Những ngày qua, truyền thông Việt Nam và Trung Quốc xôn xao trước thông tin CLB Guangxi Hengchen (giải hạng Nhất Trung Quốc) muốn chiêu mộ Nguyễn Đình Bắc.

Nhiều bình luận đã được đưa ra, thậm chí có quan điểm còn cho rằng ở thời điểm này đây là lựa chọn hợp lý với Đình Bắc, thay vì vội nghĩ tới những giải đấu lớn hơn như J.League hay K-League.

Chưa rõ tiền đạo sinh năm 2004 sẽ có quyết định ra sao, nhưng trên thực tế, đã có không ít bài học từ các tiền bối về việc lựa chọn thời điểm và địa điểm xuất ngoại sao cho phù hợp. Và một trong số đó là bài học của Quang Hải!

SAI NƠI, SAI THỜI ĐIỂM

Sau kỳ tích Thường Châu 2018, cái tên Nguyễn Quang Hải bước ra ánh sáng theo cách rực rỡ nhất. Siêu phẩm “cầu vồng trong tuyết” vào lưới U23 Uzbekistan không chỉ trở thành khoảnh khắc biểu tượng của bóng đá Việt Nam, mà còn mở ra viễn cảnh về một ngôi sao có thể xuất ngoại, chinh phục những giải đấu ở nước ngoài.

Thời điểm ấy, có không ít kỳ vọng vào việc Quang Hải sẽ xuất ngoại ở tuổi 21, nhưng rồi anh đã chọn tiếp tục ở lại CLB Hà Nội thêm 4 năm.

Đến ngày 12/4/2022, Quang Hải hết hợp đồng với đội bóng Thủ đô. Anh chọn xuất ngoại, không ký tiếp với CLB Hà Nội, nhưng cũng chưa thể tìm ngay cho mình được một bến đỗ.

Thế rồi trong suốt hơn 2 tháng sau đó, dư luận như lạc trong “mê cung tin đồn” về những nơi Quang Hải có thể đến. Lúc thì là Thai League, có lúc lại thành K-League, J.League, rồi sau đó lại chuyển sang châu Âu.

Đó cũng là những ngày Quang Hải bỏ lỡ quãng thời gian quý báu để tập huấn trước mùa giải cùng đội bóng mới. Nếu ê kíp của anh có một kế hoạch sớm hơn, chốt được phương án từ trước khi chia tay CLB Hà Nội, Quang Hải đã không phải trải qua hơn 2 tháng “bơ vơ” tập chay như thế!

Phải mãi đến ngày 29/6/2022, Nguyễn Quang Hải mới chính thức ký hợp đồng 2 năm với Pau FC, đội bóng thi đấu tại Ligue 2 – giải hạng Nhì Pháp. Anh trở thành cầu thủ Việt Nam hiếm hoi thi đấu tại một giải chuyên nghiệp ở châu Âu. Sự kiện này tạo nên làn sóng truyền thông lớn, được xem như bước ngoặt lịch sử.

Tuy nhiên, bóng đá chuyên nghiệp không "vận hành" bằng cảm xúc!

Trong màu áo Pau FC, Quang Hải ra sân tổng cộng 12 trận tại Ligue 2, với 262 phút thi đấu, ghi 1 bàn thắng. Phần lớn thời gian, anh vào sân từ ghế dự bị. Bàn thắng duy nhất đến trong trận hòa 2-2 trước Rodez, khi anh lập công ở phút 86 – một khoảnh khắc lóe sáng nhưng không đủ để thay đổi vị thế.

Đến nửa sau mùa giải, Quang Hải mất vị trí ở đội một. Anh phải xuống đá cho đội dự bị tại giải hạng 5 Pháp (Championnat National 3), có 7 lần ra sân với 579 phút thi đấu. Việc một ngôi sao từng là niềm tự hào của U23 Việt Nam phải xuống đội dự bị cho thấy khoảng cách giữa kỳ vọng và thực tế khắc nghiệt ở môi trường châu Âu.

Đến ngày 5/6/2023, hai bên thanh lý hợp đồng trước thời hạn. Hành trình xuất ngoại của Quang Hải khép lại sau chưa đầy một năm. Không thể nói đó là thất bại hoàn toàn. Nhưng rõ ràng, đây cũng không phải chuyến đi thành công như mong đợi.

