Mỗi độ Tết đến Xuân về, bên cạnh niềm vui được mặc đồ mới, ăn bánh kẹo thả ga, trẻ em còn háo hức vì một “khoản thu nhập” đáng kể: tiền lì xì.
Thế nhưng, theo một “nghiên cứu dân gian” được truyền miệng qua nhiều thế hệ gia đình Việt, số tiền này thường không ở lại lâu trong túi trẻ em. Lý do? Bố mẹ luôn có những “chiêu thức quản lý tài chính” cực kỳ… sáng tạo.
Dưới đây là 5 cách phổ biến nhất, quen đến mức chỉ cần nghe câu mở đầu là biết tiền sắp “đổi chủ”.
1. “Mẹ giữ giùm cho khỏi rơi mất”
Đây là chiêu mở màn nhẹ nhàng, mang đậm tinh thần bảo vệ tài sản cho trẻ em.
“Đưa mẹ cất cho an toàn, con cầm làm rớt mất tiêu thì sao.”
Nghe qua thì rất hợp lý, vì trẻ con vốn hay làm rơi đồ. Nhưng điều bí ẩn là: tiền đã “được cất” thì rất hiếm khi được “lấy ra”. Sau Tết vài tháng, khi đứa trẻ bỗng nhớ ra khoản tiền lì xì năm ngoái, câu trả lời thường nhận được là một cái nhìn xa xăm kèm câu: “Để mẹ tìm lại xem…”
2. “Để dành cho con sau này”
Một lời hứa mang tầm chiến lược dài hạn.
“Mẹ giữ hộ, lớn lên cưới vợ cưới chồng mẹ đưa lại.”
Nghe xong, đứa trẻ có cảm giác mình vừa ký một hợp đồng đầu tư dài hạn, thời hạn đáo hạn khoảng… 15–20 năm. Vấn đề là khi “đến hạn”, khoản đầu tư ấy thường không được tìm thấy trong hệ thống lưu trữ của gia đình.
3. “Đổi mấy tờ tiền đẹp, lấy 1 tờ tiền màu xấu xấu"
Chiêu thức mang tính kỹ thuật cao, đòi hỏi sự tin tưởng tuyệt đối.
“Con đưa mẹ 1 tờ xấu xấu (500.000đ), mẹ đổi cho mấy tờ đẹp (10.000đ) cho nhiều".
Vì chưa biết giá trị tiền, đứa trẻ hí hửng đổi 1 tờ mệnh giá lớn lấy 2-3 tờ mệnh giá nhỏ và tưởng đã rất hời. Ai ngờ đâu, khi lớn lên mới biết, đó là 1 sự đau lòng!
4. “Mẹ mượn tạm, lát trả”
Đây là hình thức vay nóng không cần hợp đồng, không cần lãi suất, và cũng… không cần hoàn trả.
“Cho mẹ mượn đi chợ xíu, chiều mẹ trả lại cho.”
“Chiều” ở đây là một khái niệm trừu tượng, có thể kéo dài từ chiều hôm đó cho đến một buổi chiều rất xa trong tương lai. Trẻ em, vì tin tưởng tuyệt đối vào người lớn, thường chấp nhận khoản “cho mượn” này mà không hề biết rằng mình vừa ký vào một hợp đồng… vô thời hạn.
5. “Đóng góp xây dựng gia đình”
Khi tinh thần trách nhiệm công dân được dạy từ rất sớm.
“Tiền lì xì là tiền hên của cả nhà, con góp vô tiền điện nước nha.”
Chỉ sau một câu nói, đứa trẻ 7–8 tuổi bỗng thấy mình trưởng thành hẳn, chính thức tham gia vào việc duy trì ngân sách gia đình. Từ đây, trẻ em học được bài học đầu đời về “đóng góp xã hội”: chưa kiếm ra tiền nhưng đã biết chia sẻ gánh nặng tài chính với bố mẹ.