Iran chuyển hướng chiến thuật, nhắm vào 'gót chân Achilles' của Mỹ

Diễm Châu |

Theo các quan chức quốc phòng Mỹ, Iran đang tập trung tấn công radar và hệ thống đánh chặn – những mắt xích then chốt trong mạng lưới phòng thủ của Washington.

Các quan chức quốc phòng cấp cao của Mỹ cho biết quân đội Iran đang điều chỉnh chiến thuật tác chiến trong chiến dịch chống lại không kích từ Mỹ - Israel , The New York Times đưa tin ngày 10/3.

Trong 11 ngày kể từ khi xung đột bùng phát, Iran đã tập trung tấn công các hệ thống phòng không và radar quan trọng của Mỹ tại Trung Đông, theo các quan chức quân sự Mỹ và các chuyên gia quân sự.

Tên lửa Iran phóng về phía Israel trong bối cảnh xung đột Mỹ - Israel và Iran, quan sát từ Jerusalem ngày 11/3/2026. (Ảnh: Reuters)

Các lực lượng dân quân được Iran hậu thuẫn cũng đã tấn công những khách sạn thường xuyên có binh sĩ Mỹ lưu trú. Một nhóm dân quân tại Iraq đã thực hiện cuộc tấn công bằng hệ thống máy bay không người lái vào một khách sạn cao cấp ở Erbil.

Theo một quan chức quân sự Mỹ cấp cao, vụ việc cho thấy Iran nắm được thông tin rằng Lầu Năm Góc đang bố trí binh sĩ tại các khách sạn trong khu vực.

Quan chức này cùng hai nguồn tin khác nhận định Iran dường như đã chấp nhận rằng họ không thể sánh với Mỹ và Israel về hỏa lực thuần túy. Tuy nhiên, chỉ cần trụ vững trước các đợt oanh kích, chính quyền tại Tehran vẫn có thể tuyên bố chiến thắng.

Mỹ tấn công tàu chiến Iran gần eo biển Hormuz.

Theo đánh giá của các quan chức Mỹ, quân đội Iran đang tập trung tấn công vào những điểm yếu mà họ cho là của Washington, bao gồm các hệ thống đánh chặn và phòng không bảo vệ lực lượng và tài sản của Mỹ trong khu vực.

Lầu Năm Góc cho biết kể từ khi chiến sự bắt đầu đã có 7 binh sĩ Mỹ thiệt mạng và 140 người bị thương; trong đó 108 người đã trở lại làm nhiệm vụ.

Theo số liệu từ phía Iran, các cuộc không kích của Mỹ và Israel đã khiến khoảng 1.300 người tại Iran thiệt mạng, trong khi các đợt tấn công của Iran trên khắp Trung Đông khiến ít nhất 30 người tử vong.

Trong cuộc xung đột kéo dài 12 ngày với Iran vào năm ngoái, cả Mỹ và Israel đều chứng kiến kho dự trữ tên lửa phòng không bị suy giảm đáng kể.

Theo báo cáo tháng 12 của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), Mỹ đã phóng từ 100 đến 250 tên lửa đánh chặn THAAD trong cuộc chiến đó, tương đương khoảng 20-50% kho dự trữ của Lầu Năm Góc. Quân đội Mỹ cũng sử dụng 80 tên lửa SM-3, gần bằng 1/5 tổng số dự trữ.

“Điều bất ngờ là họ đã học hỏi và áp dụng bài học từ cuộc chiến 12 ngày nhanh đến vậy” , ông Vali R. Nasr, chuyên gia về Iran tại Đại học Johns Hopkins, nhận định. “Họ nhận ra điểm yếu của chúng ta là năng lực phòng thủ, như tên lửa đánh chặn, THAAD hay Patriot ".

Ông Nasr cho rằng sau khi làm hao hụt kho dự trữ của Mỹ, Iran vẫn có thể còn năng lực phóng để nhắm vào binh sĩ, cơ sở và các đồng minh của Washington.

Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, Tướng Dan Caine, ngày 10/3 cũng thừa nhận quân đội Iran đã thay đổi chiến thuật. “Không có kế hoạch nào tồn tại nguyên vẹn sau lần tiếp xúc đầu tiên với đối phương”, ông nói trong cuộc họp báo. “Họ đang thích ứng, và chúng tôi cũng vậy”.

Tuy nhiên, ông Caine từ chối nêu chi tiết cách Iran thay đổi chiến thuật vì “lý do an ninh tác chiến”.

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth (trái) và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, tướng Dan Caine, phát biểu trong cuộc họp báo tại Lầu Năm Góc ở Washington ngày 4/3/2026. (Ảnh: AP/Konstantin Toropin)

Theo các chuyên gia quân sự, trước đây Iran thường phát tín hiệu cảnh báo trước khi tiến hành các đòn trả đũa, chủ yếu nhằm giữ thể diện.

Năm ngoái, sau khi Tổng thống Trump ra lệnh cho máy bay ném bom tàng hình B-2 tấn công ba cơ sở hạt nhân của Iran, Tehran đã đáp trả bằng việc phóng tên lửa vào căn cứ quân sự Al Udeid tại Qatar – nơi có binh sĩ Mỹ đồn trú – và thậm chí còn thông báo trước mục tiêu sẽ bị tấn công.

