Kể từ khi chiến dịch quân sự mang tên "Chiến dịch Cuồng nộ" - tấn công vào Iran bắt đầu, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, Tướng Dan Caine cho biết quân đội Mỹ đã đánh chìm hoặc phá hủy hơn 50 tàu hải quân Iran và hàng loạt mục tiêu khác trong 10 ngày đầu của cuộc chiến.
Quân đội Mỹ cũng đưa thêm máy bay ném bom và máy bay chiến đấu mới vào chiến dịch tấn công Iran, bao gồm cả máy bay ném bom chiến lược B-1 và B-52 nhằm vào cơ sở hạ tầng quân sự của Iran, bao gồm "Thành phố tên lửa" ngầm.
Khói lửa vẫn bao trùm khắp khu vực Trung Đông. (Ảnh: AP)
Sức mạnh của "thành phố tên lửa" ngầm
“Thành phố tên lửa” ngầm là tên gọi dành cho mạng lưới căn cứ tên lửa ngầm khổng lồ của Iran, do Lực lượng Không quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) vận hành. Các cơ sở này được thiết kế và xây dựng sâu bên trong lòng núi với hệ thống đường hầm khổng lồ khoan xuyên đá, có nơi nằm sâu tới khoảng 500 m dưới bề mặt.
Không chỉ đơn thuần là nơi cất giữ vũ khí, mỗi tổ hợp của “Thành phố tên lửa” ngầm còn hoạt động như một căn cứ quân sự khép kín. Bên trong các đường hầm là mạng lưới đường ray phục vụ việc vận chuyển và triển khai tên lửa, cùng trung tâm chỉ huy, kiểm soát và khu sinh hoạt thường trực dành cho lực lượng vận hành.
Theo ước tính của các nhà phân tích quân sự, Iran hiện sở hữu khoảng 2.500 - 3.000 tên lửa đạn đạo tầm xa, trong đó có những mẫu nổi bật như Shahab-3 với tầm bắn hơn 1.900 km, Sejjil, Ghadr và Khorramshahr.
Việc Tehran phát triển mạng lưới căn cứ ngầm này bắt nguồn từ kinh nghiệm cay đắng trong cuộc xung đột Iran - Iraq giai đoạn 1980 - 1988, khi hàng loạt cơ sở quân sự trên mặt đất của nước này bị phá hủy bởi cuộc không kích. Sau chiến dịch đó, Iran dành nhiều thập kỷ đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng quân sự ngầm nhằm bảo vệ kho vũ khí chiến lược của mình.
Trong chiến dịch quân sự đáp trả Mỹ - Israel, đài truyền hình nhà nước Iran cũng công bố đoạn phim được cho là quay bên trong khu phức hợp ngầm được chính quyền nước này mô tả là "thành phố tên lửa".
Các hình ảnh cho thấy những đường hầm dài được bố trí đầy máy bay không người lái hải quân, tên lửa chống hạm và thủy lôi. Trong khi đoạn phim khác mô tả một số loại vũ khí đang được phóng. Hiện tại, vẫn chưa rõ thời điểm những video này được thực hiện và liệu địa điểm này có bị lực lượng Mỹ hoặc Israel tấn công hay không.
Không dừng lại ở những lời phô trương mang tính tuyên truyền, những hình ảnh này thực chất hé lộ một phần của chiến lược quân sự dài hơi mà Tehran kiên trì theo đuổi trong nhiều năm.
Iran công bố video về đường hầm ngầm chứa đầy máy bay không người lái hải quân, tên lửa chống hạm và thủy lôi. (Video: X)
Trọng tâm của chiến lược là xây dựng kho vũ khí “bất đối xứng” - bao gồm tên lửa, máy bay không người lái và các hệ thống tấn công khó bị đánh chặn nhằm tạo ra sức ép liên tục lên các hệ thống phòng thủ của phương Tây và các quốc gia vùng Vịnh. Đồng thời, Tehran cũng được cho là đang từng bước tiến gần hơn tới mục tiêu sở hữu năng lực hạt nhân, qua đó củng cố vị thế răn đe chiến lược của mình trong khu vực.
