Chủ nhân của mô hình này là ông Văn Hữu Khánh (sinh năm 1954), cựu quân nhân từng công tác trong quân đội.
Từ thực tế nguồn điện tại địa phương chưa ổn định, đặc biệt vào mùa mưa bão, ông Khánh chủ động tìm hiểu và quyết định đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà – một hướng đi còn khá mới ở vùng cao.
Tại ngôi nhà ở tổ 8, ông Khánh lắp đặt hệ thống điện mặt trời công suất 5 kW phục vụ sinh hoạt. Sau khi thấy hiệu quả rõ rệt, ông tiếp tục đầu tư thêm hệ thống 22,6 kW tại khu nhà vườn, kết hợp lưu trữ điện. Nhờ đó, nguồn điện không chỉ đáp ứng nhu cầu trong gia đình mà còn phục vụ sản xuất như bơm nước, tưới cây, chăn nuôi.
Hệ thống điện mặt trời mái nhà tại khu nhà vườn của gia đình ông Văn Hữu Khánh ở Bát Xát.
Chia sẻ trên Tạp chí Công nghiệp và Tiêu dùng, ông Khánh cho biết chi phí tiền điện của gia đình đã giảm mạnh, từ khoảng 3–4 triệu đồng/tháng xuống còn 300–400 nghìn đồng, thậm chí thấp hơn vào mùa nắng. Tuy nhiên, giá trị lớn nhất không chỉ nằm ở tiết kiệm chi phí, mà là khả năng chủ động năng lượng.
Hiệu quả thể hiện rõ nhất trong các đợt thời tiết cực đoan. Khi nhiều khu vực tại Bát Xát bị gián đoạn điện do bão, hệ thống điện mặt trời vẫn duy trì các hoạt động thiết yếu như lọc nước, nấu ăn, sinh hoạt. Đây là điểm khác biệt quan trọng so với việc phụ thuộc hoàn toàn vào điện lưới.
Không dừng lại ở sinh hoạt, hệ thống điện còn phục vụ sản xuất tại khu nhà vườn: vận hành máy bơm nước, tưới cây, nuôi cá, chăn nuôi… Ông cũng tích hợp các thiết bị điều khiển tự động như bật/tắt đèn, điều hòa, bơm nước, tưới tiêu, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Từ mô hình hộ gia đình đến lan tỏa điện sạch
Mô hình của ông Khánh không chỉ mang lại lợi ích cho gia đình mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa trong cộng đồng. Nhiều người dân địa phương đã đến tham quan, tìm hiểu và bắt đầu quan tâm hơn đến điện mặt trời mái nhà.
Từ kinh nghiệm thực tế, ông cho rằng để đầu tư hiệu quả, người dân cần tính toán công suất phù hợp với nhu cầu sử dụng, lựa chọn thiết bị đảm bảo chất lượng và đặc biệt nên cân nhắc hệ thống lưu trữ điện để tăng tính ổn định.
Ông Khang giới thiệu về hệ thống lọc nước sử dụng năng lượng mặt trời.
Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh và bền vững, điện mặt trời mái nhà được xem là giải pháp phù hợp, nhất là tại khu vực nông thôn, miền núi. Mô hình này không chỉ giúp giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia mà còn tận dụng hiệu quả nguồn năng lượng tự nhiên sẵn có.
Chia sẻ về quyết định đầu tư, ông Khánh cho biết: "Lắp điện mặt trời là cách để chủ động điện nước, tiết kiệm chi phí và tận dụng mái nhà. Quan trọng hơn là góp phần bảo vệ môi trường, vì tài nguyên có hạn".
Từ một người lính từng trải qua chiến tranh đến một người dân chủ động ứng dụng công nghệ năng lượng sạch, hành trình của ông Khánh cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của người dân trong quá trình chuyển dịch năng lượng.
Giữa núi rừng Bát Xát, những tấm pin mặt trời trên mái nhà và khu vườn của ông vẫn ngày ngày hấp thụ ánh nắng, tạo ra nguồn điện sạch phục vụ cuộc sống. Đây không chỉ là câu chuyện của một hộ gia đình, mà còn là minh chứng cho tiềm năng phát triển điện sạch tại vùng cao – nơi những giải pháp bền vững đang dần bén rễ từ chính người dân.
