm thiết kế, “Dream” áp dụng ý tưởng “trọng tải nhỏ, đa chức năng, mô-đun hóa”. Dù không phải tàu có kích thước lớn nhất thế giới, nó được tích hợp nhiều chức năng hàng đầu, từ khoan khoa học đại dương, thăm dò dầu khí biển sâu đến điều tra và thử khai thác hydrate khí tự nhiên, còn gọi là “băng cháy”. Sau 2 vòng thử nghiệm trên biển, các chỉ số vận hành chính của tàu đều vượt yêu cầu thiết kế, giúp Trung Quốc xây dựng được hệ thống công nghệ thiết kế và chế tạo thiết bị khoan siêu sâu của riêng mình.
Khối lượng công việc được cho là lớn gấp hơn 10 lần các tàu công trình biển thông thường và gấp hàng chục lần tàu khảo sát khoa học. Áp lực ở độ sâu 11.000 m đặt ra thách thức lớn với thiết bị, hệ thống điện, nước, thủy lực và vật liệu. Trong quá trình chế tạo, nhóm dự án phải giải quyết hàng loạt vấn đề như lắp đặt hệ thống khoan, bố trí thiết bị trộn bùn khoan, thích ứng bơm bùn áp suất cao trong nước và kéo dài hệ thống cáp từ 800 km lên 1.200 km.
Hơn 150 đơn vị nghiên cứu, thiết kế, chế tạo đã tham gia dự án, với hơn 3.000 kỹ sư và công nhân làm việc liên tục trong hơn 1.100 ngày.
Theo Xinhua