Tuy nhiên, chưa đầy một tuần sau khi cuộc chiến với Israel và Mỹ bắt đầu, chiến lược xây dựng thành phố tên lửa ngầm của Iran được cho đang dần trở thành một sai lầm.
Máy bay chiến đấu và máy bay không người lái vũ trang của Mỹ và Israel được nhìn thấy đang lượn vòng trên hàng chục căn cứ rộng lớn, tấn công bệ phóng tên lửa khi chúng trồi lên để khai hỏa. Trong khi đó, nhiều đợt máy bay ném bom hạng nặng thả bom xuống các địa điểm này, dường như chôn vùi vũ khí của Iran dưới lòng đất ở một số vị trí.
Biểu tượng trên không
Hiện tại, Mỹ là một trong 3 quốc gia trên thế giới còn duy trì lực lượng máy bay ném bom chiến lược tầm xa, bên cạnh Nga và Trung Quốc. Không quân Mỹ đang khai thác 3 dòng máy bay ném bom chủ lực , tất cả đều có nguồn gốc từ chương trình phát triển trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh.
Theo The War Zone, lực lượng máy bay ném bom tại căn cứ không quân RAF Fairford ở Anh được tăng cường đáng kể trong vài ngày qua. Hiện tại, tổng số máy bay ném bom có mặt tại căn cứ này là 15 chiếc, gồm 3 chiếc B-52 và 12 chiếc B-1, chuẩn bị cho trận "bão lửa" tầm xa sẵn sàng giáng xuống Iran.
Tiêm kích F-15 tham gia tập trận cùng máy báy ném bom B-52. (Ảnh: AP)
Gần đây nhất, trong cuộc tấn công Iran, B-52 đã chứng minh được khả năng bay thấp với tốc độ Mach 0.5 (375 dặm/giờ) để tránh radar đối phương, đồng thời leo cao lên 15.152 m để thực hiện những cuộc không kích chính xác.
Trong khi đó, máy bay ném bom B-1 nổi lên như một biểu tượng của sức mạnh công nghệ Mỹ với khả năng bay siêu thanh và tải trọng vũ khí khổng lồ khiến nó trở thành nỗi khiếp sợ của bất kỳ lực lượng đối phương nào.
Ngoài ra, B-1 còn đại diện cho đỉnh cao của công nghệ hàng không quân sự Mỹ với thông số kỹ thuật vượt trội giúp nó duy trì vị thế dẫn đầu trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu. Từ tấn công hạt nhân đến hỗ trợ không kích chính xác khiến nhiều chuyên gia quân sự không khỏi trầm trồ về khả năng "biến mất" trên radar và sức mạnh hủy diệt của nó.
Khả năng vũ khí của máy bay ném bom B-1 thực sự đáng kinh ngạc, gồm 3 khoang chứa bom nội bộ dung lượng tổng cộng 34.019 kg, cho phép mang theo đa dạng loại vũ khí từ bom thông thường JDAM dẫn đường GPS chính xác đến tên lửa hành trình AGM-158 JASSM có tầm bắn 370 km, thậm chí cả bom hạt nhân B61 hoặc B83.
Trang tin The War Zone cho biết thêm máy bay B-1 được Mỹ chuẩn bị để mang theo bom GBU-31 Joint Direct Attack Munitions (JDAM) trang bị đầu đạn xuyên hầm BLU-109 nặng 2.000 pound để tham gia vào chiến dịch ở Iran.
Máy bay ném bom B-1 của Mỹ.
Cơ hội nào cho Mỹ và Israel?
Những hình ảnh vệ tinh mới được công bố cho thấy nhiều tàn tích cháy âm ỉ của tên lửa và bệ phóng Iran bị phá hủy sau đợt không kích do Mỹ và Israel tiến hành . Các mục tiêu này được xác định nằm gần lối vào lối vào "Thành phố tên lửa".