Tuy nhiên, tình hình hiện nay đã khác. Những ngày gần đây, Iran đã tấn công hệ thống radar cảnh báo sớm tại căn cứ Al Udeid, làm hư hại một radar hiện đại, theo thông tin trước đó từ The Wall Street Journal.

Hạ tầng thông tin liên lạc quân sự của Mỹ được xếp loại tuyệt mật, khiến việc xác định chính xác hệ thống nào bị ảnh hưởng trở nên khó khăn. Tuy vậy, các mục tiêu bị nhắm tới cho thấy Iran có thể đang tìm cách làm gián đoạn khả năng liên lạc và phối hợp tác chiến của quân đội Mỹ. Cuộc tấn công này cũng cho thấy Tehran đang tìm cách làm suy yếu mạng lưới phòng không của Washington, theo các quan chức quân sự.

Iran cũng đã tấn công ba mái vòm radar tại trại Camp Arifjan ở Kuwait – một căn cứ khác có binh sĩ Mỹ đồn trú. Cách đó khoảng 80 km về phía đông bắc, tại căn cứ không quân Ali Al Salem ở Kuwait, ít nhất 6 tòa nhà hoặc công trình gần hạ tầng thông tin vệ tinh đã bị hư hại hoặc phá hủy, theo các hình ảnh vệ tinh chụp sau các cuộc tấn công.

Hình ảnh vệ tinh cho thấy căn cứ không quân Ali Al Salem gần Al Jahra, Kuwait, ngày 22/2/2026. (Ảnh: Planet Labs PBC/Reuters)

Một đánh giá của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ tuần trước ước tính thiệt hại từ một cuộc tấn công nhằm vào khu phức hợp trụ sở Hạm đội 5 Hải quân Mỹ tại Bahrain vào khoảng 200 triệu USD, theo một quan chức Quốc hội.

Trước đây, Iran chủ yếu hướng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào Israel. Lần này, Tehran đã phóng hàng nghìn máy bay không người lái tấn công một chiều giá rẻ nhằm vào các đồng minh và tài sản của Mỹ tại Qatar, Kuwait, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Ả Rập Xê Út, Iraq và Bahrain.

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth thừa nhận Lầu Năm Góc không hoàn toàn dự đoán được phản ứng dữ dội của Iran nhằm vào các nước láng giềng. Tuy nhiên, ông cho rằng hành động của Tehran đang phản tác dụng.

“Tôi không thể nói rằng chúng tôi dự đoán chính xác họ sẽ phản ứng theo cách đó, nhưng chúng tôi biết đó là khả năng có thể xảy ra”, ông Hegseth nói trong cuộc họp báo tại Lầu Năm Góc cùng tướng Caine. “Theo tôi, đó là biểu hiện của sự tuyệt vọng của chế độ này".

Ông cũng cho rằng việc Iran nhanh chóng nhắm vào các nước láng giềng là “một sai lầm lớn”, khiến thế giới thấy rõ cách thức hành xử của Tehran, với các cuộc tấn công mang tính bừa bãi và thiếu kiểm soát.

Theo tướng Caine, các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran đã giảm đáng kể trong những ngày gần đây do chiến dịch không kích mạnh mẽ của Mỹ.

“Các đòn tấn công của chúng tôi đã đạt tiến triển đáng kể trong việc giảm số lượng tên lửa và UAV được phóng từ Iran ”, ông nói. “Các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo đã giảm khoảng 90% so với thời điểm ban đầu. Máy bay không người lái tấn công một chiều cũng giảm 83% kể từ khi chiến dịch bắt đầu".

Bệ phóng di động của hệ thống tên lửa Patriot được trưng bày bên ngoài căn cứ quân sự Fort Sill gần thành phố Lawton, bang Oklahoma, Mỹ, ngày 21/3/2023. (Ảnh tư liệu: Sean Murphy/AP)

Tuy nhiên, các cuộc tấn công của Iran vẫn chưa chấm dứt hoàn toàn. Hai quan chức quân sự cho biết Lầu Năm Góc lo ngại rằng họ vẫn chưa xác định đầy đủ toàn bộ các bệ phóng tên lửa của Iran.

Tehran cũng được cho là vẫn giữ lại nhiều tên lửa dự trữ để tấn công các mục tiêu quan trọng trên chiến trường, như các hệ thống radar của Mỹ .

Trong các cuộc họp kín với các nghị sĩ tại Quốc hội tuần trước, quan chức Lầu Năm Góc cho biết Iran vẫn còn tới 50% số tên lửa và bệ phóng, dù chiến dịch không kích đang từng ngày làm suy giảm năng lực này.

“Nếu đặt câu hỏi ‘đối phương đang tính toán điều gì’, thì có thể là làn sóng tên lửa và UAV đầu tiên chỉ nhằm mở đường”, ông Nasr nói. “Sau đó họ có thể tung ra các loại tên lửa tiên tiến hơn, bao gồm cả tên lửa siêu vượt âm”.

Theo các quan chức và chuyên gia quân sự, Iran đang cho thấy rằng việc lãnh tụ tối cao của nước này bị sát hại ngay từ đầu cuộc chiến vẫn chưa làm tê liệt hoàn toàn khả năng chiến đấu của nước này. Tehran vẫn cho thấy khả năng điều hành và tiếp tục các hoạt động tác chiến.

Tags

Đường dây nóng: 0943 113 999

Soha
Báo lỗi cho Soha

*Vui lòng nhập đủ thông tin email hoặc số điện thoại