Những ngày qua, dư luận xôn xao trước thông tin Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) và Ủy ban Olympic châu Á (OCA) ban hành các quy định mới về tiêu chí vòng loại cho các môn bóng đá nam và nữ tại Đại hội thể thao châu Á 2026 (ASIAD 2026).

Theo quy định mới, 16 đội vừa giành vé tham dự VCK giải U23 châu Á tại Ả Rập Xê Út hồi tháng 1 vừa qua, đã tự động đủ điều kiện tham dự Á vận hội, trong khi giải đấu dành cho nữ sẽ bao gồm 12 đội tham dự Asian Cup nữ tại Úc vào tháng 3.

Điều này đồng nghĩa với việc cả U23 Việt Nam và tuyển nữ Việt Nam đều sẽ có vé dự ASIAD 2026 tại Nhật Bản. Với riêng U23 Việt Nam, dù VFF xác định chỉ cử nòng cốt là đội U21, nhưng người hâm mộ vẫn đặt kỳ vọng cao, bởi trong những năm qua thành tích của bóng đá Việt Nam tại ASIAD đều có sự thăng tiến khá ấn tượng.

Bắt đầu từ năm 2002, ban tổ chức ASIAD bắt đầu áp dụng quy định sử dụng đội hình U23 và cộng thêm 3 cầu thủ quá tuổi. Và cũng kể từ đó, cứ quay mỗi kỳ ASIAD, bóng đá Việt Nam lại có được một dấu mốc đáng nhớ mới.

Tại ASIAD 2002, U23 Việt Nam xuất sắc cầm hòa U23 UAE 0-0 ở trận ra quân, qua đó giúp bóng đá nước nhà giành được điểm số đầu tiên tại giải đấu này kể từ ngày tham dự trở lại.

Đến ASIAD 2006, dù vẫn chưa thể vượt qua vòng bảng nhưng U23 Việt Nam đã có được chiến thắng đầu tiên. Sau 2 trận thua U23 Bahrain 1-2 và U23 Hàn Quốc 0-2, Công Vinh và các đồng đội đã có được thắng lợi đậm đà 5-1 trước U23 Bangladesh để chia tay giải đấu.

4 năm sau, U23 Việt Nam xuất sắc đánh bại U23 Bahrain ngay trận ra quân với tỉ số 3-1. Dù sau đó thua U23 Kyrgyzstan và U23 Iran, nhưng kết quả có được cũng đủ để giúp U23 Việt Nam lần đầu tiên vượt qua vòng bảng. Đến vòng 1/8, đội quân của HLV Calisto dừng bước trước U23 Triều Tiên sau trận thua 0-2.

Tới ASIAD 2014, thầy trò HLV Toshiya Miura tạo nên cơn địa chấn khi đánh bại U23 Iran 4-1 ở trận mở màn. Sau đó, U23 Việt Nam thắng tiếp U23 Kyrgyzstan để lần đầu tiên giành được ngôi đầu bảng và có thành tích toàn thắng. Tiếc rằng sau đó đội dừng bước ở vòng 1/8 khi để thua U23 UAE 1-3.

Đến kỳ ASIAD 2018, U23 Việt Nam với nòng cốt là lứa cầu thủ vừa tạo nên kỳ tích Thường Châu đã tiếp tục làm nức lòng người hâm mộ. Lần đầu tiên trong lịch sử, đội U23 Việt Nam vào đến bán kết. Dù cuối cùng đạt hạng Tư và không có huy chương, đây vẫn là thành tích đáng ngợi khen và còn được nhắc đến trong nhiều năm sau đó của Quang Hải cùng đồng đội.

Tại ASIAD 2023, U23 Việt Nam với nòng cốt là đội U21 đã không thể vượt qua vòng bảng. Tuy nhiên, đây lại trở thành một giải đấu giúp những cầu thủ trẻ như Đình Bắc, Văn Khang, Thái Sơn, Thanh Nhàn… tích lũy thêm nhiều kinh nghiệm quý báu và tỏa sáng trong những năm sau đó.