Phụ nữ có thể đối mặt với nguy cơ chấn thương nghiêm trọng và tử vong cao hơn trong các vụ tai nạn ô tô, một phần do các tiêu chuẩn thử nghiệm an toàn chưa phản ánh đúng đặc điểm cơ thể nữ giới.
Tại Mỹ, nhiều năm qua, ngành công nghiệp ô tô chủ yếu dựa vào hình nộm thử nghiệm va chạm mô phỏng cơ thể nam giới trung bình, cao khoảng 1,75 m và nặng 77 kg. Điều này dẫn tới việc phụ nữ - dù chiếm hơn một nửa số người lái xe - gần như không được đại diện đầy đủ trong các nghiên cứu an toàn.
Hình nộm mô phỏng phụ nữ của NHTSA. (Ảnh: The New York Times)
Theo The New York Times , phụ nữ có khả năng bị thương trong tai nạn cao hơn nam giới 73% và nguy cơ tử vong cao hơn 17%. Tuy nhiên, việc ứng dụng hình nộm thử nghiệm dành riêng cho nữ giới vẫn còn hạn chế do các tiêu chuẩn và quy trình đánh giá an toàn bị đánh giá là lỗi thời.
Phải đến năm 2000, Cục Quản lý An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia Mỹ (NHTSA) mới lần đầu đưa vào sử dụng hình nộm nữ.
Tuy nhiên, mẫu này chỉ đại diện cho nhóm phụ nữ có thể trạng nhỏ (cao khoảng 1,5 m, nặng dưới 50 kg), chưa phản ánh đúng số đông phụ nữ trưởng thành. Trên thực tế, hình nộm này thậm chí còn tương đồng với thể trạng của trẻ em 12 tuổi.
Hình nộm nam giới và nữ giới trong thử nghiệm an toàn ô tô. (Nguồn: Humanetics and CDC NHANES)
Các chuyên gia cho rằng sự khác biệt sinh học giữa nam và nữ đóng vai trò quan trọng trong mức độ chấn thương khi xảy ra va chạm.
Phụ nữ thường có khối lượng cơ phần thân trên thấp hơn, khiến vùng cổ, vai và đầu dễ bị tổn thương hơn. Đồng thời, cấu trúc cột sống và xương chậu khác biệt cũng làm gia tăng nguy cơ chấn thương ở phần thân dưới.
Ngoài ra, tư thế lái xe cũng là yếu tố đáng chú ý. Do có chiều cao trung bình thấp hơn, phụ nữ thường phải ngồi gần vô-lăng và bàn đạp hơn nam giới. Điều này khiến họ ở gần túi khí hơn khi bung ra, đồng thời tăng nguy cơ va chạm với bảng táp-lô.
Bên cạnh đó, dây an toàn hiện nay chủ yếu được thiết kế theo cơ thể nam giới, dẫn tới việc không tối ưu khả năng bảo vệ cho phụ nữ, đặc biệt ở vùng ngực và thân trên.
Dù các nhà nghiên cứu kêu gọi cải tiến từ những năm 1980, tiến độ thay đổi vẫn khá chậm. Năm 2014, công ty Humanetics phát triển hình nộm nữ tiên tiến THOR-5F, được đánh giá có khả năng mô phỏng chính xác hơn cơ thể phụ nữ. Tuy nhiên, NHTSA vẫn chưa áp dụng rộng rãi mẫu này do chi phí và các rào cản kỹ thuật.
Hình nộm nữ giới phiên bản tiên tiến THOR-5F. (Ảnh: The New York Times)
Trong bối cảnh đó, một số nhà lập pháp Mỹ đề xuất đạo luật nhằm yêu cầu cập nhật hệ thống hình nộm thử nghiệm cho cả nam và nữ. Tuy vậy, quá trình này vẫn vấp phải sự phản đối từ một số doanh nghiệp trong ngành ô tô.
Giới chuyên gia nhận định, khi thị trường ô tô vẫn tiếp tục phát triển dựa trên các tiêu chuẩn chưa cân bằng giới, người tiêu dùng - đặc biệt là phụ nữ - sẽ tiếp tục chịu thiệt thòi.
Việc cập nhật các tiêu chuẩn thử nghiệm an toàn không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà còn là yêu cầu cấp thiết nhằm đảm bảo tính công bằng và giảm thiểu rủi ro cho tất cả người tham gia giao thông.
(Nguồn: A Girls Guide to Cars)
