Khoan sâu 5.800m xuống lòng đất, phát hiện mỏ dầu khí trữ lượng ước tính lên tới 20 tỷ tấn dầu

Một phát hiện dầu khí quy mô lớn vừa được công bố tại Kazakhstan đang thu hút sự chú ý của giới năng lượng toàn cầu, khi tiềm năng trữ lượng được đánh giá có thể sánh ngang với mỏ Kashagan – “biểu tượng dầu mỏ” của quốc gia Trung Á này.

Theo ông Kurmangazy Iskaziyev, Phó Chủ tịch thứ nhất Hội đồng quản lý Tập đoàn dầu khí quốc gia KazMunayGas, một mỏ hydrocarbon lớn đã được phát hiện tại khu vực Zhylyoi, thuộc vùng Atyrau, gần bờ biển Caspi. Đáng chú ý, khu vực này nằm trên đất liền, được kỳ vọng giúp giảm đáng kể chi phí phát triển so với các dự án ngoài khơi phức tạp.

Phát biểu tại Diễn đàn Khoa học Địa chất và Thăm dò Trung Á, ông Iskaziyev cho biết tổng tiềm năng tài nguyên tại cụm mỏ Zhylyoi – bao gồm Karaton, Kazhygali và Zhylyoi – ước tính đạt khoảng 4,7 tỷ tấn, trong khi tổng tiềm năng địa chất có thể lên tới 20 tỷ tấn dầu quy đổi. Tuy nhiên, đây mới chỉ là các ước tính ban đầu về mặt địa chất, chưa phải trữ lượng có thể khai thác thương mại.

Việc phát hiện một mỏ trên đất liền với quy mô tương đương Kashagan ngay lập tức làm dấy lên kỳ vọng lớn. Trước đó, Kashagan – mỏ dầu ngoài khơi phía bắc Biển Caspi – được xem là một trong những phát hiện dầu lớn nhất thế giới trong nhiều thập kỷ, với trữ lượng có thể khai thác từ 9 đến 13 tỷ thùng dầu và hơn 1.000 tỷ m3 khí đốt. Tuy nhiên, dự án này cũng nổi tiếng vì chi phí đội vốn, chậm tiến độ và những thách thức kỹ thuật phức tạp.

Ngược lại, mỏ mới tại Atyrau dù nằm trên đất liền nhưng vẫn đối mặt không ít thách thức. Các cấu trúc địa chất được cho là nằm ở độ sâu rất lớn, có thể lên tới 9 km, kèm theo điều kiện áp suất cao và sự hiện diện của khí chứa hydro sunfua độc hại. Đây là những yếu tố khiến việc chuyển đổi từ tiềm năng địa chất sang khai thác thương mại trở nên phức tạp và tốn kém.

KazMunayGas cho biết đã bắt đầu hoạt động thăm dò ban đầu. Một giếng khoan sâu 5.750 mét đã được triển khai tại khu vực Karaton, đồng thời xác định 5 mục tiêu triển vọng trong khuôn khổ hợp tác với công ty Tatneft. Trong quá trình thử nghiệm, dòng khí chứa hydro sunfua đã được ghi nhận, cho thấy dấu hiệu hiện diện của hydrocarbon nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao về công nghệ khai thác.

Trong bối cảnh các mỏ dầu hiện hữu tại Kazakhstan đang dần suy giảm sản lượng, phát hiện mới mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Nếu được xác nhận về mặt thương mại, mỏ Zhylyoi có thể giúp củng cố vai trò của vùng Atyrau như trung tâm năng lượng của quốc gia, đồng thời hỗ trợ duy trì sản lượng xuất khẩu và thu hút đầu tư quốc tế.

Dù vậy, kinh nghiệm từ dự án Kashagan cho thấy các siêu dự án dầu khí hiếm khi diễn ra suôn sẻ. Kazakhstan hiện cũng đang vướng vào tranh chấp pháp lý liên quan đến dự án này, phản ánh những thách thức về môi trường, kỹ thuật và quản lý. Những yếu tố đó có thể sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến cách chính phủ và các nhà đầu tư tiếp cận các phát hiện mới trong thời gian tới.