Sau Thái Lan, thêm một đối thủ của sầu riêng Việt Nam gặp khó: 30% diện tích bị ảnh hưởng, sản lượng liên tục giảm sút

Ngành sầu riêng Campuchia đang đối mặt với nhiều thách thức khi biến đổi khí hậu làm gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, chất lượng và giá trị thương mại của loại trái cây này. 

Tại huyện Teuk Chhou (tỉnh Kampot) – một trong những vùng trồng sầu riêng trọng điểm – nông dân cho biết vụ mùa năm nay chịu tác động rõ rệt từ nhiệt độ cao kéo dài và tình trạng thiếu nước.

Theo ông Uon Cheang Meng, Chủ tịch cộng đồng trồng sầu riêng Teuk Chhou, nắng nóng và khô hạn đã trở thành mối lo lớn ngay từ đầu vụ thu hoạch. Ông cho biết: "Năm nay, chúng tôi nhận thấy sản lượng sầu riêng giảm sút, một số cây sắp chết vì thời tiết quá nóng và thiếu nước tưới. Dù muốn hay không, cả sản lượng và chất lượng đều đang giảm sút."

Ông cũng nhấn mạnh rằng lượng mưa không đủ trong thời gian dài đã gây thiếu hụt nguồn nước nghiêm trọng, khiến việc tưới tiêu gặp nhiều khó khăn. Điều này dẫn đến việc trái không đạt kích thước tiêu chuẩn và thường rụng sớm trước khi chín. Bên cạnh đó, thời tiết khắc nghiệt còn ảnh hưởng đến hương vị – yếu tố quan trọng quyết định giá trị của sầu riêng trên thị trường.

Thực tế tại địa phương cho thấy khoảng 30% trong tổng số 100 ha diện tích trồng sầu riêng ở Teuk Chhou đã bị ảnh hưởng. Sự suy giảm về hương thơm, độ ngọt và chất lượng tổng thể đang làm dấy lên lo ngại về khả năng giá bán tiếp tục giảm trong thời gian tới.

Ông Pov Veasna, một nông dân sở hữu khoảng 300 cây sầu riêng trong khu vực, cho biết tình trạng rụng trái diễn ra nghiêm trọng. "Tôi đã chứng kiến trái rụng thành từng chùm, từ 10 đến 20 quả mỗi ngày," ông nói, đồng thời cho rằng tổn thất này không chỉ làm giảm sản lượng mà còn ảnh hưởng đến giá trị thương mại của phần sản phẩm còn lại.

Ông Veasna cũng lý giải nguyên nhân giá giảm: "Giá thấp là do nắng nóng khiến sầu riêng chín quá sớm, làm giảm chất lượng thịt quả, bao gồm cả hương thơm và độ ngọt."

Theo ông, phần lớn các trang trại trong khu vực phụ thuộc vào nguồn nước tự nhiên chảy từ núi do địa hình đồi dốc. Tuy nhiên, hạn hán kéo dài đã khiến các nguồn nước này suy giảm nghiêm trọng. "Khi không có nước, cây cối sẽ bị ảnh hưởng. Quả không phát triển đầy đủ. Ngay cả khi chín, chúng cũng nhỏ hơn và nhẹ hơn bình thường, khiến việc bán chúng trở nên khó khăn," ông cho biết thêm.

Trước tình trạng thiếu nước kéo dài, cộng đồng nông dân trồng sầu riêng Teuk Chhou đã bắt đầu thảo luận về việc xây dựng một hệ thống tưới tiêu ổn định hơn thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn nước tự nhiên. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có quyết định cuối cùng về phương án này.

Ở góc độ toàn ngành, ông Roeun Ratana – đại diện Hiệp hội Sầu riêng Campuchia – cho biết vụ thu hoạch năm nay diễn ra chậm hơn so với thông lệ. "Thời tiết cực đoan, đặc biệt là nhiệt độ cao và gió mạnh, đã làm chậm quá trình thu hoạch," ông nói.

Theo ông Ratana, tình trạng này không chỉ diễn ra tại Kampot mà còn xuất hiện ở các vùng trồng khác như Kampong Cham. Tại huyện Samlot (tỉnh Battambang), nông dân thậm chí vẫn chưa bắt đầu thu hoạch. Trong khi đó, gió mạnh đã gây ra hiện tượng rụng trái đáng kể tại nhiều khu vực.

"Nông dân rất lo lắng về thời tiết. Trời cực kỳ nóng, và khi mưa đến, thường kèm theo gió mạnh. Những điều kiện này là một vấn đề lớn đối với người trồng sầu riêng," ông Ratana nhấn mạnh.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ rệt, ngành sầu riêng Campuchia đang đứng trước áp lực phải thích ứng nhanh hơn, đặc biệt trong quản lý nguồn nước và cải thiện kỹ thuật canh tác, nhằm duy trì sản lượng và chất lượng trong các vụ mùa tới.