World Nuclear News (WNN) cho biết, ngay trong năm 2026, Nga lên kế hoạch đưa 4 tổ máy phát điện hạt nhân tối tân sang 3 quốc gia là Bangladesh, Thổ Nhĩ Kỳ và Trung Quốc.
Ảnh minh họa do AI tạo.
"Các tổ máy điện hạt nhân đầu tiên ở Bangladesh và Thổ Nhĩ Kỳ, cùng với 2 tổ máy tại Trung Quốc, đều có thể đi vào hoạt động trong năm 2026" - Tổng Giám đốc Rosatom, ông Alexey Likhachev, khẳng định vào ngày 12/3.
Lò hạt nhân VVER-1200 tối tân "100 năm mới hỏng" của Nga
4 tổ máy điện hạt nhân mà Tập đoàn Năng lượng hạt nhân Quốc gia Nga (Rosatom) dự kiến khởi động ở nước ngoài trong năm 2026 đều có điểm chung là sử dụng Lò phản ứng hạt nhân VVER-1200 – đây là mẫu lò nước áp lực thế hệ III+ tiên tiến nhất của Nga hiện nay.
Lò phản ứng hạt nhân VVER-1200 Gen III+ của Nga. Ảnh: Egypttoday
"Kỳ quan công nghệ hạt nhân" này là công nghệ xuất khẩu chủ lực của Rosatom với ưu điểm nổi bật là khả năng sản xuất điện sạch (gần như không phát thải carbon) và mức độ an toàn cực cao, vượt xa các lò cũ nhờ kết hợp hệ thống an toàn chủ động lẫn thụ động, đáp ứng được mọi tiêu chuẩn và yêu cầu an toàn của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA).
WNN dẫn lời người đứng đầu Rosaton cho biết: "Mặc dù cơ quan quản lý có thể xác nhận hoạt động trong 60 năm, chúng tôi tự tin rằng mỗi tổ máy với lò VVER-1200 mà chúng tôi đang xây dựng hiện nay sẽ hoạt động được tới 100 năm".
Dưới đây là chi tiết cụ thể cho từng nhà máy/tổ máy:
Nhà máy điện hạt nhân Akkuyu (Thổ Nhĩ Kỳ) – Tổ máy số 1 (Unit 1): Sử dụng VVER-1200 (biến thể V-509). Đây là lò Gen III+ với công suất khoảng 1200 MWe, có hệ thống an toàn thụ động cao cấp. Akkuyu là dự án BOO (xây dựng - sở hữu - vận hành) của Rosatom, toàn bộ 4 tổ máy đều dùng cùng loại lò này.
Nhà máy điện hạt nhân Rooppur (Bangladesh) – Tổ máy số 1 (Unit 1): Sử dụng VVER-1200 (biến thể V-523). Công suất 1200 MWe, là nhà máy hạt nhân đầu tiên của Bangladesh, do Rosatom xây dựng và cung cấp nhiên liệu.
Kỹ sư lắp đặt lò VVER-1200 tại Nhà máy điện hạt nhân Rooppur. Ảnh: Power Technology
Nhà máy điện hạt nhân Tianwan (Trung Quốc) – Tổ máy số 7 (Unit 7): Sử dụng VVER-1200. Đây là một trong hai tổ máy mới (Unit 7 và 8) Rosatom đang xây tại Tianwan (các tổ trước dùng VVER-1000). Công suất 1200 MWe, nhiên liệu đầu tiên đã được Rosatom giao năm 2026.
Nhà máy điện hạt nhân Xudabao (Trung Quốc) – Tổ máy số 3 (Unit 3): Sử dụng VVER-1200 (biến thể V-491). Cùng với Unit 4, đây là hai tổ máy Rosatom cung cấp theo thỏa thuận Nga-Trung 2018-2019. Công suất 1200 MWe mỗi tổ.
Rosatom bất chấp mọi khó khăn "xuất khẩu" công nghệ điện sạch
Trong một cuộc phỏng vấn đầu năm với kênh truyền hình quốc gia Nga Rossiya 24, mà tạp chí nội bộ Strana Rosatom của Rosatom đăng tải một số đoạn trích mở rộng, ông Alexey Likhachev cho biết rằng các mục tiêu năm 2025 của Rosatom đều vượt chỉ tiêu đề ra "bất chấp mọi khó khăn".
Tổng giám đốc Rosatom, Alexey Likhachev, phát biểu với các phóng viên Nga và quốc tế tại sự kiện đánh dấu chuyến giao nhiên liệu hạt nhân đầu tiên cho nhà máy điện hạt nhân Akkuyu (Thổ Nhĩ Kỳ) năm 2023. Ảnh tư liệu của Atommedia.
Những khó khăn đó bao gồm tác động từ các lệnh trừng phạt đối với các dự án điện hạt nhân Nga tại Hungary và Thổ Nhĩ Kỳ.
Riêng dự án Nhà máy điện hạt nhân Akkuyu ở Thổ Nhĩ Kỳ (nhà máy điện hạt nhân đầu tiên tại quốc gia này), ông Likhachev nói “Rosatom đã chịu áp lực lớn khi Siemens từ chối giao hàng, và 2 tỷ USD đầu tư bị đóng băng… nhưng chúng tôi không dừng lại dù chỉ một phút và sẽ làm mọi thứ để tiếp tục tiến lên. Việc đưa vào vận hành tổ máy đầu tiên của Nhà máy điện hạt nhân Akkuyu ở Thổ Nhĩ Kỳ được coi là rất quan trọng. Chúng tôi sẽ làm mọi thứ để biến năng lượng hạt nhân của Thổ Nhĩ Kỳ thành hiện thực trước tháng 12/2026”.
Cũng trong cuộc phỏng vấn, người đứng đầu Rosatom cho biết tổ máy đầu tiên tại Nhà máy điện hạt nhân Rooppur ở Bangladesh “gần như đã sẵn sàng để bắt đầu các hoạt động khởi động. Giờ đây, nhiều thứ sẽ phụ thuộc vào tổ chức vận hành và cơ quan quản lý quốc gia”.
Còn tại Trung Quốc, ông Likhachev nói rằng “tổ máy thứ 7 của Nhà máy điện hạt nhân Tianwan (tại tỉnh Giang Tô) và tổ máy thứ ba của Nhà máy điện hạt nhân Xudabao (tại tỉnh Liêu Ninh) cũng đang chờ khởi động vật lý”.