Cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran gây chia rẽ phương Tây.
Cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran đã phơi bày những khiếm khuyết sâu sắc trong nhận thức về bản thân của phương Tây, khi các nhà lãnh đạo châu Âu tuyên bố đứng về phía lẽ phải của lịch sử nhưng lại thể hiện thái độ phục tùng rõ rệt đối với Washington.
Bài viết này của RT sẽ phân tích một số điểm yếu của phương Tây vốn đã trầm trọng hơn do sự leo thang căng thẳng ở Trung Đông.
Mối quan hệ giữa Anh và Mỹ có bị ảnh hưởng?
"Tôi không hài lòng với Vương quốc Anh", ông Trump nói với các phóng viên hôm 3/3. Thủ tướng Anh Keir Starmer dường như đã quá chậm trễ trong việc cho phép Lầu Năm Góc sử dụng căn cứ không quân Diego Garcia.
Ông Trump gọi đó là "điều đáng tiếc" khi căn cứ trên hòn đảo này không thể ngay lập tức được sử dụng cho các cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào Iran.
Trong phiên chất vấn tại Quốc hội, Thủ tướng Anh Starmer đã bác bỏ những lời chỉ trích. Ông khẳng định: "Máy bay Mỹ đang hoạt động từ các căn cứ của Anh - đó chính là mối quan hệ đặc biệt đang được thể hiện.
Chia sẻ thông tin tình báo mỗi ngày để bảo vệ an toàn cho người dân của chúng ta, đó mới chính là mối quan hệ đặc biệt đang được thể hiện. Việc bám víu vào những lời nói mới nhất của Tổng thống Trump không phải là mối quan hệ đặc biệt đang được thể hiện".
Đáng chú ý, máy bay không người lái đã tấn công một căn cứ không quân lớn của Anh trên đảo Síp, nơi trước đây từng được sử dụng cho các cuộc tấn công ở Syria, Iraq và Libya.
Sợ giống người tiền nhiệm
Truyền thông Anh cho rằng, không giống như ông Trump, Thủ tướng Starmer bị thuyết phục bởi sự phản đối của cử tri đối với cuộc chiến tranh Iran. Chỉ có 28% người được thăm dò ý kiến bày tỏ sự ủng hộ ở bất kỳ mức độ nào đối với cuộc chiến chống lại Tehran.
Đảng Bảo thủ Anh cũng chỉ trích ông Starmer vì không phải là Tony Blair – cựu Thủ tướng gây tranh cãi sâu sắc, người hiện đang là thành viên Hội đồng Hòa bình Gaza do Tổng thống Trump thành lập và từng sẵn sàng ủng hộ cuộc tấn công Iraq của Mỹ năm 2003 khi còn là lãnh đạo nước Anh.
Lãnh đạo đảng Bảo thủ Kemi Badenoch lập luận trên đài phát thanh BBC rằng: "Đôi khi cách tốt nhất để giảm leo thang căng thẳng là cố gắng kết thúc nó nhanh chóng".
Anh có đang đặt mình vào tình thế rủi ro?
Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey đã bay đến Síp để trấn an các quan chức địa phương, những người không hài lòng về việc các đồng minh của Iran đã tấn công căn cứ Akrotiri của Không quân Hoàng gia Anh.
Tây Ban Nha, Hy Lạp và Ý đều đã đề nghị hỗ trợ phòng thủ hải quân cho cơ sở quân sự này.
Nhà lãnh đạo Síp Nikos Christodoulides yêu cầu London phải đảm bảo rằng "các căn cứ của Anh ở hòn đảo này sẽ không được sử dụng trong bất kỳ trường hợp nào cho bất kỳ mục đích nào khác ngoài lý do nhân đạo".
Mỹ bị từ chối
Trong khi Anh chỉ đơn thuần là không giúp đỡ gì, Tây Ban Nha "đã đối xử tệ bạc với chúng tôi", ông Trump nói trong cùng cuộc gặp với Thủ tướng Đức Friedrich Merz tại Nhà Trắng, nơi ông cũng chỉ trích ông Starmer.
Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez đã cấm Lầu Năm Góc sử dụng các căn cứ của nước này cho cuộc chiến chống Iran và tuyên bố rằng người Tây Ban Nha "sẽ không tiếp tay cho điều gì đó có hại cho thế giới chỉ vì sợ bị trả thù".
