2026 là năm Thổ Nhĩ Kỳ mong chờ sự ra mắt của Nhà máy điện hạt nhân Akkuyu trị giá 20 tỷ USD. Thời gian đang được đếm ngược cho khoảnh khắc lịch sử: Tổ máy phát điện số 1 của Akkuyu hòa vào lưới điện quốc gia.
"Việc đưa vào vận hành Tổ máy số 1 của Nhà máy điện hạt nhân Akkuyu được coi là rất quan trọng. Chúng tôi sẽ làm mọi thứ để biến năng lượng hạt nhân của Thổ Nhĩ Kỳ thành hiện thực trước tháng 12/2026" - Tổng giám đốc Rosatom, ông Alexey Likhachev, cho biết vào tháng 3/2026.
Một bộ phận quan trọng của tuabin đã được lắp đặt tại Tổ máy phát điện số 1 của Nhà máy điện hạt nhân Akkuyu cách đây vài năm. Ảnh: Rosatomnewsletter
Nằm ở thành phố cảng Mersin trên bờ biển Địa Trung Hải, Akkuyu là nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Thổ Nhĩ Kỳ và đại diện cho một bước tiến quan trọng trong chiến lược an ninh năng lượng của nước này.
Nhà máy điện hạt nhân Akkuyu khi vận hành đầy đủ sẽ cung cấp điện sạch cho hơn 12 triệu người tiêu dùng (bao gồm các cơ sở hạ tầng dân dụng và công nghiệp) tại hơn 10 tỉnh thành của Thổ Nhĩ Kỳ.
“Nhà máy điện hạt nhân Akkuyu là một trong những dự án lớn nhất và tham vọng nhất, thậm chí có thể là trên toàn thế giới. Nó sẽ đóng góp đáng kể vào sự bền vững của hệ thống năng lượng quốc gia vì năng lượng nói chung là yếu tố then chốt trong sự phát triển của bất kỳ quốc gia nào.
Tôi mong chờ cả 4 tổ máy phát điện của Akkuyu với tổng công suất 4.800 MW sớm được đưa vào vận hành và trở thành chìa khóa cho sự ổn định của ngành năng lượng Thổ Nhĩ Kỳ” - Rosatom trích lời quan chức Thổ Nhĩ Kỳ năm 2024.
Hình ảnh mô phỏng Nhà máy điện hạt nhân Akkuyu. Nguồn: Dự án Akkuyu
Công trình lịch sử này do Tập đoàn Rosatom của Nga xây dựng theo hình thức BOO (xây dựng - sở hữu - vận hành). Toàn bộ 4 tổ máy đều dùng lò hạt nhân của Nga là VVER-1200 thế hệ III+ (biến thể V-509) với công suất khoảng 1200 MWe/lò.
Khu vực xây dựng nhà máy điện hạt nhân có diện tích khoảng 11 km2 với khoảng 25.000 chuyên gia tham gia vào quá trình xây dựng.
Các công trình xây dựng kiên cố có khả năng chống chịu động đất với cường độ lên đến 9 độ Richter, bão, lũ lụt, sóng thần cao đến 10 mét và va chạm của máy bay 20 tấn ở tốc độ 200 mét/giây.
Cột mốc đánh giá năm 2039 của Akkuyu
Theo báo cáo thường niên của Rosatom Energy International (REIN, đơn vị quản lý dự án Akkuyu) công bố đầu tháng 4/2026, Nhà máy Akkuyu sẽ bắt đầu tạo ra lợi nhuận từ việc bán điện sau năm 2035. Dự kiến toàn bộ vốn đầu tư sẽ được thu hồi vào cuối năm 2039.
Sau khi đi vào hoạt động, 4 tổ máy của Akkuyu sẽ đóng góp khoảng 10% tổng sản lượng điện của Thổ Nhĩ Kỳ và trở thành nguồn năng lượng carbon thấp lớn nhất của quốc gia này. Sư dụng điện hạt nhân sạch này giúp Ankara giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu.
Công trường xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Akkuyu, Mersin, miền nam Thổ Nhĩ Kỳ, ngày 5 tháng 12 năm 2025. Ảnh: AA
Thổ Nhĩ Kỳ có một trong những nhu cầu năng lượng tăng nhanh nhất thế giới và vẫn phụ thuộc rất nhiều vào năng lượng nhập khẩu, với 72% lượng tiêu thụ năng lượng đến từ nước ngoài, chủ yếu là từ Nga.
Tờ Dailysabah có bài phân tích cuối năm 2025, Akkuyu là một trong những dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài lớn nhất tại Thổ Nhĩ Kỳ.
Công trình này là bước đệm để nước này tiến đến mục tiêu đạt công suất điện hạt nhân 7,2 Gigawatt vào năm 2035 và 20 Gigawatt vào năm 2050.
Sau Akkuyu, Thổ Nhĩ Kỳ lên kế hoạch xây dựng 3 nhà máy điện hạt nhân thông thường và bổ sung thêm các lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR).
Dự án điện hạt nhân thứ hai được lên kế hoạch tại tỉnh Sinop thuộc vùng Biển Đen; trong khi đó dự án thứ ba dự kiến sẽ được xây dựng tại vùng Thrace.
Nguồn: Akkuyu, Rosatom, Dailysabah
