Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Tình trạng thiếu nhiên liệu đang làm bất ổn một nền kinh tế vốn đã suy yếu do nhiều năm trừng phạt. Hãng RIA Novosti đưa tin về cách mà Cuba đang vượt qua khó khăn này.
Đi bộ đến sân bay
Cuối tháng 1/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp áp thuế đối với các quốc gia bán sản phẩm dầu mỏ cho Cuba. Điều này ngay lập tức ảnh hưởng đến nguồn cung.
Các chuyên gia cho biết, dự trữ sẽ chỉ đủ dùng trong hai đến ba tuần. Và giờ đây, cuộc khủng hoảng đang gây ra những tác động nghiêm trọng.
Đương nhiên, giá nhiên liệu tại Cuba đã tăng vọt. Trước đây, chỉ những tài xế taxi khá giàu mới có đủ khả năng mua xăng. Nhưng giờ đây ngay cả họ cũng mất đi nguồn thu nhập chính: Khách du lịch đang rời khỏi đất nước. Và tất nhiên, khách du lịch mới cũng không đến.
"Họ muốn tích trữ nhiên liệu cho tương lai, nhưng nhiều trạm xăng không có đủ nhiên liệu, ngay cả với giá cắt cổ", Anselmo đến từ Cardenas nói.
"Một số chủ trạm xăng đã cố gắng giữ lại một ít cho mình. Tuy nhiên, cuối cùng họ đã bán hết để mua thực phẩm dự trữ, mà thực phẩm thì ngày càng đắt đỏ, vì họ không có cách nào để vận chuyển chúng", ông này cho biết.
Những du khách lưu trú tại đó cũng cảm nhận rõ rệt nhất cuộc khủng hoảng nhiên liệu.
"Anh họ tôi đã đi bộ đến sân bay. Hệ thống giao thông công cộng gần như tê liệt, và các tài xế taxi không có chỗ nào để đổ xăng. Ngay cả USD, thứ mà các tài xế địa phương rất thích, cũng không giúp ích gì - cho dù bạn trả bao nhiêu tiền đi nữa, bạn cũng không thể mua xăng", Rick Andrews, một cư dân New York, nói.
Một vòng luẩn quẩn
Phóng viên của RIA Novosti tại Havana cũng lưu ý đến những vấn đề giao thông nghiêm trọng, như: Phương tiện giao thông công cộng gần như biến mất khỏi đường phố thủ đô Cuba. Giá taxi, vốn đã khá cao, nay đã tăng ít nhất gấp đôi.
Nhưng ngay cả khi bạn không cần phải đi đâu cả, việc ở nhà trong điều kiện tương đối thoải mái cũng không phải là lựa chọn khả thi. Tình trạng mất điện, trước đây chỉ xảy ra rải rác và ở một số khu vực, nay đã xảy ra trên toàn quốc, mang tính hệ thống và kéo dài.
"Điện bị mất từ 16 đến 20 tiếng mỗi ngày", Anselmo xác nhận và cho biết thêm: "Bạn phải nấu ăn trước. Không chỉ để có đồ ăn nóng mà còn để tránh thức ăn bị hỏng. Nhiều chủ cửa hàng nhỏ đang phải đóng cửa vì không có nguồn cung mới, và không ai có thể bán được hàng hóa đã rã đông".
Laetitia Dorje, một phụ nữ Pháp từng sống ở Havana vài năm và vừa bay về nước hai ngày trước, cho biết: "Một số khách sạn hạng sang trọn gói thậm chí còn đòi tiền ăn sáng. Tất nhiên, những người chưa rời đi thì không còn lựa chọn nào khác ngoài việc trả tiền, nhưng người dân địa phương thì chẳng có gì để tiêu tiền cả.
Du khách nước ngoài đang cố gắng rời khỏi đảo càng nhanh càng tốt, và các khách sạn thì đang đóng cửa. Vấn đề không chỉ là điện, mà còn là nước, rác thải - không có ai thu gom, và cả internet nữa".
Việc rời khỏi hòn đảo cũng không dễ dàng. Chính phủ đã cảnh báo các hãng hàng không quốc tế rằng nhiên liệu hàng không đang cạn kiệt. Và nhiều máy bay cần phải tiếp nhiên liệu trên lãnh thổ Cuba để rời đi.
Sự giúp đỡ từ bạn bè và những người khác
Mexico đã gửi một số tàu chở hàng viện trợ nhân đạo đến Cuba. Chile cũng có kế hoạch làm điều tương tự.
Đại sứ quán Nga tại Cuba cho biết, Moscow đang xem xét khả năng cung cấp các sản phẩm dầu mỏ như một phần của viện trợ nhân đạo.
Thư ký báo chí Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết, các liên lạc với Havana vẫn đang được duy trì. Tuy nhiên, các hình thức hỗ trợ cụ thể chưa thể được thảo luận vào thời điểm này.
Theo nguồn tin từ tờ The Economist, ngay cả Mỹ cũng cho phép vận chuyển một lượng dầu hạn chế đến Cuba để duy trì nguồn cung cấp nước và đáp ứng các nhu cầu cơ bản của người dân.
"Người Cuba không tin vào thiện chí của người Mỹ. Tuy nhiên, họ sẽ không từ chối sự giúp đỡ vì không có lựa chọn nào khác", bà Dorje nói.
Người Cuba Anselmo cũng đồng tình: "Dĩ nhiên, thực phẩm và nước uống là cần thiết, và nguồn gốc của chúng không thực sự quan trọng. Chúng ta đang nói về những người ốm yếu, về những người sống một mình và không thể tự xoay xở với những gì đang xảy ra, như: Người già cần thuốc men và sự chăm sóc".
Ông Andrews cũng lưu ý rằng, bất chấp những hành động hung hăng của phía Mỹ, công dân Mỹ không gặp bất kỳ vấn đề nào ở Cuba trong cuộc sống thường nhật. Mặc dù trước đó Quốc hội Mỹ đã kêu gọi du khách hạn chế đến thăm hòn đảo này.
"Tôi chưa nghe thấy bất cứ điều gì cho thấy người Mỹ đang bị phân biệt đối xử, xúc phạm, khinh miệt, hay bất cứ điều gì tương tự. Người Cuba không muốn phá hỏng mối quan hệ của họ với những người dân bình thường đến với họ, thân thiện và không tiếc tiền", ông nhấn mạnh.
Về chính trị quốc tế, dường như ông Trump một lần nữa đã gạt vấn đề Cuba ra khỏi tầm nhìn. Ít nhất, sau những tuyên bố tuần trước về việc tiếp tục đàm phán và khả năng đạt được một "thỏa thuận" nào đó, ông ấy đã không đề cập lại đến chủ đề này.