Cựu Thứ trưởng can thiệp bằng quyền lực quản lý
Sau 3 ngày làm việc, TAND TP Hà Nội đã nghị án và dự kiến tuyên án vào ngày 7/4 đối với 23 bị cáo móc nối nhau “thông thầu” tại 4 dự án thủy lợi của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũ.
Trước đó, nêu quan điểm luận tội, đại diện Viện Kiểm sát đã phân tách hành vi của từng bị cáo.
Cụ thể, bị cáo Nguyễn Văn Dân (Giám đốc Công ty Hoàng Dân) bị Kiểm sát viên đánh giá người khởi xướng, điều hành toàn bộ hành vi phạm tội.
Để được tham gia đấu thầu, trúng 5 gói thầu của 4 dự án thủy lợi (Dự án hồ Krông Pách Thượng, Đắk Lắk; Dự án hồ Bản Mồng, Nghệ An; Dự án hồ Bản Lải, Lạng Sơn; Dự án hồ Cánh Tạng, Hòa Bình), bị cáo Dân đã chủ động tiếp cận, móc nối với lãnh đạo trong Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, các Ban quản lý dự án trực thuộc Bộ này.
Các bị cáo tại tòa.
Bị cáo Dân không chỉ trực tiếp đưa hối lộ hơn 40 tỷ đồng, ông còn chỉ đạo cấp dưới thu thập, sử dụng trái phép các file dự toán gói thầu, lập hồ sơ dự thầu gian dối, hợp thức hóa năng lực nhằm đảm bảo trúng thầu. Hành vi của bị cáo Dân gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 251 tỷ đồng, thể hiện rõ vai trò chủ mưu. Viện Kiểm sát đề nghị phạt ông 13 – 16 năm tù cho 3 tội danh.
Trong nhóm bị cáo phạm tội “Nhận hối lộ”, Viện Kiểm sát cho rằng, bị cáo Hoàng Văn Thắng (cựu Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) giữ vai trò “khởi điểm” trong việc kết nối, dẫn dắt chuỗi sai phạm.
Theo Viện kiểm sát, bị cáo Thắng không chỉ nhận 200.000 USD từ doanh nghiệp. Khi được ông Dân tiếp cận, đề nghị tạo điều kiện tham gia đấu thầu, bị cáo trực tiếp chỉ đạo cấp dưới là Trần Tố Nghị (Quyền Cục trưởng Cục Quản lý xây dựng công trình), thực hiện các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp của ông Dân.
“Hành vi này không chỉ dừng ở việc ‘gật đầu’ đồng ý mà thể hiện rõ sự can thiệp bằng quyền lực quản lý, làm sai lệch nguyên tắc khách quan trong lựa chọn nhà thầu”, Viện Kiểm sát nhấn mạnh.
Viện kiểm sát đánh giá, với vị trí là lãnh đạo cấp cao, bị cáo Thắng phải chịu trách nhiệm “đặc biệt” bởi hành vi của mình tạo tiền lệ xấu , “mở đường” cho chuỗi vi phạm phía sau.
Kiểm sát viên thực hành quyền công tố.
Đối với bị cáo Trần Tố Nghị (Quyền Cục trưởng Cục Quản lý xây dựng công trình), Viện Kiểm sát xác định là người tổ chức, điều phối các hoạt động tiếp tay cho doanh nghiệp.
Sau khi nhận số tiền 13 tỷ đồng, bị cáo Nghị không chỉ chấp thuận mà chủ động liên hệ, thống nhất với các lãnh đạo Ban quản lý dự án như Lê Văn Hiến, Nguyễn Hải Thanh, để "tạo điều kiện" cho Công ty Hoàng Dân trúng nhiều gói thầu.
Theo Viện Kiểm sát, vai trò của bị cáo Nghị thể hiện ở việc kết nối "ngang - dọc” trong hệ thống, từ cấp Bộ đến các Ban quản lý dự án, bảo đảm các chỉ đạo được thực hiện xuyên suốt. Đây là yếu tố khiến hành vi phạm tội không còn mang tính đơn lẻ mà trở thành một chuỗi hành động có tổ chức.
Cựu Giám đốc Ban bị đề nghị án phạt cao nhất do có sự tính toán lợi ích rõ ràng
Bị cáo Trần Văn Lăng (cựu Giám đốc Ban 2) nhiều lần nhận hối lộ với tổng số tiền hơn 13,4 tỷ đồng và trực tiếp tham gia thỏa thuận, cung cấp thông tin dự toán để doanh nghiệp trúng thầu.
Sau khi nhận hơn 13,4 tỷ đồng, bị cáo Lăng chủ động gặp gỡ, thỏa thuận với Nguyễn Văn Dân, đồng thời cung cấp trước file dự toán gói thầu (tài liệu mang tính “mật” trong quy trình đấu thầu).
Đáng chú ý, bị cáo Lăng còn tham gia vào việc thống nhất cơ chế “chi phần trăm” sau khi trúng thầu, cho thấy sự thỏa thuận mang tính hai chiều, có tính toán lợi ích rõ ràng. Viện Kiểm sát đã đề nghị mức phạt ông Lăng từ 15 – 16 năm tù tội “Nhận hối lộ”, đây là bị cáo có mức đề nghị án cao nhất.
Bị cáo Nguyễn Hải Thanh đang bỏ trốn, bị truy nã.
Tương tự, bị cáo Nguyễn Hải Thanh (cựu Phó Cục trưởng Cục Quản lý xây dựng công trình, kiêm Giám đốc Ban 4) sau khi nhận tiền đã trực tiếp chỉ đạo cấp dưới cung cấp file dự toán, đồng thời điều phối các dự án để tạo điều kiện cho doanh nghiệp trúng thầu.
“Hành vi của bị cáo Nguyễn Hải Thanh không chỉ mang tính cá nhân mà còn kéo theo cả bộ máy cấp dưới cùng tham gia sai phạm”, Viện Kiểm sát đánh giá.
Bị cáo Lê Văn Hiến (cựu Giám đốc Ban 8), cũng thể hiện vai trò tích cực trong việc hỗ trợ doanh nghiệp vi phạm. Ngay cả khi chuẩn bị chuyển công tác, bị cáo Hiến vẫn chỉ đạo cấp dưới tiếp tục “tạo điều kiện” cho Công ty Hoàng Dân, cho thấy sự xuyên suốt và cố ý thực hiện hành vi đến cùng...
Viện Kiểm sát cho hay, điểm chung của nhóm bị cáo “Nhận hối lộ” là đều có trình độ chuyên môn, hiểu rõ quy định pháp luật và quy trình đấu thầu, nhưng vẫn cố tình vi phạm vì động cơ vụ lợi. Các bị cáo không chỉ nhận tiền mà sử dụng quyền được giao để chỉ đạo, can thiệp, làm lộ thông tin nội bộ, phá vỡ tính minh bạch, công bằng trong đấu thầu.
Hành vi này đã trực tiếp xâm phạm hoạt động đúng đắn của cơ quan Nhà nước, gây thiệt hại đặc biệt lớn cho ngân sách và làm suy giảm uy tín của bộ máy công quyền. Đây là biểu hiện rõ nét của sự suy thoái về đạo đức công vụ, khi quyền lực không được kiểm soát đã bị biến thành công cụ phục vụ lợi ích cá nhân.
