Bị "bỏ lại" trên bàn đàm phán
Trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran được duy trì thông qua trung gian Pakistan, Israel rơi vào tình thế khó xử khi gần như không đóng vai trò trong tiến trình đàm phán. Điều này khiến Tel Aviv phải chấp nhận một thực tế ngoại giao đã được định đoạt mà không có nhiều lựa chọn.
Tuy nhiên, thay vì giảm leo thang, chính phủ của Thủ tương Benjamin Netanyahu lại lựa chọn một hướng đi khác: mở rộng và đẩy mạnh chiến dịch quân sự tại miền Nam Lebanon. Quyết định này được xem như một nỗ lực xoay chuyển thế cờ trong bối cảnh Israel chịu áp lực ngày càng lớn cả về quân sự lẫn chính trị.
Mặt trận Lebanon
Chiến dịch của Israel tại Lebanon ban đầu được định hình như một chiến dịch giới hạn nhằm đẩy lùi lực lượng Hezbollah khỏi khu vực biên giới. Tuy nhiên, thực tế chiến trường lại cho thấy một bức tranh khác.
Các đơn vị Israel gặp khó khăn trong việc kiểm soát, thậm chí giữ vững các khu vực đã chiếm được. Những tổn thất về khí tài, đặc biệt là xe tăng Merkava - biểu tượng sức mạnh lục quân Israel, cho thấy môi trường tác chiến tại miền Nam Lebanon đã được chuẩn bị kỹ lưỡng với các "khu vực tiêu diệt" hiệu quả.
Không chỉ vậy, vấn đề thiếu nhân lực và áp lực từ nhiều mặt trận cùng lúc khiến khả năng duy trì chiến dịch dài hạn của Israel bị đặt dấu hỏi lớn. Những thừa nhận hiếm hoi từ giới lãnh đạo quân sự cho thấy, tình hình thực tế có thể nghiêm trọng hơn nhiều so với những gì được công bố.
Học thuyết cũ đối mặt xung đột mới
Một trong những nguyên nhân chính khiến Israel gặp khó khăn nằm ở sự lệch pha giữa học thuyết quân sự truyền thống và thực tế xung đột hiện đại.
Trong khi các xung đột gần đây cho thấy vai trò ngày càng lớn của UAV, tên lửa tầm xa và tác chiến phi đối xứng, Israel vẫn triển khai lực lượng thiết giáp quy mô lớn vào những khu vực có mật độ chống tăng cao. Điều này khiến các đơn vị mặt đất dễ rơi vào thế bị động trước các đòn tấn công linh hoạt của Hezbollah.
Ngay cả khi đạt được một số thành công chiến thuật, việc duy trì kiểm soát lãnh thổ trong môi trường như vậy trở nên cực kỳ khó khăn. Điều này khiến chiến dịch dần chuyển từ một mục tiêu quân sự rõ ràng sang một cuộc đối đầu kéo dài không có điểm kết thúc rõ ràng.
"Mô hình Gaza" và rủi ro leo thang
Chiến lược của Israel tại Lebanon được cho là mang nhiều điểm tương đồng với cách tiếp cận trước đây tại Gaza: tạo vùng đệm an ninh sâu, phá hủy hạ tầng và hạn chế sự hiện diện của lực lượng đối phương.
Tuy nhiên, việc áp dụng mô hình này tại Lebanon tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn. Không chỉ gây ra làn sóng di dời lớn với hàng triệu dân thường, chiến lược này còn có thể làm gia tăng căng thẳng khu vực và khiến Israel bị cô lập hơn về mặt địa chính trị.
Quan trọng hơn, ngay cả khi Hezbollah bị đẩy lùi về phía bắc, lực lượng này vẫn duy trì khả năng tấn công tầm xa bằng tên lửa và UAV, khiến mục tiêu "an ninh tuyệt đối" trở nên khó đạt được.
Áp lực đa mặt trận và giới hạn sức mạnh
Trong những năm gần đây, Israel đã phải đối mặt với nhiều điểm nóng cùng lúc, từ Gaza, Lebanon đến các mối đe dọa từ Iran và các lực lượng ủy nhiệm. Điều này tạo ra áp lực lớn lên một lực lượng quân sự có quy mô không quá lớn nhưng phải hoạt động với cường độ cao liên tục.
Việc mở thêm mặt trận tại Lebanon trong bối cảnh như vậy không chỉ làm phân tán nguồn lực mà còn làm tăng nguy cơ sai lầm chiến lược. Khi các hệ thống phòng thủ trong nước phải đối phó với các đòn tấn công tên lửa liên tục, khả năng duy trì ổn định nội bộ cũng bị đặt vào tình trạng căng thẳng.
Cuộc xung đột tại Lebanon đang đặt Israel trước một lựa chọn khó khăn. Tiếp tục leo thang có thể giúp duy trì thế chủ động trong ngắn hạn, nhưng lại làm gia tăng nguy cơ sa lầy và tổn thất dài hạn. Ngược lại, giảm leo thang có thể giúp ổn định tình hình, nhưng đi kèm với rủi ro chính trị đối với chính phủ hiện tại.
Trong bối cảnh Mỹ có dấu hiệu giảm mức độ can dự trực tiếp tại Trung Đông, Israel có thể phải đối mặt với thực tế tự xoay xở trong một môi trường an ninh ngày càng phức tạp.
Nhìn tổng thể, chiến dịch tại Lebanon đang dần mang những đặc điểm của một "vũng lầy" chiến lược: mục tiêu không rõ ràng, chi phí ngày càng tăng và khả năng đạt được kết quả ngày càng thấp.
Trong bối cảnh đó, câu hỏi không còn là Israel có thể giành chiến thắng hay không, mà là họ có thể thoát khỏi vòng xoáy xung đột này với mức độ tổn thất thấp nhất như thế nào.