Hôm 11/3, người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết Washington hiện đang tập trung vào mạng lưới sản xuất và triển khai tên lửa của Iran. Theo bà, máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ gần đây đã tiến hành các đợt tấn công nhằm vào những cơ sở tên lửa được chôn sâu dưới lòng đất, sử dụng hàng chục quả bom xuyên phá nặng khoảng 2.000 pound được thiết kế để xuyên thủng các công trình ngầm kiên cố.
Việc đề cập đến B-2 cùng loại bom chuyên dụng này cho thấy các cuộc không kích có thể nhằm vào những “thành phố tên lửa” của Iran. Những mục tiêu như vậy thường chỉ có thể bị tấn công hiệu quả bằng máy bay tàng hình kết hợp với vũ khí dẫn đường có sức xuyên phá mạnh, đủ khả năng xuyên qua lớp đá dày và bê tông cốt thép bảo vệ các cơ sở dưới lòng đất.
Tuy nhiên, máy bay ném bom B‑2 được dự đoán sẽ đóng vai trò hạn chế hơn trong chiến dịch tại Iran. Nguyên nhân bao gồm việc loại máy bay này không thể triển khai ở ngoài lãnh thổ Mỹ, số lượng biên chế rất ít, tỷ lệ sẵn sàng chiến đấu thấp và tình trạng thiếu nghiêm trọng bom xuyên phá GBU‑57 MOP, khiến hiệu quả sử dụng bị hạn chế.
Trong khi đó, máy bay B-1 và B-52 có tầm bay liên lục địa và về lý thuyết có thể tấn công nhiều mục tiêu tại Iran trực tiếp từ lãnh thổ nước Mỹ, việc triển khai tiền phương giúp giảm đáng kể yêu cầu bảo dưỡng và cho phép thực hiện các phi vụ với cường độ cao hơn nhiều.
Mỹ phá hủy 16 tàu rải thủy lôi của Iran gần eo biển Hormuz. (Video: U.S. Central Command)
Video quay tại căn cứ không quân RAF Fairford ở Anh hôm 11/3 cũng cho thấy máy bay ném bom B-1 của Không quân Mỹ đang được chất đầy các loại đạn dược "phá hầm ngầm" hạng nặng, điều mà nhiều nhà phân tích cho rằng là tín hiệu cho thấy Washington có thể đang chuẩn bị tấn công "Thành phố tên lửa" ngầm kiên cố của Iran.
Đoạn phim cũng cho thấy bệ phóng tên lửa được tháo ra khỏi khoang chứa vũ khí của một chiếc B-1 với nó có cấu hình mang theo nhiều loại bom dẫn đường chính xác cỡ lớn được thiết kế để phá hủy mục tiêu ngầm kiên cố.
Không giống như những cuộc tấn công bằng tên lửa hành trình từ xa, máy bay ném bom bay ở cự ly gần mục tiêu hơn có thể thả ra lượng bom dẫn đường chính xác lớn hơn nhiều, cho phép chúng tàn phá hàng loạt khu vực rộng lớn hoặc tấn công cơ sở ngầm kiên cố.
Nhiều nhà phân tích quân sự cho rằng sự chuẩn bị như vậy cho thấy Lầu Năm Góc tin hệ thống phòng không của Iran bị suy yếu nghiêm trọng sau nhiều ngày bị Mỹ và Israel tấn công.
Cùng với đó, việc máy bay ném bom được trang bị vũ khí ngay trước mắt nhiều quan sát viên gần căn cứ không quân Anh cũng được xem là một thông điệp chiến lược gửi tới Tehran: một số vũ khí thông thường có sức tàn phá mạnh nhất của Washington có thể sớm được sử dụng trong cuộc chiến.
Việc cho phép các máy bay ném bom chiến lược triển khai tiền tuyến như B-1 và B-52 trực tiếp tấn công sâu vào lãnh thổ Iran có thể làm gia tăng đáng kể nhịp độ cũng như mức độ hủy diệt của chiến dịch không kích đang diễn ra. Các oanh tạc cơ hạng nặng này có khả năng mang khối lượng bom và đạn dẫn đường cực lớn, cho phép đánh trúng nhiều mục tiêu trong một lần xuất kích và tạo ra sức công phá mạnh trên diện rộng.
