Một năm sau khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 1997, Đà Nẵng đã khởi công xây dựng cầu Sông Hàn – một công trình mang tính đột phá về đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng của thành phố lúc đó. Đây không chỉ là công trình chào mừng thiên niên kỷ thứ ba mà còn là một bước ngoặt đánh dấu sự chuyển mình của thành phố Đà Nẵng trẻ trung, năng động, biểu tượng cho một khát vọng vươn lên của người dân thành phố.
Thực tế, trong hơn một thế kỷ kể từ thời Tourane (1888), việc đi lại giữa hai bờ sông Hàn gần như phụ thuộc hoàn toàn vào đò ngang, rồi sau này là những chuyến phà máy nhỏ. Ngay giữa trung tâm, một bên là khu Hải Châu với nhịp sống đô thị rõ nét, trong khi phía bên kia khu Hà Thân (nay mang tên Sơn Trà) vẫn là những dãy nhà chồ tạm bợ, đời sống còn nhiều khó khăn.
Ngay cả sau năm 1975, tình trạng này vẫn chưa thể thay đổi trong một sớm một chiều. Những chuyến phà vẫn lặng lẽ hoạt động, chở theo người dân qua lại mỗi ngày, bất kể nắng gắt hay mưa gió. Chính vì vậy, mong mỏi về một cây cầu nối liền hai bờ sông Hàn dần trở thành nhu cầu cấp thiết không chỉ để đi lại thuận tiện hơn, mà còn để mở ra một hướng phát triển mới cho thành phố.
Trong bối cảnh đó, quyết định xây dựng cầu Sông Hàn được đưa ra, với một cách làm mang đậm dấu ấn thời kỳ: “Nhà nước và nhân dân cùng làm”. Khoảng 30% kinh phí công trình đến từ sự đóng góp của người dân.
Cầu được khởi công ngày 2/9/1998 và được khánh thành vào ngày 29/3/2000, đây là cây cầu xoay đầu tiên do kỹ sư, công nhân Việt Nam tự thiết kế, thi công và đến nay vẫn là công trình duy nhất trong nước làm được điều này.
Cầu sông Hàn về đêm (Ảnh: Trung tâm xúc tiến du lịch Đà Nẵng)
Cầu có chiều dài 487,7 mét, rộng 12,9 mét, gồm 11 nhịp, mỗi nhịp dài 33 mét, kết cấu bê tông cốt thép dự ứng lực và 02 nhịp dây văng có tổng chiều dài 122,7 mét, kết cấu dầm và tháp cầu chính bằng thép, bản mặt cầu bằng bê tông cốt thép.
Cây cầu nối từ đoạn cuối của đường Lê Duẩn bên quận Hải Châu sang bên kia là quận Sơn Trà ở đầu đường Phạm Văn Đồng rộng 45 m chạy thẳng đến bãi tắm Mỹ Khê, nối thông với con đường ven biển từ Bãi Bụt bên núi Sơn Trà đến thắng cảnh Ngũ Hành Sơn, vào tận Hội An, và mai đây sẽ vượt Cửa Đại đến Chu Lai, Dung Quất.
Đáng chú ý, cây cầu có khả năng xoay 90 độ nhằm phục vụ giao thông đường thủy, khởi thông cho các tàu thuyền qua lại. Nếu muốn “săn” khoảnh khắc cầu Sông Hàn xoay, du khách có thể theo dõi lịch vận hành cố định. Vào các ngày trong tuần (thứ 2–6), cầu tạm dừng lưu thông từ khoảng 0h45, bắt đầu xoay lúc 1h và trở lại trạng thái ban đầu trong khung 2h–4h, tùy lưu lượng tàu thuyền. Riêng hai ngày thứ 7 và Chủ nhật, thời gian được đẩy sớm hơn, cầu ngừng xe từ 22h45, xoay lúc 23h và xoay vào vị trí cũ vào khoảng 0h.
Cầu Sông Hàn - niềm tự hào của người dân Đà Nẵng
Từ khi cầu Sông Hàn được đưa vào sử dụng, khoảng cách giữa Hải Châu và Sơn Trà gần như được “xóa nhòa”. Chỉ mất 3 phút đi xe, 10 phút đi bộ, người dân đã có thể di chuyển giữa hai bờ điều từng là trở ngại kéo dài suốt nhiều năm trước đó. Chính sự thuận tiện này đã nhanh chóng khơi dậy tiềm năng phát triển của khu vực phía đông, đặc biệt là dải đô thị ven sông ven biển trải dài qua Sơn Trà và Ngũ Hành Sơn.
Từ nền tảng kết nối đó, các hoạt động kinh tế – dịch vụ dần hình thành và phát triển mạnh mẽ. Chỉ sau 5 năm kể từ khi cầu đi vào hoạt động (2000–2005), diện mạo đô thị tại Sơn Trà và Ngũ Hành Sơn đã thay đổi rõ rệt, đời sống người dân được cải thiện, tình trạng hộ nghèo cơ bản được xóa bỏ.
Đồng thời, không gian đô thị của Đà Nẵng cũng nhanh chóng mở rộng về phía đông và phía nam, tạo nên một trục phát triển mới cho thành phố.Trên nền tảng hạ tầng ngày càng hoàn thiện, thành phố từng bước mở rộng đô thị ra phía biển, hình thành các không gian phát triển mới và thu hút dòng vốn đầu tư. Nhờ đó, khu vực dịch vụ dần trở thành trụ cột, giữ vai trò dẫn dắt tăng trưởng.
Thực tế cho thấy, đà phục hồi và phát triển của kinh tế Đà Nẵng những năm gần đây diễn ra khá rõ nét. Đến năm 2025, GRDP của thành phố ước tăng 9,18%, đạt mức cao nhất trong giai đoạn 2021–2025, đứng thứ 9/34 địa phương và xếp thứ 2 trong 6 thành phố trực thuộc Trung ương.
Tổng sản phẩm trên địa bàn bình quân đầu người theo giá hiện hành năm 2025 ước đạt trên 110 triệu đồng/người, tương đương 4.287 USD/người, xếp thứ 10/34 tỉnh, thành phố trong cả nước, tiếp tục nằm trong nhóm địa phương có mức thu nhập bình quân khá.
Bước sang năm 2026, đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì. Chỉ trong quý 1, các chỉ tiêu điều hành và thực tế vận hành cho thấy nền kinh tế đang tăng tốc rõ rệt. Thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 11%. Trong đó, dịch vụ dự kiến tăng 11,5 – 12,5%; công nghiệp – xây dựng tăng 12,5 – 13,5%; nông nghiệp tăng 3 – 3,5%.
Ngọc Khánh