Đáp lại thái độ thách thức của nhà lãnh đạo châu Âu, ông Trump đã ám chỉ khả năng chiếm đóng các địa điểm quân sự của Tây Ban Nha và ra lệnh cho Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đình chỉ mọi hoạt động thương mại với Madrid.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt sau đó cho rằng chiến thuật gây sức ép đã thành công, nhưng Ngoại trưởng Tây Ban Nha Jose Manuel Albares đã phủ nhận việc Madrid nhượng bộ. Ông nói với đài phát thanh Cadena SER rằng lập trường của Madrid "không hề thay đổi chút nào".
Thất bại trong việc bảo vệ châu Âu
Tổng thống Trump liên tục công kích các nhà lãnh đạo châu Âu trong khi ông Merz, với vẻ mặt lạnh lùng chỉ có thể ngồi im và lắng nghe.
"Chúng ta sẽ đối xử với Đức như thế nào? Tôi nghĩ chúng ta nên trừng phạt họ thật nặng nề", ông Trump nói đùa, trong khi một trợ lý trình bày chi tiết các cuộc điều tra về cáo buộc hành vi thương mại không công bằng của Berlin và các nước khác.
Ông Merz ủng hộ những lời chỉ trích của ông Trump đối với Tây Ban Nha, cho rằng nước này đang cản trở NATO bằng cách từ chối đóng vai trò của mình trong khối quân sự và phản đối việc tăng chi tiêu mà Washington yêu cầu.
Việc ông Merz không thể hiện tinh thần đoàn kết châu Âu là một "điều bất ngờ" đối với Madrid, Ngoại trưởng Tây Ban Nha Albares sau đó cho biết, đồng thời lưu ý rằng ông đã truyền đạt quan điểm đó cho người đồng cấp Đức, Johann Wadephul.
Liên minh châu Âu có thực sự nắm quyền
Liên minh châu Âu dường như chia sẻ quan điểm của Đức rằng việc tấn công các quốc gia có chủ quyền là chấp nhận được miễn là phương Tây thực hiện điều đó.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen bày tỏ lo ngại rằng "các cuộc tấn công vô cớ của Iran nhằm vào các đối tác trong khu vực" sẽ gây ra leo thang căng thẳng.
Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại Kaja Kallas cho biết các nhà lãnh đạo Iran hiện "không còn lựa chọn nào khác ngoài việc tham gia đàm phán thiện chí" với Mỹ.
Trong khi đó, các nguồn tin từ Brussels cho biết Kallas và von der Leyen đang bận rộn với cuộc đấu tranh giành quyền kiểm soát chính sách đối ngoại của EU. Vì vậy việc làm cho mọi thứ trở nên hợp lý có lẽ không phải là ưu tiên hàng đầu của họ.
Mất đi lập trường vững chắc
Các nhà lãnh đạo phương Tây biện minh cho việc trang bị vũ khí và tài trợ cho Ukraine hàng trăm tỷ euro bằng lý do Nga được cho là đã phát động một "cuộc chiến tranh xâm lược vô cớ" chống lại nước láng giềng.
Ngay từ đầu, lập trường đạo đức cao cả của Tây Âu đã lung lay. Trong 8 năm từ thỏa thuận Minsk năm 2014 đến khi xung đột Ukraine leo thang năm 2022, khoảng 14.000 người đã thiệt mạng ở Donbass.
Cần phải xem xét lại lịch sử can thiệp quân sự của phương Tây nhân danh nhân đạo và an ninh quốc gia, bao gồm cả ở Nam Tư, Iraq và Libya. Kể từ năm 2022, chiến dịch Gaza của Israel và việc chiếm đóng trên thực tế thêm lãnh thổ Syria đã làm suy yếu thêm vị thế thuyết giáo của phương Tây.
Đối với chính quyền của ông Trump, các quân nhân Mỹ "không còn là những người bảo vệ nữa" mà là "những chiến binh được huấn luyện để tiêu diệt kẻ thù và bẻ gãy ý chí của chúng", như lời Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth đã nói.
Đầu năm nay, Thủ tướng Canada Mark Carney đã có bài phát biểu về việc "trật tự dựa trên luật lệ" do phương Tây dẫn đầu luôn dựa trên sự lừa dối nửa vời.
Nhưng với việc Mỹ bắn phá tàu thuyền ở vùng biển Caribe, đòi Iran đầu hàng vô điều kiện, thành lập một hội đồng hòa bình kiểu Liên Hợp Quốc, bắt cóc và ám sát các nhà lãnh đạo, và tuyên bố muốn sáp nhập Greenland, "đã đến lúc không thể sống trong dối trá nữa mà hãy cùng nhau làm điều đúng đắn", ông Carney kêu gọi.