LỰA CHỌN NÀO CHO ĐÌNH BẮC?

Điều đáng nói, sau kỳ tích U23 châu Á 2018, Quang Hải từng được đồn đoán có cơ hội sang Nhật Bản, Hàn Quốc, thậm chí châu Âu. Thế nhưng, phải tới năm 2022 anh mới xuất ngoại.

Bốn năm ở lại V.League giúp Quang Hải tích lũy thêm danh hiệu, bản lĩnh và sự ổn định tài chính. Nhưng đồng thời, thời điểm “vàng” về độ tuổi và đà phát triển cũng dần trôi qua. Khi sang Pháp ở tuổi 25, anh không còn là một tài năng trẻ tiềm năng để được kiên nhẫn trao cơ hội dài hạn, mà phải cạnh tranh ngay lập tức.

Bài học từ Pau FC không chỉ nằm ở số phút thi đấu ít ỏi. Nó nằm ở câu hỏi: liệu sự chuẩn bị đã đủ kỹ? Liệu môi trường, phong cách chơi bóng, đội ngũ đại diện, kế hoạch chuyên môn có được tính toán tối ưu?

Câu chuyện ấy đang gợi mở nhiều suy ngẫm cho trường hợp của Nguyễn Đình Bắc.

Sau U23 châu Á 2026, Đình Bắc là cái tên được nhắc đến nhiều nhất. Giống như Quang Hải năm 2018, anh trở thành biểu tượng mới của thế hệ U23 Việt Nam. Và cũng giống Quang Hải, những lời mời gọi từ nước ngoài bắt đầu xuất hiện.

Thông tin đội hạng Nhất Trung Quốc Guangxi Hengchen hỏi mua Đình Bắc là tín hiệu cho thấy thị trường quốc tế đã để mắt đến anh. Cơ hội là có thật, nhưng cơ hội không đồng nghĩa với thành công.

Đình Bắc đang đứng trước một lựa chọn quan trọng: đi ngay khi giá trị đang lên cao, hay tiếp tục hoàn thiện bản thân trong nước trước khi tìm bến đỗ phù hợp hơn? Quan trọng hơn, nếu đi, đi theo lộ trình nào?

Một đội bóng hạng Nhất Trung Quốc có thể là bước đệm tốt nếu được đảm bảo về vai trò chuyên môn, thời lượng thi đấu và định hướng phát triển. Ngược lại, nếu chỉ đơn thuần là “ra nước ngoài cho oai”, thiếu nghiên cứu kỹ về môi trường, triết lý bóng đá và cơ hội ra sân, nguy cơ lặp lại kịch bản của Quang Hải là hoàn toàn có thể xảy ra.

ĐƯA CẦU THỦ XUẤT NGOẠI CẦN CHIẾN LƯỢC, KHÔNG PHẢI NGẪU HỨNG

Bóng đá hiện đại đòi hỏi sự chuẩn bị toàn diện: người đại diện chuyên nghiệp, phân tích dữ liệu, đánh giá chiến thuật, xây dựng hình ảnh và cả kế hoạch dự phòng nếu mọi thứ không như kỳ vọng.

Quang Hải đã dũng cảm bước ra khỏi vùng an toàn. Đó là điều đáng trân trọng. Nhưng hành trình ấy cũng cho thấy, xuất ngoại không chỉ là giấc mơ, mà là một bài toán chiến lược.

Với Đình Bắc, thời điểm hiện tại có thể là “ngã ba đường”. Anh có lợi thế về tuổi tác, sức bật và sự quan tâm của thị trường. Nhưng để biến cơ hội thành bước ngoặt thực sự, anh cần một đội ngũ đủ mạnh phía sau – từ người đại diện đến cố vấn chuyên môn – để chọn đúng điểm đến, đúng thời điểm.

Ra nước ngoài không phải mục tiêu tối thượng. Phát triển sự nghiệp bền vững mới là đích đến. Nếu không chuẩn bị kỹ, giấc mơ xuất ngoại có thể biến thành chuyến đi ngắn ngủi đầy tiếc nuối. Và khi ấy, mọi hào quang của một kỳ U23 châu Á rực rỡ cũng khó cứu vãn được những phút giây ngồi lặng lẽ trên ghế dự bị nơi xứ người!